Adam Julian Świeżawski z Rudnik (ur. 7 stycznia 1891 w Czerniawce, zm. 1940 w Kijowie) – kapitan rezerwy piechoty Wojska Polskiego, prawnik, działacz narodowy, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys Syn Włodzimierza i Marii z domu Kobuzowskiej urodzony 7 stycznia 1891 w Czerniawce na Bukowinie.

U kresu I wojny światowej należał do organizacji Polskie Kadry Wojskowe. Wówczas był wysyłany do austriackich pułków i organizował polską konspirację w jej szeregach. W listopadzie brał udział w obronie Lwowa w trakcie wojny polsko-ukraińskiej. Służył w oddziale wraz z kpt. Zdzisławem Trześniowskim, stacjonując w Rzęsnej Polskiej pod Lwowem. W komunikacie z 5 listopada 1918 podano, w stopniu porucznika wraz z oddziałem samorzutnie zajął Górę Stracenia, walcząc przeciwko trzykrotnie liczniejszym siłom nieprzyjaciela. Po zajęciu przez Polaków części miasta, rozkazem Naczelnej Komendy z 5 listopada 1918 objął stanowisko komendanta sektora II – tzw. „odcinka Marii Magdaleny” – pozostającego w Grupie I/II (według jednego źródła zakres ulic Pełczyńskiej, T. Lenartowicza, Nowy Świat do ulicy F. Karpińskiego i A. Mickiewicza włącznie; według innego źródła rejon od ul. J. I. Kraszewskiego przez Ogród Jezuicki aż do gmachu Dyrekcji Kolejowej przy ul. Zygmuntowskiej))W publikacjach pojawiała się forma nazwiska „Świerzawski” oraz „Świeżowski”.. Podczas walk wykazywał się organizacją (w szkole Marii Magdaleny), jak i postawą zasługującą na pochwałę.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości został przyjęty do Wojska Polskiego. Został awansowany na stopień kapitana rezerwy piechoty ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919. W 1923, 1924 był oficerem rezerwowym 45 pułku piechoty w garnizonie Równe. W 1934 był oficerem rezerwy lwowskiego 26 pułku piechoty i pozostawał wówczas w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Lwów Miasto.

Był prawnikiem we Lwowie. Publikował w „Kurierze Lwowskim”. Działał w zarządzie okręgu lwowskiego Stronnictwa Narodowego. W wyborach samorządowych w maju 1939 uzyskał mandat radnego Rady Miasta Lwowa startując z Listy Katolicko-Narodowej.

Zarządzeniem prezydenta RP Ignacego Mościckiego z 9 listopada 1933 został odznaczony Krzyżem Niepodległości z Mieczami za pracę w dziele odzyskania niepodległości..

Po wybuchu II wojny światowej, agresji ZSRR na Polskę w dniu 17 września 1939 i nastaniu okupacji sowieckiej przebywał nadal we Lwowie. Działał w ruchu konspiracyjnym. Był organizatorem jadłodajni, którą prowadził wraz z krewnymi. W 1940 został aresztowany przez funkcjonariuszy NKWD. W 1940 został zamordowany w ramach zbrodni katyńskiej. Jego nazwisko znalazło się na tzw. Ukraińskiej Liście Katyńskiej opublikowanej w 1994 (został wymieniony na liście wywózkowej 72/1-930 oznaczony numerem 2598). Ofiary tej części zbrodni katyńskiej zostały pochowane na otwartym w 2012 Polskim Cmentarzu Wojennym w Kijowie-Bykowni.

Był żonaty z Heleną z domu Paygert (1891–1969), przed wojną aktywistką SN i NOK, która po jego aresztowaniu w 1940 także została zatrzymana przez sowietów i wywieziona ze Lwowa, po wojnie działała społecznie w Londynie, po raz drugi zamężna pod nazwiskiem Witkowska.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Członkowie konspiracji antyradzieckiej na ziemiach polskich 1939–1941 Kategoria:Członkowie Polskich Kadr Wojskowych Kategoria:Kapitanowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości z Mieczami Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani z Ukraińskiej Listy Katyńskiej Kategoria:Politycy Stronnictwa Narodowego Kategoria:Radni Lwowa (II Rzeczpospolita) Kategoria:Uczestnicy bitwy o Lwów 1918–1919 (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1891 Kategoria:Zmarli w 1940