IV Poznański batalion etapowy – oddział wojsk wartowniczych i etapowych w okresie II Rzeczypospolitej pełniący między innymi służbę ochronną na granicy polsko-sowieckiej.

Formowanie i zmiany organizacyjne Batalion sformowano w Poznaniu w marcu 1920. Otrzymał on nazwę okręgu generalnego, w którym powstał i kolejny numer porządkowy oznaczany cyfrą rzymską. Do batalionu wcielono żołnierzy starszych wiekiem i o słabszej kondycji fizycznej. Oficerowie i podoficerowie nie mieli większego doświadczenia bojowego. Batalion nie posiadał broni ciężkiej, a broń indywidualną żołnierzy stanowiły stare karabiny różnych wzorów z niewielką ilością amunicji. W pierwszej połowie sierpnia 1920 batalion wzmocnił obronę 7 Dywizji Piechoty nad Bugiem i dozorował linię Bugu między Dorohuskiem i Uhruskiem.

W październiku 1920 zreorganizowano brygady etapowe 4 Armii. Batalion wszedł w podporządkowanie dowódcy IVc Brygady Etapowej. W lutym 1921 bataliony etapowe przejęły ochronę granicy polsko-rosyjskiej. Początkowo pełniły ją na linii kordonowej, a w maju zostały przesunięte bezpośrednio na linię graniczną z zadaniem zamknięcia wszystkich dróg, przejść i mostów.

W 1921 bataliony etapowe ochraniające granicę przekształcono w bataliony celne.

Służba etapowa 15 kwietnia 1920 IV Poznański batalion etapowy został skierowany do dyspozycji kwatermistrza 2 Armii. W rejonie Zwiahla ochraniał magazyny, urządzenia i przejazdy mostowe oraz linię kolejową Zwiahl-Szepetówka. W maju 1920 przeszedł w podporządkowanie dowództwa 3 Armii w Kijowie. W dniach 6-20 czerwca cofał się spod Kijowa przez Korosteń i Sarny. W tych ostatnich pełnił służbę garnizonową. Od 25 czerwca był w składzie DOE „Korosteń" i pełnił służbę wartowniczą w Powursku, Wielicku, Hołubach, Bruchowiczach i Mielnicy. Od 22 lipca podlegał DPE „Kowel" i ochraniał linię kolejową od Stachocka do Czartoryska. 31 lipca 1920 batalion otrzymał zadanie ochraniać linie kolejowe: Kowel–Powursk i Kowel–Rożyszcze. 26 września przeszedł do Prużan i podlegał DOK „Baranowicze". Od 2 grudnia w Kłecku, a kompanie w Iwieńcu, Sieniawce, Nieświeżu i Stołpcach. 3 grudnia został przesunięty do Baranowicz. W lutym 1921 batalion liczył tylko 322 żołnierzy. 14 marca 1921 batalion stacjonował w Stołpcach. W maju ochraniał Stację Kontrolną „Stołpce" i odcinek kordonu od Niemna do Liwja. Jedną kompanią ochraniał także Stację Przekazywania Jeńców i Uchodźców w Kołosowie. W lipcu do dyspozycji batalion przydzielono do dyspozycji dowódcy odcinka kordonowego „Grodno". 1 sierpnia po przyjeździe batalionu ze Stołpc do Augustowa, ze względu na brak możliwości zakwaterowania, dowództwo rozlokowano w Augustowie, kompanie zakwaterowano we wsiach: Reszki, Pomian i Grabowo. W ostatnich dniach sierpnia dowództwo i kompanie zostały przesunięte do garnizonu suwalskiego.

Dowódcy batalionu por. Franciszek Pawlak (był 23 IV 1921)

Struktura organizacyjna +Organizacja batalionu 23 kwietnia 1921pododdziałmiejsce stacjonowaniadowódcadowództwo batalionuNowy Świerżeńpor. Franciszek Pawlak1 kompania etapowaMała Jaczonkappor. Krupa2 kompania etapowaMała Jaczonkasierż. Maciejewski3 kompania etapowaZasulepor. Domaracki Przypisy

Bibliografia

(sygn.28/14.) (sygn.28/36.)

P P P Kategoria:Świerżeń Nowy Kategoria:Prużana Kategoria:Stołpce