mały|Oficjalne logo Zagłębiowskiej Masy Krytycznej|alt=Oficjalne logo wektorowe SVG Zagłębiowskiej Masy Krytycznej|240x240px alt=XI Zagłębiowska Masa Krytyczna przed startem w Sosnowcu|mały|240x240px|XI Zagłębiowska Masa Krytyczna przed startem mały|Pomnik Jana Kiepury w kamizelce XI Zagłębiowskiej Masy Krytycznej|alt=Sosnowiec, Pomnik Jana Kiepury w kamizelce odblaskowej|240x240px alt=XI Zagłębiowska Masa Krytyczna, Będzin|mały|Będzin, XI Zagłębiowska Masa Krytyczna|240x240px alt=Sosnowiec; Uczestnicy XI edycji tuż przed startem w Sosnowcu|mały|Sosnowiec; Uczestnicy XI edycji tuż przed startem w Sosnowcu|240x240px Zagłębiowska Masa Krytyczna – inicjatywa społeczna działająca na rzecz udogodnień dla rowerzystów i poprawy bezpieczeństwa w ruchu miejskim, organizowana co roku jako „manifestacja obecności rowerzystów w regionie”. Jest to regionalna demonstracja ogólnoświatowego nieformalnego ruchu o ogólnej nazwie Masa Krytyczna, zarazem jest to największa tego typu impreza w regionie i jedna z najliczniejszych manifestacji rowerowych w Polsce. W 2017 roku odbyła się 10. jubileuszowa edycja, podczas której padł rekord frekwencji – w imprezie uczestniczyło ponad 4000 rowerzystów. W 2018 rozdanych zostało 5000 kamizelek co stanowi też przybliżoną liczba uczestników.
Opis i historia Co roku trasa przejazdu jest zmieniana i obejmuje wszystkie lub wybrane miasta Zagłębia Dąbrowskiego. Długość trasy waha się między 13 a 17 km. Zbiórka i start uczestników pozostają niezmiennie w Sosnowcu na Placu Powstańców Styczniowychpod nazwą Plac Powstańców Styczniowych od 2023 r. przy Dworcu PKP Sosnowiec Główny, gdzie od 2011 roku na 2-3 godziny przed startem rozdawane są wśród uczestników kamizelki odblaskowe. Meta jest zmienna i często jest łączona z jubileuszami, lub imprezami towarzyszącymi jak koncerty (Konopians, ZiggiePiggie, Yardee Sound) czy festiwale (Rozpoczęcie Sezonu Rowerowego, Dębowy Maj Festiwal, 660-lecie nadania praw miejskich Będzina). Na mecie na uczestników zwykle czeka poczęstunek oraz losowanie nagród, w tym rowerów fundowanych przez sponsorów i zagłębiowskie miasta; w 2018 rok z okazji 11 edycji wylosowano 11 rowerów wśród uczestników. W 2020 roku wydarzenie odbyło się 20 września, co było poniekąd nawiązaniem do pierwszej edycji ale głównie związane było z ograniczeniami związanymi z pandemią COVID-19; Z tego powodu został zmieniony charakter przejazdu, który zamiast jednolitego peletonu przybrał formę bardziej indywidualną przejazdu w małych grupach. Nie zostały też zamykane drogi publiczne, a przejazd odbywał się głównie drogami rowerowymi według trasy sugerowanej. Nowością był także pakiet startowy, rozdawany każdemu uczestnikowi, a także forma wprowadzonego w 2017 roku pit-stop'u w Będzinie. W 2024 w trakcie 17 edycji prowadzona była akcja znakowania rowerów.
Pierwsze edycje organizowane były głównie przez ludzi związanych z Forum dla Zagłębia Dąbrowskiego. Organizację imprezy wspierały także Klub Turystyki Rowerowej „Cykloza” czy Klub Rowerowy Ghostbikers, nierozłącznie jednak główną postacią związaną z organizacją imprezy od pierwszej edycji jest Rafał Siciński – sosnowiecki aktywista rowerowy.
Cele i działalność Głównym celem imprezy jest uczynienie miast Zagłębia przyjaznym rowerzystom, tak by można było w nich swobodnie i bezpiecznie poruszać się rowerem turystycznie, ale przede wszystkim w ramach codziennej komunikacji, a podstawowe postulaty Zagłębiowskiej Masy Krytycznej to: zwrócenie uwagi na obecność rowerów w mieście, o czym często zapominają urzędnicy podejmując decyzje, wykorzystywanie asfaltu jako podstawowej nawierzchni dróg rowerowych, powstanie spójnej sieci wygodnych i bezpiecznych dróg rowerowych, przejezdnych dla wszystkich typów rowerów oraz towarzyszącej im infrastruktury (np. parkingi), utrzymywanie głównych ciągów rowerowych w stanie przejezdności przez cały rok. Każdego roku w trakcie ZMK poruszany jest też wybrany aspekt jazdy na rowerze: widoczność na drodze, bezpieczeństwo zaparkowanych rowerów, wzajemny szacunek użytkowników ruchu, kultura jazdy czy walka z kompromisowym podejściem do budowy infrastruktury rowerowej.
Oddziaływanie masy Po 11 latach funkcjonowania imprezy, zagłębiowskie miasta doczekały się infrastruktury rowerowej w postaci turystycznych tras rowerowych, dróg rowerowych, ułatwień w postaci przejazdów, a także wielu dedykowanych parkingów. Przy okazji imprezy pada dużo obietnic i zapowiedzi inwestycji w infrastrukturę rowerową.
Kalendarium 27 września 2008 roku – pierwsza Zagłębiowska Masa Krytyczna; 2009 – po raz pierwszy rozdawane były gadżety dla uczestników; 2010 – po raz pierwszy pojawiły się rowery losowane wśród uczestników przejazdu; 2011 – po raz pierwszy rozdawane były uczestnikom odblaskowe kamizelki – przejazd odbył się pod hasłem: „Bądź widoczny po zmroku na drodze”; 2012 – piąta edycja, od której co roku niezmiennie datą przejazdu jest 3 maja; 2017 – dziesiąta, jubileuszowa edycja ZMK z pitstopem w Będzinie, gdzie czekała na uczestników woda, serwis rowerowy i fotobudka 2020 - po raz pierwszy od 2012 roku, z powodu pandemii Masa Krytyczna odbyła się we wrześniu
Galeria
Edycje Edycja Data przejazdu Liczba uczestników DługośćMetaHasłoI27 września 2008 250 17 kmCzeladź – RynekII 25 kwietnia 2009 100017 kmCzeladź – RynekIII24 kwietnia 2010150017 kmCzeladź – Rynek„Parkujemy rowery w Zagłębiu”IV30 kwietnia 2011130013,5 kmDąbrowa Górnicza – Plac Wolności„Bądź widoczny po zmroku na drodze”V3 maja 2012150013 kmDąbrowa Górnicza – Pogoria IIIVI3 maja 2013160013 kmDąbrowa Górnicza – Pogoria IIIVII3 maja 2014170014 kmDąbrowa Górnicza – Pogoria IIIVIII3 maja 2015250014 kmDąbrowa Górnicza – Pogoria IIIIX3 maja 2016320014 kmDąbrowa Górnicza – Pogoria IIIX3 maja 2017400017 kmCzeladź – RynekXI3 maja 2018500014 kmBędzin – Park Dolna Syberka„Napraw sobie rower po drodze”XII3 maja 2019420014 kmBędzin – Park Dolna SyberkaXIII20 września 20201750od 13,3 kmDąbrowa Górnicza - Pogoria III„Zachowuj się na rowerze”XIV19 września 2021> 200014 kmBędzin – Plaża MiejskaXV3 maja 2022< 300010,8 kmCzeladź – Rynek„Szanujmy się na drodze”XVI3 maja 2023~ 35007 kmBędzin — „Velostrady bez kompromisów”XVIINaZagłębiu: 17 Zagłębiowska Masa Krytyczna 20243 maja 2024~ 300011,5 kmBędzin — Plaża MiejskaXVIII3 maja 202512 kmBędzin — Plaża MiejskaXIX3 maja 202612 kmBędzin — Plaża Miejska
Uwagi
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona oficjalna Zagłębiowskiej Masy Krytycznej FanPage Zagłębiowskiej Masy Krytycznej Relacje filmowe z Zagłębiowskiej Masy Krytycznej
Sosnowiec Kategoria:Transport rowerowy w Sosnowcu Kategoria:Będzin Kategoria:Dąbrowa Górnicza Kategoria:Czeladź