II Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina (również II Konkurs Chopinowski) – 2. edycja Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina, która rozpoczęła się 6 marca 1932 w Warszawie. Organizatorem konkursu było Warszawskie Towarzystwo Muzyczne.
Charakterystyka konkursu Wzięło w nim udział, mimo wstępnego zgłoszenia oraz rezygnacji niemal w ostatniej chwili, ostatecznie 67 pianistów z 14 krajów, (dwie osoby nie zadeklarowały przynależności państwowej), w tym najliczniejsze grono uczestników z Polski i ZSRR. Konkurs odbył się w dniach 6–23 marca 1932. Był on dwuetapowy (eliminacje oraz finał). Zwyciężył Alexander Uninsky.
Konkurs cieszył się ogromnym zainteresowaniem publiczności i przyciągnął korespondentów z całego świata. Powołano międzynarodowe jury, w skład którego weszły wybitne osobistości życia muzycznego.
Gościem honorowym był Maurice Ravel, który podczas koncertu 11 marca prowadził wykonanie swoich utworów: Koncertu fortepianowego G-dur oraz La valse.
Podczas finału konkursu zdarzyła się rzecz bezprecedensowa: z powodu protestu niewidomego, węgierskiego pianisty Imré Ungára, który nie chciał zgodzić się na przyjęcie I nagrody ex aequo z Alexandrem Uninskim, zarządzono losowanie, które wyłoniło zwycięzcę.
W czasie konkursu przeprowadzono plebiscyt na najlepszy i najbardziej popularny fortepian, na którym grali młodzi pianiści. Okazał się nim wyprodukowany w Wiedniu, Bösendorfer.
Warto dodać, że do regulaminowego repertuaru konkursu weszły po raz pierwszy takie utwory jak: Polonez As-dur op. 53, scherza, Fantazja f-moll op. 49 oraz sonaty.
Od II Konkursu Chopinowskiego zapoczątkowano tradycję organizowania wystaw, kiedy to w nowo zbudowanym gmachu Muzeum Narodowego miała miejsce prezentacja dokumentów i pamiątek związanych z postacią i dziełem Fryderyka Chopina.
Komitet organizacyjny i honorowy Komitet organizacyjny konkursu Lp.Osoba Funkcja 1. Włodzimierz Czetwertyński prezes 2. Adam Chromiński sekretarz 3. Leopold Binental członek 4. Wiktor Cichocki członek 5. Tadeusz Czerniawski członek 6. Zbigniew Drzewiecki członek 7. Jan Głowacki członek 8. Aleksander Guttry członek 9. Witold Maliszewski członek 10. Eugeniusz Morawski-Dąbrowa członek 11. Stefan Natanson członek 12. Karol Szymanowski członek 13. Józef Śmidowicz członek 14. Józef Turczyński członek 15. Adam Tadeusz Wieniawski członek 16. Tomasz Wojtkowski członek 17. Jerzy Żurawlew członek Komitet honorowy konkursu Lp.Osoba Funkcja państwowa 1. Aleksander Prystor Premier 2. August Zaleski Minister Spraw Zagranicznych 3. Janusz Jędrzejewicz Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego 4. Alfons Kühn Minister komunikacji
Kalendarium 23px Kalendarz konkursu Faza konkursu Data 6.03 7.03 8.03 9.03 10.03 11.03 12.03 13.03 14.03 15.03 16.03 17.03 18.03 19.03 20.03 21.03 22.03 23.03 Ceremonia otwarcia 11:00 Eliminacje 12:30 11:00 11:0015:00 11:0015:00 14:30 13:0016:30 11:00 11:00 11:0015:00 10:30 11:00 14:15 13:0016:30 14:30 11:00 Finał 19:0019:00 Ceremonia zamknięcia
Jury thumb|340px|Jurorzy II Konkursu Chopinowskiego Do konkursowego przebiegu przesłuchań oraz podziału nagród powołano jury, w następującym składzie: 35px Skład jury Lp.Juror Kraj Funkcja 1. Adam Tadeusz Wieniawski przewodniczący jury 2. Stanisław Niewiadomski wiceprzewodniczący jury 3. Eugeniusz Morawski-Dąbrowa sekretarz jury 4. Franciszek Brzeziński członek jury 5. Marian Dąbrowski członek jury 6. Zbigniew Drzewiecki członek jury 7. Arthur De Greef członek jury 8. Alfred Hoehn członek jury 9. Roman Jasiński członek jury 10. Juliusz Kaden-Bandrowski członek jury 11. Marguerite Long członek jury 12. Joseph Marx członek jury 13. Zofia Rabcewicz członek jury 14. Maurice Ravel członek jury 15. Richard Rössler członek jury 16. Karol Szymanowski członek jury 17. Józef Śmidowicz członek jury 18. Magda Tagliaferro członek jury 19. Józef Turczyński członek jury 20. Paul Weingarten członek jury 21. Carlo Zecchi członek jury 22. Jerzy Żurawlew członek jury
System oceny pianistów Podczas konkursu obowiązywała skala ocen od 0 do 15 punktów. Pierwotnie ośmiu, a później po obradach jury czternastu uczestników, którzy otrzymali największą liczbę punktów zostało dopuszczonych do wykonania koncertów fortepianowych z orkiestrą. Po wykonaniu koncertów następowała ponowna punktowa ocena, którą dodawano do punktów otrzymanych poprzednio. Przyznanie nagród nastąpiło w kolejności największej ilości otrzymanych punktów. W przypadku równej liczby punktów, o kolejności nagród rozstrzygało losowanie przez zainteresowanych. Zasada ta znalazła zastosowanie kilkakrotnie w czasie trwania konkursu, m.in. w przypadku finalistów: Alexandra Uninskiego i Imré Ungára (obaj po 345 punktów) czy Bolesława Kona i Abrama Lufera (obaj po 325 punktów).
Konkurs mały|250px|Zwycięzca II Konkursu Chopinowskiego Alexander Uninsky mały|250px|Zdobywca II nagrody, Węgier Imré Ungár mały|250px|Zdobywca III nagrody, Polak Bolesław Kon Ceremonia otwarcia 6 marca w sali Filharmonii Warszawskiej odbyła się ceremonia inauguracji II Konkursu Chopinowskiego, na którą przybył m.in. Prezydent RP Ignacy Mościcki oraz korpus dyplomatyczny. Przemówienie powitalne wygłosił prezes Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego, będący jednocześnie prezesem Komitetu konkursowego, książę Włodzimierz Czetwertyński przemawiając w języku polskim, a następnie francuskim. Po nim głos zabrał dyrektor Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego, Adam Tadeusz Wieniawski, przedstawiając publiczności występujących pianistów. Ceremonia inauguracyjna była transmitowana przez Polskie Radio.
Eliminacje Po zakończeniu ceremonii inauguracyjnej (6 marca) około godziny 12:30 rozpoczęły się przesłuchania eliminacyjne w dniach (6–20 marca) w jednej lub czasami dwóch sesjach porannej i popołudniowej, w celu wyłonienia finalistów. Jako pierwsza przesłuchania eliminacyjne (6 marca) rozpoczęła Polka, Njura Krasnosielska, natomiast zakończył (20 marca) Włoch, Renato Cohen. 25px Uczestnicy eliminacji Lp. Uczestnik Kraj 1. Joseph Delcour 2. Suzanne de Mayère 3. Georgette Viala 4. Liliana Dobri-Cristowa 5. Tamara Jankowa-Obretenowa 6. Anna Kremar 7. Margit Sturm 8. Maria Novik 9. Zygmunt Aronowicz 10. Maria Barówna 11. Leon Boruński 12. Irena Bosak 13. Irena Danek 14. Wanda Dickstein 15. Maria Dońska 16. Adam Harasowski 17. Olga Iliwicka 18. Maryla Jonasówna 19. Ella Kafarska-Lekczyńska 20. Aleksander Kagan 21. Jakub Kalecki 22. Halina Kalmanowicz 23. Bolesław Kon 24. Njura Krasnosielska 25. Henryk Mirowski 26. Stanisław Niedzielski 27. Edmund Rezler 28. Leontyna Sadkowska 29. Aleksander Sienkiewicz 30. Jerzy Sulikowski 31. Seweryn Turel 32. Ryszard Werner 33. Maria Wiłkomirska Lp. Uczestnik Kraj 34. Jayme Silva 35. Kurt Engel 36. Richard Hauser 37. Edith Nelken 38. Elisabeth Schütz 39. Elżbieta Cotrus 40. Efraim Zeltzman 41. Reinhard Reich 42. Josef Wagner 43. Salvator Sullo 44. Julita Cassiers-Renchon 45. Eugeniusz Huber 46. Lily Herz 47. Gyula Károlyi 48. Lájos Kentner 49. Imré Ungár 50. Nella Basola 51. Renato Cohen 52. Daniela Flora 53. Carlo Vidusso 54. Igor Aptekarow 55. Abram Djakow 56. Iso Elinson 57. Emanuel Grossman 58. Teodor Gutman 59. Aleksandr Jocheles 60. Abram Lufer 61. Taras Mykisza 62. Natan Perelman 63. Wiera Razumowska 64. Leonid Sagałow 65. Pawieł Sieriebriakow 66. Maria Bodurian 22px|Apatryda 67. Alexander Uninsky 22px|Apatryda
Finał 21 marca po zakończeniu przesłuchań ostatniego pianisty eliminacji jury w pełnym składzie obradowało i obliczyło punkty pianistów w lokalu Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego w godzinach (11–20) celem wyłonienia finalistów. Ponieważ Gyula Károlyi (Węgry) i Suzanne de Mayère (Szwajcaria) uzyskali tę samą liczbę punktów o awansie do finału jednego z nich – zgodnie z regulaminem konkursu – zadecydowało losowanie, w którym los padł na Węgra. W wyniku tych obrad oraz losowania jury postanowiło dopuścić do przesłuchań finałowych 14 pianistów. W finale każdy z pianistów miał do wykonania z pamięci wraz z towarzyszącą Orkiestrą Symfoniczną Filharmonii Warszawskiej pod batutą: Ignacego Neumarka, Józefa Ozimińskiego i Kazimierza Wiłkomirskiego dwie kolejne części (cz. I i II lub cz. II i III) jednego z dwóch koncertów fortepianowych Fryderyka Chopina: (e-moll op. 11 lub f-moll op. 21). Przesłuchania finałowe zakończył (23 marca) Węgier Imré Ungár. 25px Finaliści Lp. Finalista Kraj 1. Leon Boruński 2. Maryla Jonasówna 3. Bolesław Kon 4. Kurt Engel 5. Josef Wagner 6. Lily Herz 7. Gyula Károlyi 8. Lájos Kentner 9. Imré Ungár 10. Emanuel Grossman 11. Teodor Gutman 12. Abram Lufer 13. Leonid Sagałow 14. Alexander Uninsky 22px bezpaństwowiec
Nagrody i wyróżnienia Po zakończeniu przesłuchania ostatniego finalisty 23 marca w nocy około godziny 1, jury podało ostateczne wyniki i podział nagród. Wszyscy laureaci otrzymali stosownie do zajętego miejsca odpowiednią nagrodę finansową, a wyróżnieni dyplomy honorowe. 18px Nagrody główne Nagroda Laureat KrajWysokość nagrodyFundator nagrody 1 Alexander Uninsky 22px bezpaństwowiec 5000 złPrezydent RP 2 Imré Ungár 3000 zł Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego 3 Bolesław Kon 2000 zł Prezydent miasta stołecznego Warszawy 4 Abram Lufer 2000 zł Warszawskie Towarzystwo Muzyczne 5 Lájos Kentner 1500 zł Polsko-japońskie Towarzystwo Muzyczne w Tokio 6 Leonid Sagałow 1000 zł Wyższa Szkoła Muzyczna im. Fryderyka Chopina w Warszawie 7 Leon Boruński 1000 zł publiczność 8 Teodor Gutman 1000 zł anonimowy 9 Gyula Károlyi 500 zł Firma gramofonowa Bolesław Rudzki 10 Kurt Engel 400 zł Dyrekcja koncertowa Henryka Markiewicza 11 Emanuel Grossman 400 zł Firma składu nut Feliksa Grąbczewskiego 12 Josef Wagner 400 zł Nagroda im. Józefa Śliwińskiego 13 Maryla Jonasówna 300 zł nagroda grupy wielbicieli Chopina 14 Lily Herz 300 zł publiczność 15 Suzanne de Mayère 300 zł publiczność Wyróżnienia Wyróżniony KrajWyróżnienie Abram Djakow Dyplom honorowy Maria Dońska Olga Iliwicka Aleksandr Jocheles Aleksander Kagan Maria Novik Wiera Razumowska Aleksander Sienkiewicz Pawieł Sieriebriakow Carlo Vidusso Nagroda Specjalna Nagroda Nagrodzony KrajFundator nagrody Najlepsze wykonanie mazurków Alexander Uninsky 22px bezpaństwowiec Polskie Radio
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina, 02 Kategoria:1932 w Polsce