Muchotyranik inkaski (Leptopogon taczanowskii) – gatunek małego ptaka z rodziny muchotyranikowatych (Pipromorphidae). Jest endemitem Peru. Nie jest zagrożony wyginięciem.
Systematyka Gatunek ten jako pierwszy opisał w 1884 roku polski ornitolog Władysław Taczanowski w 2. tomie swej książki Ornithologie du Pérou. Autor nadał nowemu gatunkowi nazwę Leptopogon rufipectus. Okazy typowe to trzy samice, dwie z nich dostarczył Jelski, a jedną Sztolcman. W 1917 roku austriacki ornitolog Carl Eduard Hellmayr przeniósł do rodzaju Leptopogon muchotyranika rdzawogardłego, opisanego w 1846 roku przez Frédérica de Lafresnaye pod nazwą Tyrannula rufipectus. W tej sytuacji nadana przez Taczanowskiego nazwa Leptopogon rufipectus okazała się młodszym homonimem i Hellmayr nadał muchotyranikowi inkaskiemu nową nazwę – Leptopogon taczanowskii, na cześć polskiego ornitologa.
Nie wyróżnia się podgatunków.
Morfologia Długość ciała 12–13 cm. Masa ciała 11,5–13 g. Wierzch głowy ciemnooliwkowy lub brązowawooliwkowy. Wierzch ciała oliwkowozielony. Skrzydła z dwoma wyraźnie zaznaczonymi paskami koloru ochry. Lotki ciemnozielone z oliwkowymi obrzeżami, ale krawędzie wewnętrznych lotek trzeciego rzędu białe. Sterówki ciemnooliwkowe. Wąska obrączka oczna biaława. Kantarek i boki głowy nakrapiane czarniawo i białawo. Podbródek i górna część gardła szarawe. Dolna część gardła i pierś płowe. Brzuch jasnooliwkowożółty. Tęczówka ciemnobrązowa, dziób czarny, nogi i stopy ciemnoszare.
Zasięg występowania Muchotyranik inkaski występuje we wschodniej części peruwiańskich Andów – od regionów Amazonas i San Martín na południe od rzeki Marañón aż po region Cuzco na południu.
Środowisko Jego naturalnym środowiskiem są lasy wysokogórskie, a zwłaszcza lasy mgliste w przedziale wysokości 1140–3260 m n.p.m. Sporadycznie spotykany na obrzeżach lasów i w lasach wtórnych.
Status zagrożenia Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) od 2023 roku uznaje muchotyranika inkaskiego za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern); wcześniej, od 2012 roku klasyfikowała go jako gatunek bliski zagrożenia (NT, Near Threatened), a od 1988 roku jako gatunek najmniejszej troski. Liczebność populacji szacowana jest na 20 000 – 49 999 dorosłych osobników; ptak ten opisywany jest jako od dość rzadkiego po dość pospolity. Trend liczebności populacji uznawany jest za spadkowy ze względu na wylesianie w obrębie zasięgu występowania gatunku.
Przypisy Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Muchotyranikowate Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1917 roku Kategoria:Fauna endemiczna Peru Kategoria:Taksony opisane przez Carla Eduarda Hellmayra