thumb|upright=1.3|Zespół wschodnich wysp wrocławskich. Ulica Mieszka I (Friedensburgstrasse) – ulica położona we Wrocławiu na Ostrowie Tumskim, na osiedlu Stare Miasto (obręb ewidencyjny Plac Grunwaldzki), w dawnej dzielnicy Śródmieście. Biegnie od ulicy Henryka Sienkiewicza do ulicy Świętokrzyskiej.
Historia W miejscu ulicy przebiegał niegdyś rów, zwany ówcześnie jelenim. Odcinek tego cieku od ulicy Świętokrzyskiej do Odry został zasypany w latach 60. XIX wieku. Na nowo ukształtowanym terenie początkowo urządzono plac targowy. Na jego miejscu wytyczono i zbudowano ulicę w 1889 roku. W zamysłach władz miasta miała ona za zadanie odciążyć stary most drewniany łączący Ostrów Tumski z miastem.
Przy tej ulicy w prywatnym mieszkaniu położonym w kamienicy pod numerem 4 w latach 1913–1914 działała polska biblioteka udostępniając swoje zbiory polskim studentom. Później zostały one przekazane powstałej w mieście bibliotece polskiej, z której korzystali już wszyscy Polacy.
Podczas działań wojennych w czasie oblężenia Wrocławia w 1945 roku zniszczeniu uległa ulica i jej zabudowa. Ocalała jednak kamienica pod numerem 1. Po wojnie zniszczona jezdnia długo nie była odbudowywana z racji małego znaczenia ulicy i braku przy niej zabudowy. W 1966 roku przebudowano i znaczenie poszerzono ulicę Henryka Sienkiewicza, co zmieniło układ obu ulic w tym obszarze. Nowo ukształtowana ulica stała się bowiem dwujezdniową, czteropasmową drogą z wydzielonym torowiskiem tramwajowym pomiędzy jezdniami.
W 2014 roku wybudowano na jej końcu, przy ulicy Henryka Sienkiewicza, parking. Jego otwarcie miało miejsce 22.12.2014 roku.
Nazwa W swojej historii ulica nosiła następujące nazwy własne: Friedensburgstrasse Mieszka I
Wcześniejsza nazwa upamiętniała Ferdinand Friedensburga, urodzonego 27.10.1824 r. w Beeskow, zmarłego 5.03.1891 r. w San Remo, nadburmistrza w latach 1879–1891. Współczesna nazwa została nadana przez Zarząd Miejski i ogłoszona w okólniku z 15.11.1945 r.
Układ drogowy Do ulicy przypisana jest droga gminna o długości 142 m klasy dojazdowej o 16 m szerokości w liniach rozgraniczających, w tym dwustronne chodniki. Łączy ulicę Henryka Sienkiewicza z ulicą Świętokrzyską, przy czym obecnie jest to ulica ślepa, współcześnie bez połączenia drogowego z ulicą Henryka Sienkiewicza. Tu na jej końcu znajduje się parking na 25-30 samochodów. Parking w planie ma kształt zbliżony do trójkąta, o powierzchni około 700 m².
Ulice i place łączące się z ulicą Mieszka I Ulica Świętokrzyska Ulica H. Sienkiewicza.
Ponieważ początek ulicy znajduje się niedaleko skrzyżowania ulicy Henryka Sienkiewicza z placem Józefa Bema, część autorów publikacji podaje, że ulica łączy plac Józefa Bema z ulicą Świętokrzyską.
Zabudowa i zagospodarowanie Połudowo-zachodnia strona ulicy to w jej początku Kamienica pod numerem 1. Dalej dla tego odcinka ulicy od istniejącej kamienicy pod numerem 1 dopuszcza się zabudową pierzei południowo-zachodniej w formie kamienic w zabudowie ciągłej, odtwarzającej pierwotną zabudowę tego obszaru, przy czym funkcja mieszkaniowa jest dopuszczalna od pierwszego piętra wzwyż. Natomiast pozostały obszar do ulicy Świętokrzyskiej to ogrodzony teren Dom Pomocy Społecznej i dalej klasztoru, wraz z ogrodami. Po stronie północno-wschodniej ulicy znajduje ogrodzony teren Herbarium Herbarium należącego do Muzeum Przyrodniczego Uniwersytetu Wrocławskiego.
Ochrona i zabytki Obszar, na którym położona jest ulica Mieszka I podlega ochronie w ramach zespołu urbanistycznego Ostrowa Tumskiego i wysp: Piaskowej, Bielarskiej, Słodowej i Tumskiej, wpisanego do rejestru zabytków pod nr rej.: 195 z 15.02.1962 r. oraz A/678/213 z 12.05.1967 r. Inną formą ochrony tych obszarów jest ustanowienie historycznego centrum miasta, w nieco szerszym obszarowo zakresie niż wyżej wskazany zespół urbanistyczny, jako pomnik historii. Samo miasto włączyło ten obszar jako cenny i wymagający ochrony do Parku Kulturowego „Stare Miasto”, który zakłada ochronę krajobrazu kulturowego oraz uporządkowanie, zachowanie i właściwe kształtowanie krajobrazu kulturowego i historycznego charakteru najstarszej części miasta. Szczególnej ochronie podlegają tereny pod względem wymogów dotyczących badań archeologicznych, w tym szczególnie obszar dawnego Zamku Piastowskiego. Podobnie jak na innych ulicach Ostrowa Tumskiego obowiązuje zachowanie kamiennej nawierzchni ulicy.
Przy ulicy i w najbliższym sąsiedztwie znajdują się następujące zabytki: nr obiekt powstanie nr rej. foto ul. Świętego Marcina 10 Sierociniec Fundacji „ad Matrem Dolorosam”, ob. Dom Pomocy Społecznej im. Świętej Rodziny Zgromadzenia Sióstr Najświętszej Rodziny z Nazaretu, w tym: budynek Zakładu Opieki Zgromadzenia Najświętszej Rodziny z Nazaretu kaplica dom ogród klasztorny (teren d. zamku książęcego) pierzeja południowo-zachodnia, za murem ogrodu 2 poł. XIII w. (fundamenty – mur obronny), 1834 r. A/1401/541/Wm z dn. 01.12.1994 160px 10 Ogród p/ Sierocińcu Fundacji „ad Matrem Dolorosam”, ob. p/Domu Pomocy Społecznej im. Świętej Rodziny Zgromadzenia Sióstr Najświętszej Rodziny z Nazaretupierzeja południowo-zachodnia, za murem ogrodu XIX/XX w. mpzp, GEZ 160px 12 Relikty części północnej Zamku Piastowskiego z domem zakonny Zgromadzenia Sióstr Szkolnych De Notre Dame oraz z budynkiem szkolnym (Liceum św. Anny 1891), ob. klasztor Zgromadzenia Sióstr Szkolnych De Notre Dame i Dom Gościnny, w tym 1) budynek i ruiny z pozostałościami zamku piastowskiego 2) pomieszczenie gotyckie – pozostałość zamku piastowskiego pierzeja południowo-zachodnia, za murem ogrodu XIII, XIV, XVIII, dobudowa skrzydła w 1891 r. (proj. J. Ebers), XX w.(1. XIV-XV, 2. XV w.1) 143 (?) z 4.11.1968 oraz 2) A/5348/93 z dn. 04.11.1968 ul. Mieszka I 1 kamienicapierzeja południowo-zachodnia ok. 1890 r. mpzp, GEZ 160px pl. Józefa Bema 6 kamienicapierzeja południowo-zachodnia 1887 r., 1933 r. (przebudowa) mpzp, GEZ ul. Henryka Sienkiewicza 2 Kamienica „Pod Niebieska Podkową” z usługowym parteremzamyka oś widokową w kierunku północno-zachodnim ok. 1880 r. brak 160px 4 Kamienica, ob. budynek mieszkalny z usługowym parteremzamyka oś widokową w kierunku północno-zachodnim ok. 1880 r. brak 160px
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
M Kategoria:Mieszko I Kategoria:Ostrów Tumski (Wrocław)