right|300px|thumb|Adolf Reichwein przed sądem ludowym (Volksgerichtshof) 20 października 1944. Adolf Reichwein (ur. 3 października 1898 w Ems, zm. 20 października 1944 w Berlinie-Plötzensee) – niemiecki pedagog, polityk kulturalny, profesor historii, opozycjonista w okresie III Rzeszy związany z Kręgiem z Krzyżowej.
Życiorys Po zakończeniu I wojny światowej, w której uczestniczył jako ochotnik, działał na rzecz rozbudowy uniwersytetów ludowych, systemu dokształcania dorosłych i dalszego kształcenia nauczycieli. Studiował we Frankfurcie nad Menem i Marburgu. Był zaufanym Carla Heinricha Beckera, pruskiego ministra kultury. W 1930 powołano go na stanowisko profesora historii i świadomości obywatelskiej w nowo otwartej Akademii Pedagogicznej w Halle. Ze względów politycznych zwolniono go z tej funkcji 24 kwietnia 1933.
W kolejnych latach utrzymywał się pracując jako nauczyciel wiejski w Tiefensee koło Berlina, a potem jako kierownik działu edukacyjnego w Państwowym Muzeum Etnograficznym w Berlinie. Od 1940 był w stałym kontakcie z ruchem oporu skupionym wokół Wilhelma Leuschnera i Juliusa Lebera. Należał też do Kręgu z Krzyżowej. Latem 1944 roku utrzymywał łączność z opozycją wojskową. 22 czerwca 1944 wspólnie z Juliusem Leberem spotkał się z komunistycznymi opozycjonistami: Antonem Saefkowem i Franzem Jacobem. Ponieważ spotkanie inwigilowane było przez gestapowskiego szpiega, na początku lipca 1944 roku miało miejsce szereg aresztowań. Zatrzymano wówczas także Juliusa Lebera i Adolfa Reichweina. 20 października 1944 nazistowski sąd ludowy (Volksgerichtshof) skazał go na karę śmierci. Wyrok wykonano jeszcze tego samego dnia w berlińskim więzieniu Plötzensee.
Publikacje Na dorobek publikacyjny A. Reichweina składają się m.in.: Adolf Reichwein China und Europa, Osterheld Verlag, Berlin 1923. Schaffendes Schulvolk, Kohlhammer, Stuttgart/Berlin 1937. Film in der Landschule, Kohlhammer, Stuttgart/Berlin 1938. Schaffendes Schulvolk – Film in der Schule, Die Tiefenseer Schulschriften. Hrsg.: Wolfgang Klafki u. a. Beltz, Weinheim/Basel 1993, Gabriele C. Pallat, Roland Reichwein, Lothar Kunz (Hrsg.) Adolf Reichwein: Pädagoge und Widerstandskämpfer. Ein Lebensbild in Briefen und Dokumenten (1914–1944) (wstęp Peter Steinbach), Schöningh, Paderborn u. a., 1999. Pädagogische Schriften, Kommentierte Werkausgabe in fünf Bänden. Julius Klinkhardt, Bad Heilbrunn, 2011–2015
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Niemieccy pedagodzy Kategoria:Urodzeni w 1898 Kategoria:Zmarli w 1944 Kategoria:Uczestnicy I wojny światowej (Cesarstwo Niemieckie) Kategoria:Ruch oporu w III Rzeszy Kategoria:Straceni przez powieszenie