Zbigniew Penherski (ur. 26 stycznia 1935 w Warszawie, zm. 4 lutego 2019 tamże) – polski kompozytor.
Życiorys W latach 1955–1956 studiował kompozycję pod kierunkiem Stefana Bolesława Poradowskiego w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Poznaniu, a od 1956 do 1959 również kompozycję w klasie Tadeusza Szeligowskiego w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie. Następnie na tej samej uczelni studiował dyrygenturę u Bohdana Wodiczki w latach 1960–1963. W 1969 jako stypendysta rządu holenderskiego studiował w Uniwersytetu w Utrechcie.
Nagrody i wyróżnienia (na podstawie materiałów źródłowych)
Nagrody branżowe 1960 – zwycięstwo w Konkursie Młodych Związku Kompozytorów Polskich w Warszawie, za Ostinata 1964 – zwycięstwo w Konkursie Kompozytorskim im. Grzegorza Fitelberga w Katowicach, za Musica humana 1966 – zwycięstwo w Konkursie Kompozytorskim im. Artura Malawskiego w Krakowie, za Kroniki mazurskie 1982 – nagroda Prezesa Rady Ministrów za twórczość dla dzieci i młodzieży 2001 – wyróżnienie Międzynarodowej Trybuny Kompozytorów UNESCO za Muzyczkę na koniec wieku 2015 – Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” 2015 – Doroczna Nagroda Związku Kompozytorów Polskich
Honorowe obywatelstwa 1965 – miasta Ruse (Bułgaria) 1966 – miasta Kragujevac (Jugosławia) 1980 – miasta Ho Chi Minh (Wietnam)
Twórczość Muzyka Penherskiego wyrasta z doświadczeń europejskiej awangardy postserialnej i sonoryzmu lat 60. Jedną z jego pryncypialnych zasad jest nadrzędność formy wyrażana poprzez zagęszczanie brzmienia, progresje quasi-melodyczne, diminucje rytmiczne itp., które w połączeniu z sonorystycznym materiałem pozwalają osiągnąć pożądany efekt dramaturgiczny. Bardzo ważnym elementem techniki dźwiękowej Penherskiego jest rytm, polirytmia i politemporalność, wymagające niejednokrotnie wprowadzenia do utworu metronomów, jak w Kwartecie instrumentalnym lub w utworze String Play.
Penherski komponuje głównie utwory orkiestrowe, kameralne, radiowe oraz opery. Do najważniejszych kompozycji należy zaliczyć Musica humana (1963), Muzyka uliczna (1966), opery: Zmierzch Peryna (1972) i Edgar – syn Wałpora (1982), Kroniki mazurskie II na ork.symfoniczną i taśmę magnetofonową (1973), String Play na ork. smyczkową (1980), Kroniki szkockie na ork. symfoniczną (1987), Muzyczka na koniec wieku na flet prosty, dwie perkusje, organy i taśmę magnetofonową (1999), Mała litania smyczkowa na orkiestrę smyczkową (2002), Małe kroniki smyczkowe na orkiestrę smyczkową (2005).
Wybrane kompozycje (na podstawie materiałów źródłowych)
Dwie kołysanki na mezzosopran i fortepian (1955) Trzy pieśni na sopran i fortepian (1955) Cztery preludia na fortepian (1956) Sąd nad Samsonem opera radiowa (1967) 3M-H1 na taśmę (1969) Incantationi I dla 6 perkusistów (1972) Zmierzch Peryna, opera (1972) Anamnesis na orkiestrę symfoniczną (1975) Symfonia radiowa dla dwóch wykonawców na taśmę (1975) String Play na orkiestrę smyczkową (1980) Edgar syn Wałpora, opera (1982) Jeux parties na saksofon i perkusję (1984) Kroniki szkockie na orkiestrę symfoniczną (1987) Wyspa róż, opera kameralna (1989) Trzy pieśni dziecięce na 2- lub 3-głosowy chór (1990) Sygnały na orkiestrę symfoniczną (1992) Sygnały II na orkiestrę (1995) Intrada na orkiestrę symfoniczną (1995)
Trzy łatwe utwory na fortepian (1997) Liryczny walc na dzwonki uliczne, flet, 3 trąbki i 2 perkusje (1998) Scherzino na dzwonki uliczne, flet, klarnet, 3 trąbki i 2 perkusje (1998) Toccata na klarnet, puzon, wiolonczelę i fortepian (1998) Muzyczka na koniec wieku na flet prosty, organy dwie perkusje i taśmę (1999) X-Play na orkiestrę 30 fletów (1999) Let cellos play na 8 wiolonczel (1999) Mała suita w staromodnym stylu na kameralną orkiestrę smyczkową (1999, 2007) Cantus II na chór mieszany a cappella (2000) Marszyk na fortepian na 4 ręce (2000) Impressions on a Theme of B-A-C-H na fortepian (2000) Taniec na 3 flety proste (2001) Mała litania smyczkowa na kameralną orkiestrę smyczkową (2002) Cztery psalmy na chór mieszany a cappella (2005) Małe kroniki smyczkowe na orkiestrę smyczkową(2005) Mała symfonia „Jesienna” (2006) Cztery utwory bez słów na chór mieszany a cappella (2014) Mała litania II na orkiestrę kameralną (2016)
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Laureaci Dorocznej Nagrody Związku Kompozytorów Polskich Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Polscy kompozytorzy muzyki poważnej Kategoria:Muzycy związani z Warszawą Kategoria:Urodzeni w 1935 Kategoria:Zmarli w 2019