Kryształowy Globus () – główna nagroda przyznawana przez jury Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Karlowych Warach dla najlepszego filmu w konkursie głównym.
Historia nagrody Nagroda przyznawana jest od 1948, chociaż nosiła różne nazwy od początku istnienia imprezy. W czasie trzeciej edycji festiwalu (podczas dwóch pierwszych nagród nie przyznawano) nazywała się po prostu Wielką Nagrodą Międzynarodową, później przez kolejne dziesięciolecia funkcjonowała jako Grand Prix. Nazwa Kryształowy Globus funkcjonuje od 1986.
Statystyki Najwięcej filmów nagrodzonych Kryształowym Globusem pochodziło z ZSRR (13). Zaledwie trzykrotnie reżyserami filmów wyróżnionych główną nagrodą były kobiety: Laurie Collyer, Kristina Grozewa i Sadaf Foroughi.
Jak dotychczas dwóch reżyserów uhonorowano Kryształowym Globusem dwukrotnie. Byli to radzieccy twórcy filmowi: Micheil Cziaureli – nagrody za filmy Upadek Berlina (1950) i Niezapomniany rok 1919 (1952); Siergiej Gierasimow – za filmy Cichy Don (1958) i Lew Tołstoj (1984).
Polscy twórcy filmowi dwukrotnie sięgali w Karlowych Warach po Kryształowy Globus. Byli to: Wanda Jakubowska za film Ostatni etap (1948) oraz Krzysztof Krauze za film Mój Nikifor (2005).
Zestawienie państw, których filmy zdobyły Kryształowy Globus (stan na kwiecień 2026), przedstawia się następująco: Państwo Kryształowy Globus 13 4 3 3 3 2 2 2 2 2 2 2 2 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1
Laureaci Kryształowego Globusa Następujące filmy zdobyły główną nagrodę w konkursie głównym festiwalu: Rok Tytuł Reżyseria Kraj pochodzenia 1948 Ostatni etap Wanda Jakubowska * 1949 Bitwa stalingradzka (Сталинградская битва / Stalingradskaja bitwa)Władimir Pietrow * 1950 Upadek Berlina (Падение Берлина / Padienije Bierlina)Micheil Cziaureli 1951 Kawaler Złotej Gwiazdy (Кавалер Золотой Звезды / Kawalier Zołotoj Zwiezdy)Julij Rajzman 1952 Niezapomniany rok 1919 (Незабываемый 1919 год / Niezabywajemyj 1919 god)Micheil Cziaureli 1954 Sól ziemi (Salt of the Earth) Dygnitarz na tratwie (Верные друзья / Wiernyje druzja)Herbert J. Biberman Michaił Kałatozow * 1956 Gdyby wszyscy ludzie dobrej woli… (Si tous les gars du monde…) Christian-Jaque * 1957 Łapać złodzieja (जागते रहो / Jagte Raho)Amit Mitra i Sombhu Mitra * 1958 Cichy Don (Тихий Дон / Tichij Don) Przeklęci bracia (異母兄弟 / Ibo kyoudai)Siergiej Gierasimow Miyoji Ieki * 1960 Sierioża (Серёжа) Gieorgij Danelija i Igor Tałankin 1962 Dziewięć dni jednego roku (Девять дней одного года / Diewiat' dniej odnogo goda) Michaił Romm 1964 Oskarżony (Obžalovaný) Ján Kadár i Elmar Klos * 1966 Nagrody nie przyznano. 1968 Kapryśne lato (Rozmarné léto) Jiří Menzel 1970 Kes Ken Loach * 1972 Ujarzmienie ognia (Укрощение огня / Ukroszczenije ognia)Daniił Chrabrowicki 1974 Romanca o zakochanych (Романс о влюблённых / Romans o wliublionnych)Andriej Konczałowski 1976 Kantata o Chile (Cantata de Chile) Humberto Solás * 1978 Biały Bim Czarne Ucho (Белый Бим Чёрное ухо / Biełyj Bim - Czornoje ucho) Cienie gorącego lata (Stíny horkého léta)Stanisław Rostocki František Vláčil 1980 Narzeczona (Die Verlobte) Günter Reisch i Günther Rücker * 1982 Czerwone dzwony – Meksyk w ogniu (Красные колокола. Фильм 1. Мексика в огне /Krasnyje kołokoła, film pierwyj - Mieksika w ognie)Siergiej Bondarczuk 1984 Lew Tołstoj (Лев Толстой)Siergiej Gierasimow 1986 A Street to Die Bill Bennett * 1988 Miasteczko Hibiskus (芙蓉镇 / Fu rong zhen) Xie Jin * 1992 Krapatchouk Enrique Gabriel 1994 Moja bratnia dusza (Mi hermano del alma) Mariano Barroso * 1995 Jazda (Jízda) Jan Svěrák * 1996 Jeniec Kaukazu (Кавказский пленник / Kawkazskij pliennik)Siergiej Bodrow starszy * 1997 Różowe lata (Ma vie en rose) Alain Berliner * 1998 Serce na dłoni (Le coeur au poing) Charles Binamé * 1999 Jana i przyjaciele (החברים של יאנה / Ha-chaverim shel Yana) Arik Kaplun * 2000 Ja, ty, oni (Eu Tu Eles) Andrucha Waddington * 2001 Amelia (Le fabuleux destin d'Amélie Poulain) Jean-Pierre Jeunet 2002 Rok diabła (Rok ďábla) Petr Zelenka 2003 Okna (La finestra di fronte) Ferzan Özpetek * 2004 Skradzione dzieciństwo (Certi bambini) Andrea Frazzi i Antonio Frazzi 2005 Mój Nikifor Krzysztof Krauze 2006 Sherry (Sherrybaby) Laurie Collyer 2007 Bagno (Mýrin) Baltasar Kormákur * 2008 Strasznie szczęśliwi (Frygtelig lykkelig) Henrik Ruben Genz * 2009 Anioł nad morzem (Un ange à la mer) Frédéric Dumont 2010 Moskitiera (La mosquitera) Agustí Vila 2011 Konserwator (בוקר טוב אדון פידלמן / Boker tov adon fidelman)Josi Madmoni 2012 Mężczyzna prawie idealny (Mer eller mindre mann) Martin Lund * 2013 Duży zeszyt (A nagy füzet) János Szász * 2014 Wyspa kukurydzy (სიმინდის კუნძული / Simindis kundzuli) Giorgi Owaszwili * 2015 Bob i jego drzewa (Bob and the Trees) Diego Ongaro 2016 To nie są najlepsze dni mojego życia (Ernelláék Farkaséknál) Szabolcs Hajdu 2017 Mały krzyżowiec (Křižáček) Václav Kadrnka 2018 Nie obchodzi mnie, czy przejdziemy do historii jako barbarzyńcy(Îmi este indiferent dacă în istorie vom intra ca barbari) Radu Jude * 2019 Ojciec (Бащата / Bashtata) Kristina Grozewa i Petyr Wyłczanow * 2020 Festiwal nie odbył się. 2021 Dopóki mogę iść (Страхиња Бановић / Strahinja Banović) Stefan Arsenijević * 2022 Lato z nadzieją (تابستان با امید / Tabestan Ba Omid) Sadaf Foroughi * 2023 Lekcje Błagi (Уроците на Блага / Urotsite na Blaga) Stefan Komandarew 2024 Nagłe przebłyski głębi istnienia (A Sudden Glimpse to Deeper Things) Mark Cousins 2025 Dzikie szaleństwo (Raději zešílet v divočině) Miro Remo *Pierwsza wygrana dla danej kinematografii.
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona internetowa Festiwalu w Karlowych Warach
Kategoria:Nagrody dla najlepszych filmów