Tablice rejestracyjne w Polsce pod okupacją – tablice rejestracyjne w Polsce w okresie II wojny światowej, pomiędzy wrześniem 1939 roku a 1944/1945 rokiem.
1. Tereny przyłączone do Niemiec Bezpośrednio do Niemiec włączono województwa śląskie, pomorskie, poznańskie oraz zachodnie fragmenty woj. kieleckiego (tj. Zagłębie Dąbrowskie i okolice), zachodnie fragmenty woj. krakowskiego, część woj. łódzkiego z Łodzią, północno-zachodnią część woj. warszawskiego oraz Suwałki z woj. białostockiego. Po ataku Niemiec na ZSRR do III Rzeszy przyłączono także dawne woj. białostockie.
Tablice składały się z wyróżnika i następującego po nim ciągu cyfr arabskich. Miały tło białe, znaki i obramowanie czarne. DW – Gdańsk-Prusy Zachodnie (Danzig Westpreußen) P – Poznań (Posen)/Kraj Warty (Wartheland) I C – Prusy Wschodnie (Ostpreußen), od 1942 także Bezirk Bialystok I K – Śląsk (Schlesien)
Podział przedziałów cyfrowych pomiędzy powiaty:
Gdańsk-Prusy Zachodnie (Danzig Westpreußen) (DW):
Rejencja gdańska (Regiernungbezirk Danzig):
DW 1 – 22 999 – Miasto Gdańsk (Danzig-Stadt) DW 23 000 – 27 999 – powiat gdański (Danzig) DW 28 000 – 39 999 – Miasto Gdynia (Gotenhafen) DW 40 000 – 51 999 – Miasto Elbląg (Elbing-Stadt) DW 52 000 – 56 999 – powiat elbląski (Elbing) DW 57 000 – 61 999 – powiat wejherowski (Neustadt) DW 62 000 – 66 999 – powiat kartuski (Karthaus) DW 67 000 – 71 999 – powiat kościerski (Berent) DW 72 000 – 76 999 – powiat chojnicki (Konitz) DW 77 000 – 81 999 – powiat starogardzki (Pr. Stargard) DW 82 000 – 86 999 – powiat tczewski (Dirschau) DW 87 000 – 91 999 – powiat nowodworski (Gr. Werder)
Rejencja kwidzyńska (Regierungsbezirk Marienwerder): DW 100 000 – 110 999 – powiat malborski (Marienburg) DW 110 000 – 116 999 – powiat sztumski (Stuhm) DW 117 000 – 124 999 – powiat kwidzyński (Marienwerder) DW 125 000 – 134 999 – powiat suski (Rosenberg) DW 135 000 – 144 999 – Miasto Grudziądz (Graudenz-Stadt) DW 145 000 – 152 999 – powiat grudziądzki (Graudenz) DW 153 000 – 160 999 – powiat wąbrzeski (Briesen) DW 161 000 – 168 999 – powiat brodnicki (Strasburg) DW 169 000 – 176 999 – powiat nowomiejski (Neumark) DW 177 000 – 184 999 – powiat rypiński (Rippin) DW 185 000 – 192 999 – powiat lipnowski (Lipno)
Rejencja bydgoska (Regierungsbezirk Bromberg): DW 200 000 – 204 999 – powiat bydgoski (Bromberg) DW 205 000 – 209 999 – powiat wyrzyski (Wirsitz) DW 210 000 – 214 999 – powiat sępoleński (Zempelburg) DW 215 000 – 219 999 – powiat tucholski (Tuchel) DW 220 000 – 224 999 – powiat świecki (Schwetz) DW 225 000 – 229 999 – powiat chełmiński (Kulm) DW 230 000 – 234 999 – powiat toruński (Thorn) DW 235 000 – 239 999 – Miasto Toruń (Thorn-Stadt) DW 240 000 – 244 999 – Miasto Bydgoszcz (Bromberg-Stadt)
Poznań (Posen)/Kraj Warty (Wartheland) (P): Brak danych co do dalszego podziału na powiaty.
Prusy Wschodnie (Ostpreußen) (I C): Brak danych co do dalszego podziału na powiaty.
Bezirk Bialystok (I C): Brak danych co do dalszego podziału na powiaty.
Śląsk (Schlesien) (I K): Brak danych co do dalszego podziału na powiaty.
2. Generalne Gubernatorstwo Z terenów województw lubelskiego, warszawskiego (bez północno-zachodniej części), kieleckiego (bez zachodnich fragmentów), krakowskiego (bez zachodnich fragmentów), wschodniej części łódzkiego, zachodniej części lwowskiego z Rzeszowem, Tarnobrzegiem, lewobrzeżnym Przemyślem utworzono Generalne Gubernatorstwo – twór administracyjny będący pod okupacją Niemiec, gdzie zachowano namiastki polskich przepisów i instytucji. Teren GG podzielono na cztery dystrykty (warszawski, krakowski, lubelski i radomski). Po ataku Niemiec na ZSRR 1 sierpnia 1941 r. utworzono dystrykt galicyjski z siedzibą we Lwowie.
Na terenie tzw. Generalnego Gubernatorstwa wprowadzono od lutego 1940 r. tablice odpowiadające wymiarami, barwami, wzorem i krojem czcionki tablicom niemieckim. Stosowane były dla samochodów (w tym nielicznych traktorów) i motocykli. Miały tło białe, znaki i obramowanie czarne.
Budowa: od lutego 1940 do 31.12.1942 r.: litery Ost + cyfry (4, 5 lub 6 cyfr); pierwsza cyfra oznaczająca dystrykt. Jedynie pojazdy należące do rządu GG miały od 1 do 3 cyfr. od 1.01.1943 r. do lata 1944/stycznia 1945 r., tj. do końca okupacji niemieckiej: rzymska cyfra od I do V oznaczająca dystrykt, litery Ost + cyfry (4, 5, lub 6 cyfr). Jedynie pojazdy należące do rządu GG miały od 1 do 3 cyfr.
W czasie wojny na terenach okupacji niemieckiej (w tym w Generalnym Gubernatorstwie) każdy samochód i motocykl dopuszczony do ruchu przez Niemców musiał mieć na rejestracji przybite czerwone V. thumb|Autobus napędzany gazem drzewnym nr rej. Ost 12358 w Krakowie Przedziały cyfrowe dla dystryktów:
1.02.1940 r. – 31.12.1942 r.:
Ost 1–999 – pojazdy służbowe Generalnego Gubernatora i jego urzędu Ost 1000–2999 – dystrykt krakowski Ost 3000–4999 – dystrykt lubelski Ost 5000–6999 – dystrykt radomski Ost 7000–9999 – dystrykt warszawski Brak danych co do dalszego podziału przedziałów cyfrowych na powiaty. Ww. przedziały wprowadzono w grudniu 1939 r. z mocą obowiązującą od 1.02.1940 r.
Jednakże w 1940 lub 1941 wprowadzono dalsze przedziały, niestety co do nich brak danych. Jedynie wiadomo, że przedział tablic: Ost 112 000–112 999 – dystrykt Galicja z siedzibą we Lwowie natomiast Ost 121 000–121 999 – prawdopodobnie dystrykt krakowski
1.01.1943 r. – lato 1944/styczeń 1945, tj. do końca niemieckiej okupacji:
Dystrykt krakowski (Distrikt Krakau) (I Ost):
I Ost 1 – 35 000 – Miasto Kraków (Krakau-Stadt) (w tym numery 1-999 zarezerwowane dla pojazdów rządu Generalnego Gubernatorstwa) I Ost 35 001 – 65 000 – powiat dębicki (Debica) I Ost 65 001 – 100 000 – powiat jarosławski (Jaroslau) I Ost 100 001 – 130 000 – powiat jasielski (Jaslo) I Ost 103 001 – 180 000 – powiat krakowski (Krakau-Land) I Ost 180 001 – 200 000 – powiat krośnieński (Krosno) I Ost 200 001 – 240 000 – powiat miechowski (Miechow) I Ost 240 001 – 255 000 – powiat nowotarski (Neumarkt-Dunajec) I Ost 255 001 – 285 000 – powiat nowosądecki (Neu-Sandez) I Ost 285 001 – 315 000 – powiat rzeszowski (Reichshof) I Ost 315 001 – 335 000 – powiat przemyski (Przemysl) I Ost 335 001 – 355 000 – powiat sanocki (Sanok) I Ost 355 001 – 390 000 – powiat tarnowski (Tarnow)
Dystrykt lubelski (Distrikt Lublin) (II Ost):
II Ost 1000 – 15 000 – Miasto Lublin (Lublin-Stadt) II Ost 15 001 – 30 000 – powiat bialski (Biala Podlaska) II Ost 30 001 – 50 000 – powiat biłgorajski (Bilgoraj) II Ost 50 001 – 75 000 – powiat chełmski (Chelm) II Ost 75 001 – 95 000 – powiat hrubieszowski (Hrubieszow) II Ost 95 001 – 115 000 – powiat janowsko-kraśnicki (Janow-L./Krasnik) II Ost 115 001 – 130 000 – powiat krasnostawski (Krasnystaw) II Ost 130 001 – 160 000 – powiat lubelski (Lublin-Land) II Ost 160 001 – 185 000 – powiat puławski (Pulawy) II Ost 185 001 – 210 000 – powiat radzyński (Radzyn) II Ost 210 001 – 235 000 – powiat zamojski (Zamosc)
Dystrykt radomski (Distrikt Radom) (III Ost):
III Ost 1000 – 15 000 – Miasto Radom (Radom-Stadt) III Ost 15 001 – 20 000 – Miasto Kielce (Kielce-Stadt) III Ost 20 001 – 35 000 – Miasto Częstochowa (Tschenstochau-Stadt) III Ost 35 001 – 60 000 – powiat buski (Busko) III Ost 60 001 – 80 001 – powiat starachowicki (Starachowice) III Ost 80 001 – 100 000 – powiat jędrzejowski (Jedrzejow) III Ost 100 001 – 120 000 – powiat kielecki (Kielce-Land) III Ost 120 000 – 135 000 – powiat konecki (Konskie) III Ost 135 001 – 170 000 – powiat opatowski (Opatow) III Ost 170 001 – 185 000 – powiat piotrkowski (Petrikau) III Ost 185 001 – 220 000 – powiat radomski (Radom-Land) III Ost 220 001 – 245 000 – powiat radomszczański (Radomsko) III Ost 245 001 – 280 000 – powiat tomaszowski (Tomaszow-Maz.)
Dystrykt warszawski (Distrikt Warschau) (IV Ost):
IV Ost 1000 – 130 000 – Miasto Warszawa (Warschau-Stadt) IV Ost 130 001 – 145 000 – powiat garwoliński (Garwolin) IV Ost 145 001 – 160 000 – powiat grójecki (Grojec) IV Ost 160 001 – 185 000 – powiat łowicki (Lowitsch) IV Ost 185 001 – 195 000 – powiat miński (Minsk-Maz.) IV Ost 195 001 – 205 000 – powiat ostrowski (Ostrow-Maz.) IV Ost 205 000 – 220 000 – powiat siedlecki (Siedlce) IV Ost 220 001 – 245 000 – powiat sochaczewski (Sochaczew) IV Ost 245 001 – 265 000 – powiat sokołowski (Sokolow) IV Ost 265 001 – 315 000 – powiat warszawski (Warschau-Land)
Dystrykt galicyjski z siedzibą we Lwowie (Distrikt Galizien) (V Ost):
V Ost 1000 – 40 000 – Miasto Lwów (Lemberg-Stadt) V Ost 40 001 – 70 000 – powiat brzeżański (Brzezany) V Ost 70 001 – 115 000 – powiat czortkowski (Czortkow) V Ost 115 001 – 130 000 – powiat drohobycki (Drohobycz) V Ost 130 001 – 150 000 – powiat kałuski (Kalusz) V Ost 150 001 – 170 000 – powiat kamionecki (Kamionka-Strumilowa) V Ost 170 001 – 210 000 – powiat kołomyjski (Kolomea) V Ost 210 001 – 270 000 – powiat lwowski (Lemberg-Land) V Ost 270 001 – 285 000 – powiat rawski (Rawa-Ruska) V Ost 285 001 – 310 000 – powiat samborski (Sambor) V Ost 310 001 – 355 000 – powiat stanisławowski (Stanislau) V Ost 355 001 – 385 000 – powiat stryjski (Stryj) V Ost 385 001 – 430 000 – powiat tarnopolski (Tarnopol) V Ost 430 000 – 455 000 – powiat złoczowski (Zloczow)
Pojazdy niemieckiego wojska, służb, instytucji (np. kolej, poczta, Niemiecki Czerwony Krzyż itp.) miały tablice z innymi specjalnie określonymi dla nich wyróżnikami + 5 lub 6 cyfr:, tj. WH – Wehrmacht, WL – Luftwaffe, WM – Kriegsmarine, MG – dowództwo wojskowe w Generalnej Guberni, SS (stylizowane litery) – formacja SS, Pol – Policja, RP – Poczta Niemiecka, DR – Kolej Niemiecka, RK – Niemiecki Czerwony Krzyż, OT – Organizacja Todt, RAD – Niemiecka Służba Pracy.
3. Tereny przyłączone do ZSRR Do ZSRR przyłączono tereny województw stanisławowskiego, tarnopolskiego, wołyńskiego, poleskiego, nowogródzkiego, wileńskiego (bez Wilna) i okolic, białostockiego (bez Suwałk), wschodnią część woj. lwowskiego ze Lwowem i prawobrzeżnym Przemyślem. 21 lipca 1940 do ZSRR włączono także Wileńszczyznę jako część Litewskiej SRR. Po ataku Niemiec na ZSRR w 1941 tereny te znalazły się pod okupacją niemiecką. W 1944 ponownie zostały zajęte przez Armię Czerwoną, natomiast 16 sierpnia 1945 większa część tych ziem (bez większości województwa białostockiego i części województw poleskiego i lwowskiego) została włączona w skład ZSRR.
Tablice składały się z wyróżnika składającego się z dwóch liter i dwóch par cyfr oddzielonych myślnikiem. Miały tło czarne, znaki białe. ?? – obwód baranowicki ?? – obwód białostocki ?? – obwód brzeski ШБ – obwód drohobycki ?? – obwód grodzieński ФК, АЕ – obwód lwowski ФБ – obwód rówieński ФВ – obwód stanisławowski ?? – obwód tarnopolski ?? – obwód wilejski ФЖ – obwód wołyński ЛЛ – Litewska SRR (od 08.1940)
4. Tereny włączone do Litwy Do Litwy przyłączono Wilno i okolice. 21 lipca 1940 Wilno, jak i cała Litwa, zostało włączone do ZSRR jako Litewska SRR.
Tablice składały się z wyróżnika i ciągu cyfr. Tablice miały postać czarnych znaków na białym tle. Šv – powiat nowoświęciański ? – powiat olkienicki V – miasto Wilno Vi – powiat wileński
5. Tereny włączone do Słowacji Do Słowacji przyłączono skrawki Podhala, Spiszu i Orawy.
Tablice były w prostej linii kontynuacją tablic czechosłowackich. W ich skład wchodziła litera S jako wyróżnik Słowacji i 5-cyfrowy numer. Tablice miały postać białych znaków na czarnym tle.
Dnia 22 czerwca 1941 Niemcy dokonały ataku na ZSRR, w wyniku czego wschodnia część II RP znalazła się pod okupacją niemiecką. Województwo białostockie zostało bezpośrednio anektowane w skład III Rzeszy jako Bezirk Bialystok, wschodnią część woj. lwowskiego oraz woj. stanisławowskie i tarnopolskie włączono do GG jako dystrykt galicyjski, województwa wołyńskie i poleskie stały się częścią Komisariatu Rzeszy Ukraina, a województwa wileńskie, nowogródzkie i poleskie stały się częścią Komisariatu Rzeszy Wschód.
6. Komisariat Rzeszy Ukraina (RKU, RU)