Mistrzostwa Rosji w piłce nożnej (ros. Чемпионат России по футболу) – rozgrywki piłkarskie, prowadzone cyklicznie – corocznie lub co sezonowo (na przełomie dwóch lat kalendarzowych) – mające na celu wyłonienie najlepszej męskiej drużyny w Rosji.

Historia Mistrzostwa Rosji w piłce nożnej oficjalne rozgrywane są od 1992 roku. Obecnie rozgrywki odbywają się w wielopoziomowych ligach: Priemjer-Liga, Futbołnaja Nacionalnaja Liga (FNL), Professionalnaja Futbołnaja Liga (PFL) oraz niższych klasach regionalnych.

W 1897 roku w Petersburgu powstał pierwszy rosyjski klub piłkarski Sport (KLS), potem następne. Po założeniu rosyjskiej federacji piłkarskiej – Wszechrosyjskiego Futbolowego Sojuszu (WFS) w 1912 roku, rozpoczął się proces zorganizowania pierwszych rozgrywek o mistrzostwo Rosji. W 1912 roku po raz pierwszy rozegrane mistrzostwo Imperium Rosyjskiego. Pierwszym mistrzem została reprezentacja miasta Petersburgu, która w finale zwyciężyła Moskwę w powtórce 4:1 (pierwszy mecz zakończył się remisem 2:2). W następnym sezonie w finale Odessa pokonała Petersburg 4:2, ale w składzie odeskiej drużyny grało 4 obcokrajowców (tylko 3 były dozwolone) i po protestach zawodników z Petersburgu Futbolowy Związek postanowił nie przyznawać tytułu mistrza. Sezon 1914 nie dokończono z powodu I wojny światowej.

8 listopada 1917 roku w wyniku rewolucji październikowej powstała Rosyjska Republika Radziecka, nazwa której 19 lipca 1918 została zmieniona na Rosyjska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka. Pierwsza edycja mistrzostw Rosyjskiej FSRR startowała w sezonie 1920, w której systemem pucharowym 7 drużyn reprezentujące rosyjskie miasta walczyły o tytuł mistrza. Ukraińskie, białoruskie drużyny uczestniczyły w mistrzostwach swoich krajów. Jednak w mistrzostwach Rosyjskiej FSRR 1922 uczestniczyła również ukraińska drużyna reprezentująca Charków. Po utworzeniu ZSRR 30 grudnia 1922 roku mistrzostwa Rosyjskiej FSRR utraciły swój status i był to często tylko turniej kwalifikacyjny do Mistrzostw ZSRR. Rozgrywki z przerwami organizowane były do 1934 roku. W 1934 roku najsilniejsze drużyny Moskwy i Leningradu zignorowały mistrzostwo, a zwycięzcą została drużyna Woroneża. Po reformie piłki nożnej w ZSRR w 1936 roku i organizowaniu klubowych Mistrzostw ZSRR najlepsze kluby rosyjskie startowały w rozgrywkach ligowych. Mistrzostwa Rosyjskiej FSRR już nie były organizowane.

W 1948 po dłuższej przerwie ponownie startowały mistrzostwa Rosyjskiej FSRR, które rozgrywane były wśród drużyn towarzystw sportowych pomiędzy rosyjskimi zespołami, które nie uczestniczyły w rozgrywkach Mistrzostw ZSRR. Zwycięzca turnieju otrzymywał od przyszłego sezonu możliwość wzięcia udziału w mistrzostwach ZSRR. Od 1960 do 1969 rozgrywki prowadzono wśród klubów, które walczyły w odrębnych grupach strefowych Klasy B mistrzostw ZSRR. Zwycięzcy grup strefowych złożonych z rosyjskich klubów pod koniec sezonu brały udział w dodatkowym turnieju o tytuł mistrza Rosyjskiej FSRR. W sezonach 1960-1962 turniej był także finałem o awans do Klasy A. W sezonach 1963-1970 był finałem o awans do drugiej grupy Klasy A, a także w sezonach 1971-1975 mistrzem Rosyjskiej FSRR został klub, który zajął pierwsze miejsce w dodatkowym turnieju wśród rosyjskich zespołów, które zwyciężyły w swoich grupach strefowych i walczyły również z innymi zwycięzcami grup nierosyjskich o awans do pierwszej ligi (w 1974 i 1975 roku od Rosyjskiej FSRR w finale turnieju uczestniczyło tylko dwa zespoły). W 1970 i 1976 mistrzostwa Rosyjskiej FSRR rozgrywano w osobnym turnieju, który odbył się po strefowych turniejach mistrzostw ZSRR w drugiej lidze. W 1978 roku mistrzem Rosyjskiej FSRR zostawał zespół, który zwyciężył w turnieju piłkarskim Spartakiady narodów Rosyjskiej FSRR, w 1979 i 1982 mistrzostwa nie rozgrywano z powodu na Spartakiadę narodów ZSRR. W 1990 roku turniej nie odbył się, a tytuł mistrza Rosyjskiej FSRR rozegrano wiosną 1991 roku. Jednak nie były to pełnowartościowe mistrzostwa tak jak najlepsze kluby kraju uczestniczyły w mistrzostwach ZSRR.

26 grudnia 1991 – po rozwiązaniu ZSRR Rosja została uznana za następcę ZSRR.

Rozgrywki najwyższej ligi zwanej Wysszaja liga w obecnym formacie zainaugurowano w sezonie 1992Russia – List of Champions – RSSSF.. W 1998 liga zmieniła nazwę na Wysszij diwizion. W 2002 przyjęła obecną nazwę Priemjer-Liga.

Mistrzowie i pozostali medaliści Mistrzostwa Imperium Rosyjskiego (1912-1914)

Mistrzostwa ZSRR (1920-1991) 1922–1991Mistrzostwa ZSRR

Mistrzostwa Rosji (od 1992)

Statystyka Klasyfikacja według klubów W dotychczasowej historii Mistrzostw Rosji na podium oficjalnie stawało w sumie 13 drużyn. Liderem klasyfikacji jest Spartak Moskwa, który zdobył 10 tytułów mistrzowskich.

Stan po zakończeniu sezonu 2025/26.

Lp. Klub Miejsca na podium Zwycięskie sezony 16px 16px 16px 1. Zenit Petersburg 11 4 4 2007, 2010, 2011/12, 2014/15, 2018/19, 2019/20, 2020/21, 2021/22, 2022/23, 2023/24, 2025/26 2. Spartak Moskwa 10 6 4 1992, 1993, 1994, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2016/17 3. CSKA Moskwa 6 9 4 2003, 2005, 2006, 2012/13, 2013/14, 2015/16 4. Lokomotiw Moskwa 3 6 7 2002, 2004, 2017/18 5. Rubin Kazań 2 0 2 2008, 2009 6. FK Krasnodar 1 2 3 2024/25 7. Ałanija Władykaukaz 1 2 0 1995 8. Rotor Wołgograd 0 2 1 9. Dinamo Moskwa 0 1 6 10. FK Rostów nad Donem 0 1 0 PFK Soczi 0 1 0 12. Anży Machaczkała 0 0 1 Krylja Sowietow Samara 0 0 1 Torpedo Moskwa 0 0 1

Klasyfikacja według miast Siedziby klubów: Stan po zakończeniu sezonu 2025/26.

Miasto Liczba tytułów Kluby Moskwa 19 Spartak Moskwa (10), CSKA Moskwa (6), Lokomotiw Moskwa (3) Sankt Petersburg 11 Zenit Petersburg (11) Kazań 2 Rubin Kazań (2) Krasnodar 1 FK Krasnodar (1) Władykaukaz 1 Ałanija Władykaukaz (1)

Uczestnicy Są 44 zespoły, które wzięli udział w 33 sezonach Mistrzostw Rosji, które były prowadzone od 1992 aż do sezonu 2024/25 łącznie. Tylko Spartak Moskwa, Lokomotiw Moskwa i CSKA Moskwa były zawsze obecne w każdej edycji.

Pogrubione zespoły biorące udział w sezonie 2024/25.

33 razy: CSKA Moskwa, Lokomotiw Moskwa, Spartak Moskwa 32 razy: Dinamo Moskwa 31 razy: FK Rostów 30 razy: Krylja Sowietow Samara, Zenit Petersburg 21 razy: Rubin Kazań 18 razy: Achmat Grozny 17 razy: Torpedo Moskwa 16 razy: Ałanija Władykaukaz 14 razy: Amkar Perm, FK Krasnodar, Rotor Wołgograd, Urał Jekaterynburg 12 razy: Saturn Ramienskoje 11 razy: Anży Machaczkała 10 razy: Szynnik Jarosław 9 razy: Kubań Krasnodar, FK Moskwa, Tom Tomsk, 8 razy: Czernomoriec Noworosyjsk, FK Chimki, Lokomotiw Niżny Nowogród, FK Ufa 7 razy: Arsienał Tuła, Fakieł Woroneż, Żemczużyna Soczi 6 razy: FK Orenburg2, Spartak Nalczyk 5 razy: KAMAZ Nabierieżnyje Czełny, Tiekstilszczik Kamyszyn, FK Tiumeń, Urałan Elista 4 razy: Bałtika Kaliningrad, Łucz-Eniergija Władywostok, Pari Niżny Nowogród1, PFK Soczi 3 razy: Dinamo Stawropol, Mordowija Sarańsk, Wołga Niżny Nowogród 2 razy: Asmarał Moskwa, Łada Togliatti, Okiean Nachodka, Sokoł Saratów, FK Tambow 1 raz: Akron Togliatti, Dinamo Machaczkała, Sibir Nowosybirsk, SKA-Chabarowsk, FK Tosno, Jenisej Krasnojarsk

Zobacz też Tabela wszech czasów mistrzostw Rosji w piłce nożnej Priemjer-Liga Puchar Rosji

Przypisy

Bibliografia Oficjalna strona RFPL

Oficjalna strona RFS Archiwum wyników meczów i tabel w bazie RSSSF

Kategoria:Pierwszy poziom rozgrywek piłkarskich w Rosji