thumb|Budowa muzeum w czerwcu 2024 roku Muzeum Getta Warszawskiego – muzeum historyczne w Warszawie znajdujące się w organizacji.
Siedzibą muzeum będzie kompleks dawnego Szpitala Dziecięcego Bersohnów i Baumanów przy ul. Śliskiej 51/ul. Siennej 60. Tymczasowa siedziba mieści się w budynku PAST-y przy ul. Zielnej 39.
Dyrektorem muzeum w latach 2018–2025 był Albert Stankowski. Jego następczynią wybrana została polska historyczka Katarzyna Person na kadencję 2025–2030.
Misją placówki jest upowszechnianie wiedzy na temat życia codziennego, strategii przetrwania, walki i zagłady polskich Żydów uwięzionych w getcie warszawskim oraz innych gettach na terenie okupowanej Polski.
Zespół Muzeum pracuje nad stworzeniem wystawy stałej w zrewitalizowanym budynku dawnego Szpitala Bersohnów i Baumanów, a także nad gromadzeniem archiwaliów, artefaktów i świadectw ocalałych oraz czerpaniem z dorobku, doświadczeń i zasobów polskich i zagranicznych instytucji zajmujących się tematyką getta.
Zadaniami statutowymi Muzeum są m.in.: działania na rzecz ochrony i opieki nad dziedzictwem kulturowym Żydów uwięzionych w getcie warszawskim, prowadzenie działalności kulturalnej, naukowej, edukacyjnej i popularyzatorskiej, związanej z historią getta warszawskiego i innych gett utworzonych na okupowanych ziemiach polskich, inicjowanie i wspomaganie inicjatyw społecznych oraz organizacji pozarządowych przyczyniających się do ochrony i upamiętnienia historii getta warszawskiego.
Historia Pierwszym pomysłodawcą założenia Muzeum Getta Warszawskiego był uczestnik powstania w getcie warszawskim Sigmund Nissenbaum. Pod koniec lat 80. zwrócił się do prezesa Związku Bojowników o Wolność i Demokrację prof. Henryka Jabłońskiego z prośbą o powierzenie Fundacji im. Rodziny Nissenbaumów budowy Muzeum Getta Warszawskiego na terenie dawnego placu przeładunkowego tzw. Umschlagplatz. Wtedy nie doszło jednak do rozpoczęcia prac.
Decyzję o powołaniu Muzeum Getta Warszawskiego ogłosił w dniu 14 listopada 2017 minister kultury i dziedzictwa narodowego Piotr Gliński. Muzeum oficjalnie powołano 28 lutego 2018 roku. 7 marca 2018 roku w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów odbyła się konferencja prasowa poświęcona powołaniu nowej instytucji z udziałem premiera Mateusza Morawieckiego i ministra kultury i dziedzictwa narodowego Piotra Glińskiego. Już w momencie powołania muzeum część komentatorów łączyła decyzję z kryzysem dyplomatycznym po nowelizacji ustawy o IPN oraz z polityką historyczną rządu PiS wobec instytucji zajmujących się historią Żydów w Polsce. Debata ta od początku dotyczyła ryzyka, że nowa instytucja, tworzona i finansowana przez państwo, mogłaby legitymizować selektywną narrację o Zagładzie zamiast mierzyć się z pełnym spektrum postaw polskich świadków, pomocników, denuncjatorów i sprawców wobec Żydów.
W październiku 2018 samorząd województwa mazowieckiego wydzierżawił Muzeum kompleks Szpitala Dziecięcego Bersohnów i Baumanów na 30 lat. Oba budynki dawnego szpitala – pawilon główny i pawilon południowy – zostały w 2018 wpisane przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na listę zabytków. Wystawa stała Muzeum prezentowana będzie w budynku głównym dawnego Szpitala, natomiast piętrowy pawilon południowy, gdzie dawniej mieścił się oddział okulistyczny, ma zostać siedzibą Działu Edukacji MGW.
W listopadzie 2020, w 80. rocznicę zamknięcia getta, samorząd województwa mazowieckiego sprzedał budynek muzeum za kwotę 22,7 mln zł (środki na ten cel przekazało Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego). Według informacji przekazanych „Rzeczpospolitej” przez rzeczniczkę muzeum w 2025 roku otwarcie stałej siedziby zaplanowano na wrzesień 2027, chociaż wcześniej jako termin zakończenia inwestycji podawano 2026 rok.
W 2020 Instytut Pamięci Narodowej wyraził zgodę na przekazanie egzemplarza Raportu Stroopa w formie depozytu na wystawę stałą Muzeum.
Pierwsze zebranie międzynarodowej, piętnastoosobowej Rady Muzeum Getta Warszawskiego odbyło się 10 września 2019. Przewodniczącym Rady został naczelny rabin Polski Michael Schudrich. W czerwcu 2021 stanowisko to objęła Colette Avital – Ocalała z Holokaustu, przewodnicząca Centrum Organizacji Ocalałych z Zagłady w Izraelu, izraelska polityczka i dyplomatka.
Identyfikacja wizualna Muzeum Getta Warszawskiego wspólnie ze Stowarzyszeniem Twórców Grafiki Użytkowej ogłosiło w 2019 roku międzynarodowy konkurs na identyfikację wizualną. Autorami zwycięskiej koncepcji zostali projektanci z litewskiego studia DADADA. W identyfikacji używane są następujące kolory: biel, czerwień, czerń, kamienny brąz i błękit. Studio zaprojektowało dla muzeum także krój pisma „Memotype”, wykorzystywany w sygnecie oraz w inicjałach imion i nazwisk ofiar i ocalałych z getta.
Wystawa stała Prace nad koncepcją wystawy stałej rozpoczęły się w 2019 pod kierownictwem izraelskiego historyka, profesora Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie, Daniela Blatmana. Zespół naukowy Muzeum przygotował dokumenty zawierające pierwszą koncepcję wystawy. Zespół przyjął trzy kluczowe parametry, które będą stanowić dominujące nurty narracji historycznej:
prezentacja szerokiej perspektywy życia żydowskiego w Polsce podczas okupacji niemieckiej, wychodząca poza ramy historii Żydów w getcie warszawskim; historia getta warszawskiego opowiedziana na tle dziejów okupowanej Warszawy; przekazanie uniwersalnego przesłania, zgodnie z którym tragedia Holokaustu i zagłada Żydów w Warszawie jest punktem wyjścia do poznania losu innych ofiar nazistowskich prześladowań i do ukazania humanistycznych wartości, takich jak tolerancja, współczucie do mniejszości, dialog między grupami religijnymi, etnicznymi i narodowymi.
Wystawa stała Muzeum ma opierać się na autentycznych artefaktach pochodzących z okresu okupacji niemieckiej.
Prace nad wystawą od początku były przedmiotem publicznego sporu. Po ogłoszeniu w 2018 roku, że Daniel Blatman będzie głównym historykiem wystawy stałej, część polskich i izraelskich badaczy Zagłady zarzucała projektowi ryzyko podporządkowania narracji polityce historycznej rządów PiS. Krytycy obawiali się, że eksponowanie motywu polsko-żydowskiej solidarności i nacisku na niemieckich sprawców może przesłonić antysemityzm, szantażowanie, denuncjowanie oraz zabijanie Żydów przez Polaków w czasie okupacji. W sporze podkreślano, że Sprawiedliwi wśród Narodów Świata byli wyjątkiem w szerokim spektrum polskich postaw wobec Żydów, a historia Holokaustu nie powinna być przedstawiana przez wybór wygodnych wątków. Blatman bronił koncepcji wystawy, deklarując, że obejmie ona również polski antysemityzm i przypadki kolaboracji, a muzeum musi opowiadać o getcie w szerszym kontekście okupowanej Warszawy i polskiego społeczeństwa.
W 2025 roku spór odżył po wypowiedzeniu umowy Blatmanowi przez nową dyrektorkę Katarzynę Person-Wooddin; historyk twierdził, że decyzje dotyczące wystawy zaczęto podejmować bez przejrzystości i konsultacji z zespołem oraz Radą Muzeum. Izraelski historyk zarzucał też próbę usunięcia części o innych ofiarach nazistowskiego ludobójstwa i o ludobójstwach XX wieku; natomiast rzeczniczka muzeum zaprzeczała, że wprowadzono zmiany w narracji historycznej przyjętej w 2023 roku.. W czasie konkursu na stanowisko dyrektora muzeum w pytaniach do kandydatów pojawiły się m.in. kwestie przedstawiania innych ludobójstw w kontekście wydarzeń w Gazie oraz różnorodności kulturowej, co wskazywało, że spór mógł dotyczyć nie tylko organizacji prac, lecz także granic porównawczej i współczesnej interpretacji Zagłady.
Jesienią 2022 Muzeum opublikowało cykl filmów przedstawiających koncepcje poszczególnych galerii wystawy stałej. W filmach wystąpili kuratorzy poszczególnych galerii oraz specjaliści biorący udział w przygotowaniu wystawy.
Muzeum nieustannie prowadzi poszukiwania historycznych artefaktów, świadectw i dokumentów związanych z funkcjonowaniem warszawskiego getta oraz jego upamiętnieniem.
W 2022 w kolekcji Muzeum znajdowało się 5125 artefaktów, z podziałem na archiwalia, ikonografię oraz muzealia.
Najcenniejsze zbiory w kolekcji MGW
Chanukija – monumentalny świecznik w typie synagogalnym, datowany na XIX wiek. Wykonany z brązu, na podstawie wspartej przedstawieniami lwów. Zakupiony na aukcji Sotheby’s z grudnia 2022. Kubek kiduszowy, który należał do Kalmana Kalonymusa Shapiro, jednego z pracowników szopów Schultza. Był to prezent od jednego z wyznawców jego ojca Elimelecha Shapiro z Grodziska. Megila Ester – przedwojenny pokrowiec na megilę wykonany ze srebra w warszawskiej wytwórni Izraela Szekmana (wytwórnia zamknięta w 1939). W centralnej części znajduje się inskrypcja w języku hebrajskim. Obiekt o absolutnie unikatowej wartości historycznej, świadectwo życia religijnego w getcie warszawskim. Raport Stroopa. Zdjęcia płonącego getta – 11 zdjęć przedstawiających płonące getto, widziane ze strony aryjskiej. Fotografie wykonane 2 maja 1943 roku przez Ryszarda Jurgielewicza. Zbiór zdjęć przekazany w listopadzie 2022 w ramach darowizny przez wnuka autora, p. Ryszarda Sikorskiego. Wózek do przewozu ciał zmarłych – datowany na lata 30. XX wieku, przeszedł profesjonalną konserwację. Wózek został odnaleziony po wojnie i odkupiony przez Pinkusa Szenicera, wieloletniego opiekuna cmentarza żydowskiego w Warszawie, potem przeszedł na własność jego syna, Bolesława Szenicera (1952-), fundatora Fundacji Cmentarza Żydowskiego „Gęsia” w Warszawie. Wózek zakupiono dzięki wsparciu Fundacji Rodziny Nissenbaumów. Henryk Hechtkopf, Ruiny – kolekcja 76 rysunków została przekazana w 2019 na rzecz MGW w ramach darowizny przez p. Rachel Postavski. W kolekcji są 22 rysunki przedstawiające ruiny getta warszawskiego, które rysował z natury – są datowane na 1946-1947 rok. Reszta przedstawia sceny rodzajowe z życia codziennego w getcie i z okresu powojennego, m.in. małych szmuglerów, oraz przedstawicieli społeczności żydowskiej – dzieci, robotników, repatriantów. Erna Rosenstein, Golgota, 1968, akryl, płótno – wyjątkowa praca nie tylko w twórczości Erny Rosenstein ale także w całej polskiej sztuce powojennej, mierząca się z trudną historią w warstwie prywatnej, społecznej i politycznej. Będzie stanowiła jedno z kluczowych dzieł kolekcji i wystawy stałej Muzeum Getta Warszawskiego. Gustav Metzger, Historic Photographs: no. 1: Liquidation of the Warsaw Ghetto, April 19 – 28 days, 1943, 1995/2022 – cykl historycznych fotografii wykonany w oparciu o powiększone archiwalne zdjęcia, które zostały w pewien sposób ukryte lub zasłonięte tak, aby widz nie był w stanie od razu zobaczyć całości obrazu. Dla Muzeum jest to niezwykle ciekawe dzieło kontekstualizujące zdjęcia z oryginalnego raportu Stroopa jak i inne fotografie z getta. Maryan S. Maryan, bez tytułu, 1969, akryl/płótno. Ceija Stojka, SS.Auschwitz, 2002, akryl na kartonie. Harun Farocki, Respite, 2007, film – film zbudowany na podstawie materiału nakręconego w nazistowskim niemieckim obozie przejściowym Westerbork w Holandii przez jednego z więźniów, Rudolpha Breslauera, na polecenie komendanta obozu. Oryginalny materiał, przemontowany i opatrzony krótkimi planszami i tekstem współczesnego komentarza pokazuje ułudę dokumentu będącego w istocie materiałem propagandowym, w którym autor starannie przemyca fragmenty okrutnej realności, czytelnej dla Farockiego i widzów po wielu latach. Dzieło wejdzie w skład kolekcji prac artystek i artystów współczesnych, która będzie kontekstualizować wystawę stałą MGW. Zrekonstruowany wagon tramwajowy, który jeździł po warszawskim getcie – w oparciu o oryginalne podwozie w Zakładach Naprawy Tramwajów "T3" w Warszawie; przekazany Muzeum w kwietniu 2023, w 80. rocznicę wybuchu powstania w getcie warszawskim"Raport Tramwajowy" (wydawnictwo Polskiej Izby Producentów Urządzeń i Usług na Rzecz Kolei), 2023, nr 2, ss. 22-23; art. RT, 'Unikat na skalę światową'..
Wystawy czasowe