Budynek Królewskiego Instytutu Higieny w Bytomiu – budynek użyteczności publicznej wzniesiony w latach 1902–1905, rozbudowany w 1912 roku, w Bytomiu, wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego.
Historia mały|lewo|Pieczęć Królewskiego Instytutu Higieny w Bytomiu mały|lewo|Starsza część budynku, wzniesiona w latach 1902–1905, fot. w 2018 roku W 1901 roku powołano Stację Higieniczną w Bytomiu (niem. Hygienische Untersuchungsstation), która była oddziałem Instytutu Higieny Uniwersytetu Wrocławskiego. W 1906 roku stacja została przekształcona w Królewski Instytut Higieny (niem. Königliches Hygienisches Institut). Budynek, który był pierwotnie siedzibą wspomnianej Stacji Higienicznej został wzniesiony w latach 1902–1905 według projektu Karla Bruggera. W 1912 roku rozbudowano gmach instytutu o narożny budynek.
Stacja początkowo prowadziła badania bakteriologiczne, badała również wodę i żywność. Po przekształceniu w samodzielny instytut, prowadzono w nim badania eksperymentalne nad chorobami zakaźnymi, a także dokształcano lekarzy oraz prowadzono kursy i wykłady o tematyce bakteriologicznej. Placówka w 1939 roku zatrudniała około 70 osób w oddziałach: chemicznym i higieniczno-bakteriologicznym. W obrębie tych oddziałów utworzono laboratoria specjalistyczne; oddział chemiczny działał w laboratorium badań wody i ścieków oraz w laboratorium badań mleka i określania zawartości tłuszczu w produktach mlecznych. Oddział bakteriologiczny miał odrębne laboratorium badań nad wodą, laboratorium patologiczno-anatomiczne i laboratorium do specjalistycznych badań naukowych. Jednym z dyrektorów placówki był Walter von Lingelsheim, współpracownik noblisty Emila Adolfa von Behringa. We wrześniu 1939 roku większość laboratoriów wraz ze sprzętem badawczym została przeniesiona do Katowic. W 1934 roku powstało mieszkanie dla stróża, a w 1947 roku obiekt przeszedł remont generalny, w wyniku którego utworzono w nim mieszkania.
Obecnie w gmachu mieści się bytomska Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna (zob. Państwowa Inspekcja Sanitarna). 27 kwietnia 2011 roku budynek został wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego.
Architektura Pierwotny trójkondygnacyjny budynek przy ulicy S. Moniuszki 25 został wzniesiony na planie prostokąta, z użytkowym poddaszem. Elewacje wykonano z glazurowanej cegły z imitacjami pilastrów i belkowania.
W 1912 roku rozbudowano gmach instytutu i wzniesiono przylegający narożny budynek przy ulicy J. Rostka 18 na planie łuku w stylu secesyjnym, z fasadą pokrytą również białą glazurowaną cegłą i udekorowaną ornamentami imitującymi portyk z pilastrami i belkowaniem. Jest to również obiekt trójkondygnacyjny z użytkowym poddaszem.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Zabytki nieruchome w Bytomiu Kategoria:Dzieła Karla Bruggera Kategoria:Architektura secesyjna w Bytomiu Kategoria:Budynki biurowe w Bytomiu Kategoria:Śródmieście (Bytom)