Sutra szóstego patriarchy Huinenga – (chin. 六祖壇經 pinyin Liùzǔ tánjīng; kor.륙조단경 (L)yukjo dangyeong; jap. Rokuso dankyō; wiet. Lục tổ đàn kinh); pol. „Sutra platformowa Szóstego Patriarchy” lub „Sutra z platformy Szóstego Patriarchy”) – jeden z najbardziej znanych tekstów szkoły chan. Chociaż w tytule wymieniony jest Szósty Patriaracha, co sugeruje jego autorstwo, praca ta powstała w kręgu jego uczniów. Ponieważ do dziś przetrwało kilka jej wersji, od najwcześniejszej z VIII w. do wersji z XIII wieku, można prześledzić wszystkie odmiany tekstu i zakres ingerencji ich autorów. Pierwsza wersja tekstu powstała właściwie na początku szkoły chan, a ostatnia w okresie jej pełnej dojrzałości na przełomie okresu Song i Yuan, co pozwala również na analizowanie zmian, jakie zaszły w trakcie 5 wieków rozwoju szkołyMorten Schlütter. "Transmission and Enlightenment in Chan Buddhism Seen Through the Platform Sūtra (Liuzu tanjing 六祖壇經)". Ss. 379-382.
Historia tekstu Analizując tekst Sutry (...) badacze posługują się czterema jej głównymi wersjami.
Pierwszy tekst tej sutry pojawił się około 780 r., czyli w ponad wiek od opisywanych przez nią wydarzeńJohn McRae. Seeing through Zen. Str. 60. Wiadomo, że w roku 967 mnich Huixin (chin. 惠昕) porównał starą wersję sutry (a być może nawet kilka wersji) z wersją z Dunhuangu pochodzącą z IX wieku i stworzył nową, zweryfikowaną wersję tego tekstu. Podzielił tekst na jedenaście rozdziałów, a całość zawarta została w dwóch zwojach (chin. quan). Wersja Huixina zaginęła, jednak do dziś zachowało się kilka wersji podzielonych na jedenaście rozdziałów i liczących dwa zwoje. Zatem muszą one być oparte na tekście Huixina. Jeden z tych tekstów, najpewniej wydany przez Chao Zijiana (bd) (chin. 晁子健) w 1153 r., znany w drukowanej formie i znaleziony w klasztorze Kōshō w Kioto, był podstawą pod nowe, zdecydowanie poszerzone, wydanie w dziesięciu rozdziałach w jednym zwoju. Ten tekst zawiera wiele materiału zaczerpniętego z wydanego w 1004 r. Jingde chuandeng lu i innych źródeł. Ten tekst stał się podstawową, najbardziej ortodoksyjną wersją tego dzieła. Istnieje ona w licznych wersjach edytorskich, a zawartość tekstualna jest zasadniczo podobna. Obecnie nie wiadomo, kto stworzył tę ortodoksyjną wersję, ani też nie wiadomo, kiedy ona powstała. Z pewnością nie był to uczony mnich Qisong (1007-1072) (chin. 契嵩), chociaż często mu się ja przypisujeMorten Schlütter. "Transmission and Enlightenment in Chan Buddhism Seen Through the Platform Sūtra (Liuzu tanjing 六祖壇經)". Str.385, 386.
Wersja z Dunhuangu Najwcześniejszą kompletną wersją tekstu jest wydanie znalezione w Dunhuangu. Jest to bez wątpienia edycja mająca za sobą już dłuższy proces ewolucyjny i która wchłonęła różne elementy z kilku grup chanu, o czym może świadczyć nierówny charakter tekstu i jego wewnętrzne niekonsekwencje. Tak więc na ten tekst złożyły się starsze wersje Sutry (...), zarówno bardzo podobne jak i różniące się. Z drugiej strony istnieją dwa różne rękopisy z Dunhuangu, które są niemal identyczne i kilka fragmentów, które są zgodne z istniejącym tekstem z Dunhuangu. Świadczy to o tym, że wersja z Dunhuangu nie reprezentuje czyjejś niedbałej kopii, ale był to tekst, który musiał być szeroko rozpowszechnionyMorten Schlütter. "Transmission and Enlightenment in Chan Buddhism Seen Through the Platform Sūtra (Liuzu tanjing 六祖壇經)". Str. 387.
Większość materiału w tej wersji tekstu najpewniej powstała w kręgu mistrza Hezego Shenhuia; są to detale z życia Huinenga, fragmenty pochwalne dla Hezego oraz informacja, że Huineng sekretnie przekazał Dharmę komuś, kto w dwadzieścia lat po jego śmierci wprowadzi jego nauki na właściwe miejsce. Jest również wiele elementów świadczących, że powstały w innych kręgach chanu i są one nieraz sprzeczne z fragmentami z kręgów Hezego. Należą tu niektóre doktrynalne stanowiska i opis pierwszego płytkiego spotkania Hezego z HuinengiemSpotkanie to opisuje Hezego raczej niepochlebnie, co nie pasuje do kogoś, kto później będzie siebie promował jako siódmego patriarchę. Można założyć, że wcześniejsza, już nieistniejąca wersja tekstuByć może ta wersja była zatytułowana Liuzu fabao ji. Ten tytuł można znaleźć w licznych katalogach i innych źródłach, promowała Hezego bardziej niedwuznacznie od wersji z Dunhuangu. Za istnieniem takiej pochlebnej dla Hezego wersji świadczą drobne fragmenty tekstu, pochodzące ewidentnie z wcześniejszej wersji, pochodzącej z edycji Huixina. Chociaż ona już nie istnieje, to w wydaniach japońskich (Daijō-ji, Tennei-ji i Shinpuku-ji we fragmencie, w którym Huineng wieszczy pojawienie się Hezego zapisano, że osoba, która za dwadzieścia lat przywróci Dharmę Huinenga, będzie pochodzić z Nanyang xian (chin. 南陽縣) i będzie ją propagować w okolicy Luoyangu. To wyraźnie wskazuje na Hezego, który praktykował w klasztorze w Nanyang i zaczął swoją działalność promującą Huinenga w Luoyangu w roku 732. Tych fragmentów tekstu nie ma w wersji z Dunhuangu, a musiały być one dostępne w wersji, z której korzystały te trzy japońskie wydania. Czyli z pewnością była to wersja Huixina. Jednak wydanie Huixina pochodzi z roku 967, a więc z okresu, gdy cała ta kontrowersja już była rozwiązana i zapomniana, więc sam Huixin na pewno nie dodałby takiego fragmentu. Musiał on zapewne pochodzić z tekstu (lub tekstów), z których korzystał sam Huixin. Ten sam fragment w edycji z Kōshō-ji, która także oparta jest na wersji Huixina, nie zawiera w ogóle informacji, że odnowiciel Dharmy Huinenga pochodził z Nanyangu, chociaż wspomina, iż będzie propagować Dharmę Huinenga w rejonie LuoyanguMorten Schlütter. "Transmission and Enlightenment in Chan Buddhism Seen Through the Platform Sūtra (Liuzu tanjing 六祖壇經)". Str. 388.
W edycji z Kōshō-ji znajduje się fragment odnoszący się do przekazu szaty Bodhidharmy, który być może znalazł się tam jako odpowiedź na twierdzenie z Lidai fabao ji (ten tekst powstał około 780 r.), że Huineng posłał szatę do cesarzowej Wu Zetian, która z kolei przekazała ją uczniowi Hongrena – Zizhou Zhishenowi (609-702). Dla wydawcy wersji z Kōshō-ji nie był to już problem, więc zapewne ten fragment został wzięty przez Huixina z wcześniejszej wersji tekstu. Sprawa ta natomiast została całkowicie pominięta przez Zhou Xigu (chin. 周希古), który w 1012 r. przygotował wydanie, które stało się wzorem dla wydań Daijō-ji i Tennei-ji, i w mniejszym stopniu dla wydania Shinpuku-jiMorten Schlütter. "Transmission and Enlightenment in Chan Buddhism Seen Through the Platform Sūtra (Liuzu tanjing 六祖壇經)". Str. 389.
Yanagida Seizan zasugerował, że autorem wersji z Dunhuangu jest mnich Wuzhen (chin. 俉眞), uczeń Daoji (chin. 道漈 lub 道際), który był uczniem Huinenga. Swoje przypuszczenie oparł na tym, iż na końcu wersji z Dunhuangu wspomina się, że jej kompilator Fahai (chin. 法海), przed swoją śmiercią wręczył Sutrę (...) swojemu uczniowi Daoji, który przed swoją śmiercią przekazał ją uczniowi Wuzhenowi, który nauczał w klasztorze Faxing w CaoqiPrawdziwość tej teorii jest zaniżona przez to, że Wuzhen nie włączył nazwiska swojego nauczyciela Daoji do listy dziesięciu głównych uczniów Huinenga, co wydaje się nieprawdopodobne. Yanagida także sugeruje, że wersja z Dunhuangu została stworzona w ramach współzawodnictwa z grupą Hezego ShenhuiaTo nasuwa pytanie, dlaczego wobec tego Wuzhen nie usunął po prostu z tekstu partii związanych z Hezem? Również sam Wuzhen mógł do istniejącego tekstu dodać na końcu informację o przekazie Dharmy do niego.
W wersji Huixina znajduje się fragment tekstu, który jest odpowiednikiem fragmentu z wersji z Dunhuangu, a dotyczy on przekazu tekstu Sutry (...). Jednak w wersji Huixina tuż przed swoją śmiercią Fahai przekazał tekst Zhidao, który z kolei przekazał go Bi’anowi, a ten z kolei Wuzhenowi, a Wuzhen – Yuanhui. Jest to zupełnie nowa linia przekazu. Prawdopodobnie Huixin wykorzystał wersję tekstu, który posiadał i który różnił się od wersji z Dunhuangu. To jasno ilustruje, jak złożone jest pochodzenie Sutry (...), która była używana przez różne grupy chan w celu własnego uprawomocnieniaMorten Schlütter. "Transmission and Enlightenment in Chan Buddhism Seen Through the Platform Sūtra (Liuzu tanjing 六祖壇經)". Str. 390.
Wersja Huixina Chociaż wersja ta nie dotrwała do naszych czasów, może być w pewnym stopniu zrekonstruowana na podstawie istniejącej wersji składającej się z 11 rozdziałów i bez wątpienia opartej na tekście Huxina. Próby takiej rekonstrukcji dokonał Ishii Shūdō, który użył jako podstawy wydania z Shinpuku-ji i przygotował edycję, w której wyliczył wszelkie różnice pomiędzy wydaniami z Kōshō-ji, Kan’ei, Shinpuku-ji, Daijō-ji i Tennei-jiMorten Schlütter. "Transmission and Enlightenment in Chan Buddhism Seen Through the Platform Sūtra (Liuzu tanjing 六祖壇經)". Str. 395.
Huixin użył tekstu, który był podobny do wersji z Dunhuangu, ale nie identyczny. Zachował się wstęp Huixina, w którym twierdzi, że ten starszy tekst Sutry (...) był dość kłopotliwy i ostatecznie był bardzo nielubiany przez adeptów chan. Następnie pisze, iż podzielił tekst na dwa zwoje i 11 rozdziałów. Wersja z Dunhuangu nie ma w ogóle podziału na rozdziały, więc Huixin osobiście je zatytułował. Jednak nie napisał, że dokonał redakcji tekstu, ale wiadomo, iż raczej jej dokonał, chociaż nie wiadomo na pewno, co zmienił i czym różniły się starsze wersje od dunhuanguańskiej.
Ogólnie wersje Huixina i z Dunhuangu były bardzo podobne. Największym wkładem Huixina było "oczyszczenie" tekstu z błędnych chińskich znaków oraz wyjaśnienie i rozwinięcie niejasnych lub zepsutych fragmentów. Oprócz tego Huixin poszerzył tekst dodając nowe fragmenty.
Przede wszystkim, aby uprawomocnić Huinenga jako szóstego patriarchę, jeszcze bardziej "udramatycznił" jego biografię, aby dodać mu więcej prestiżu i autorytetu, oraz uczynić go sympatyczniejszym. Dodaje więc informację, że Huineng przed odejściem z domu zatroszczył się o zapewnienie opieki swojej matce. Następnie podczas pierwszego spotkania z Hongrenem, Huineng mówi o swoim osiągnięciu duchowym, co wywiera wrażenie na Hongrenie. I dalej – do pracującego Huinenga podchodzi Hongren i mówi mu, że wie, iż jego zrozumienie jest jasne, ale ludzie mogą chcieć go skrzywdzić, gdy się o tym dowiedzą. Fragment dotyczący "pojedynku" na wiersze, także zawiera kilka nowych dodatków, takich jak zastanawianie się Shenxiu przed napisaniem swojego wiersza na ścianie, a przede wszystkim zmiana w wierszu Huinenga, który ma teraz nieśmiertelne słowa "Zasadniczo żadna pojedyncza rzecz nie istnieje" (chin. 本來無一物 benlai wu yi wu). Z kolei, gdy Hongren objaśnia Sutrę Diamentową Huinengowi, jest to obecnie odnoszone do tego, iż został on oświecony zdaniem "odpowiadając na nieprzebywanie, a jednak tworząc umysł" (chin. 應無所住而生其心 ying wusuozhu er sheng qi xin). Po swoim oświeceniu Huineng wyraża swoje zrozumienie przed aprobującym Hongrenem, jednak tych fragmentów w ogóle nie ma w wersji z Dunhuangu. W wersji Huxina miska Bodhidharmy zostaje przekazana Huinengowi razem z szatą. Kolejny dodany fragment, to słynny epizod, w którym Hongren przewozi Huinenga promem przez rzekę, aż do protestu Huinenga mówiącego, że teraz on będzie prowadzić prom. Dramatyzm sytuacji zostaje wzmocniony przez Hongrena, który mówi, że umrze w rok po odejściu Huinenga z jego klasztoru. Hongren także radzi ukryć się Huinengowi na pięć lat; w wersji z Dunhuangu – na trzy lata. Następny epizod jest podobny w obu wersjach, jednak potem czytelnik dowiaduje się, że Huineng był dalej ścigany i ukrywał się przez pięć lat wśród myśliwych, którym głosił DharmęMorten Schlütter. "Transmission and Enlightenment in Chan Buddhism Seen Through the Platform Sūtra (Liuzu tanjing 六祖壇經)". Str. 396.