Stryjówka (biał. Стрыеўка, ros. Стриевка) – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie grodzieńskim, w sielsowiecie Jeziory.

Historia W czasach zaborów w granicach Imperium Rosyjskiego, w guberni grodzieńskiej, w powiecie grodzieńskim.

W latach 1921–1939 wieś leżała w Polsce, w województwie białostockim, w powiecie grodzieńskim, w gminie Jeziory.

Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku zamieszkiwały tu 562 osoby, 94 było wyznania rzymskokatolickiego, 465 prawosławnego a 3 mojżeszowego. Jednocześnie 212 mieszkańców zadeklarowało polską przynależność narodową, 347 białoruską a 3 żydowską. Było tu 107 budynków mieszkalnych.

Miejscowość należała do parafii prawosławnej w Jeziorach. Podlegała pod Sąd Grodzki w Skidlu i Okręgowy w Grodnie; właściwy urząd pocztowy mieścił się w Jeziorach.

W wyniku napaści ZSRR na Polskę we wrześniu 1939 miejscowość znalazła się pod okupacją sowiecką. 2 listopada została włączona do Białoruskiej SRR. 4 grudnia 1939 włączona do nowo utworzonego obwodu białostockiego. Od czerwca 1941 roku pod okupacją niemiecką. 22 lipca 1941 r. włączona w skład okręgu białostockiego III Rzeszy. W 1944 miejscowość została ponownie zajęta przez wojska sowieckie i włączona do obwodu grodzieńskiego Białoruskiej SRR.

Od 1991 r. w składzie niepodległej Białorusi.

Bój pod Stryjówką W dniu 20 września 1943 r. niemiecka żandarmeria rozbiła pod wsią VIII Uderzeniowy Batalion Kadrowy AK dowodzony przez porucznika Zbigniewa Czarnockiego pseudonim „Czarny” – zginęło 32 partyzantów, ocalało 3. W wyniku denuncjacji mieszkańca wsi polski oddział został okrążony, gdy zatrzymał się na nocleg. Wcześniej stoczył zwycięskie potyczki na przeprawie przez Niemen, pod Wiercieliszkami i na uroczysku Głuche Bagno. W Stryjówce znajdował się pomnik – obelisk upamiętniający poległych w tej bitwie żołnierzy Batalionu „Czarnego”. Na tablicy po polsku, z wyjaśnieniem w języku rosyjskim, widniał napis:

Podchorąży Bohdan Smolarski (ur. 1924) – syn Mieczysława – literata (1888-1967), został w 1966 roku pośmiertnie odznaczony Krzyżem Walecznych przez ówczesnego ministra obrony narodowej Marszałka Polski Mariana Spychalskiego.

Pomnik na mogile żołnierzy AK postawiono w 1992 roku staraniami Światowego Związku Żołnierzy AK przy wsparciu Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. Opiekowali się nim członkowie działającego przy Związku Polaków na Białorusi Towarzystwa Plastyków Polskich z Grodna. W lipcu 2022 roku pomnik został zniszczony przez białoruskie władze.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Stryjówka na mapie WIG

Kategoria:Wsie w rejonie grodzieńskim Kategoria:Bitwy Armii Krajowej Kategoria:Cmentarze polskie poza granicami kraju