Lista światowego dziedzictwa UNESCO w Australii – lista miejsc w Australii (w tym Tasmanii) wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO, ustanowionej na mocy Konwencji w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturowego i naturalnego, przyjętej przez UNESCO na 17. sesji w Paryżu 16 listopada 1972 i ratyfikowanej przez Australię 22 sierpnia 1974 roku.

Obecnie (stan na rok 2022) na liście znajduje się 20 obiektów: 4 dziedzictwa kulturowego, 12 o charakterze przyrodniczym i 4 o charakterze kulturowo–przyrodniczym.

Na australijskiej liście informacyjnej UNESCO – liście obiektów, które Australia zamierza rozpatrzyć do zgłoszenia do wpisu na listę światowego dziedzictwa, znajdują się 4 obiekty (stan na rok 2022).

Obiekty na liście światowego dziedzictwa UNESCO

Poniższa tabela przedstawia australijskie obiekty na liście światowego dziedzictwa UNESCO:

Nr ref. – numer referencyjny UNESCO; Obiekt – polskie tłumaczenie nazwy wpisu na liście wraz z jej angielskim oryginałem; Położenie – miasto, stan, terytorium; współrzędne geograficzne; Typ – klasyfikacja według Komitetu Światowego Dziedzictwa: kulturowe (K), przyrodnicze (P), kulturowo–przyrodnicze (K,P); Rok wpisu – roku wpisu na listę; rok rozszerzenia wpisu; Opis – krótki opis obiektu wraz z informacjami o jego zagrożeniu.

Nr ref. Obiekt Zdjęcie Położenie Typ Rok Opis 154 Wielka Rafa KoralowaGreat Barrier Reef 150x150px AuQueensland PAu(vii)(viii)(ix)(x) 1981 Największa na świecie rafa koralowa, położona wzdłuż północno-wschodnich wybrzeży Australii, na Morzu Koralowym. Siedlisko tysięcy gatunków ryb oraz skorupiaków, w tym gatunków zagrożonych wyginięciem, m.in. diugonia i żółwia zielonego. 147 Park Narodowy KakaduKakadu National Park 150x150px AuTerytorium Północne K, PAu(i)(vi)(vii)(ix)(x) 198119871992 Unikalny obszar pod względem archeologicznym i etnologicznym, zamieszkały nieprzerwanie przez ponad 40 tys. lat. Znajdują się tu liczne malowidła jaskiniowe i rysunki naskalne. Wyjątkowy przykład zespołu ekosystemów, obejmujących mielizny pływowe, terasy zalewowe, niziny i płaskowyże, stanowiące siedliska rzadkich i endemicznych gatunków flory i fauny. 167 Region Wyschniętych Jezior WillandraWillandra Lakes Region 150x150px AuNowa Południowa Walia K, PAu(iii)(viii) 1981 Skamieniałe pozostałości licznych jezior i formacji piaskowych z okresu plejstocenu, a także świadectwa archeologiczne osadnictwa sprzed 60-45 tys. lat. W regionie odkryto również dobrze zachowane skamieliny wielkich torbaczy. 181 Tasmanian WildernessTasmanian Wilderness 150x150px AuTasmania K, PAu(iii)(iv)(vi)(vii)(viii)(ix)(x) 19821989 Region poddany silnemu zlodowaceniu o powierzchni ponad 1 milion ha, na terenie którego znajdują się liczne parki narodowe i rezerwaty. Jedna z ostatnich ostoi lasów deszczowych strefy umiarkowanej. Pozostałości w jaskiniach wapiennych świadczą o osadnictwie przez ponad 20 tys. lat. Krajobraz charakteryzują głębokie wąwozy. 186 Lord HoweLord Howe Island Group 150x150px AuNowa Południowa Walia PAu(vii)(x) 1982 Odizolowane, oceaniczne wulkaniczne wyspy powstałe w wyniku działalności podwodnych wulkanów na głębokości ponad 2 tys. m. Siedlisko wielu gatunków endemicznych, przede wszystkim ptaków. 368 Rezerwat lasów deszczowych środkowo-wschodniej AustraliiGondwana Rainforests of Australia 150x150px AuNowa Południowa WaliaQueensland PAu(viii)(ix)(x) 1986 1994 Lasy rozciągające się wzdłuż krawędziowego pasma górskiego na wschodnim wybrzeżu Australii. Znajduje się tu wiele kraterów wulkanów tarczowych. Siedlisko wielu rzadkich i endemicznych gatunków flory i fauny. 447 Park Narodowy Uluru-Kata TjutaUluru-Kata Tjuta National Park 150x150px AuTerytorium Północne PAu(v)(vi)(vii)(viii) 1987 1994 Park narodowy obejmujący formacje geologiczne górujące nad rozległą równiną piaszczystą w środkowej Australii, m.in. Uluru i Kata Tjuta – święte miejsca Aborygenów. 486 Wilgotne lasy równikowe w QueenslandWet Tropics of Queensland 150x150px AuQueensland PAu(vii)(viii)(ix)(x) 1988 Wilgotny las równikowy wzdłuż północno-wschodniego wybrzeża Australii. Wyróżnia się bioróżnorodnością, siedlisko wielu rzadkich i endemicznych gatunków flory i fauny, występuje tu m.in. wiele gatunków torbaczy oraz ptaków śpiewających. 578 Zatoka Rekina, Australia ZachodniaShark Bay, Western Australia 150x150px AuAustralia Zachodnia PAu(vii)(viii)(ix)(x) 1991 Rozległa, stosunkowo płytka zatoka Oceanu Indyjskiego, wcinająca się w wybrzeże Australii w miejscu najbardziej wysuniętym na zachód. Zatoka to największe na Ziemi skupisko łąk podwodnych o łącznej powierzchni ponad 4000 km². Siedlisko rekordowej liczby gatunków zwierząt, m.in. diugoni zielonych, butlonosów oraz kilkunastu gatunków rekinów (m.in. żarłacza tygrysiego i rekina wielorybiego). W jej wysoce zasolonych wodach występują licznie stromatolity. 630 Wyspa FraserFraser Island 150x150px AuQueensland PAu(vii)(viii)(ix) 1992 Wielka Wyspa Piaszczysta – największa piaskowa wyspa na świecie (122 km długości) leży u wschodnich wybrzeży Australii. Wyspę porasta wilgotny las równikowy, występują tu wydmy ruchome, a w głębi lądu znajduje się połowa wszystkich na świecie słodkowodnych jezior wydmowych. 698 Zespoły skamielin ssaków australijskich (Riversleigh/Naracoorte)Australian Fossil Mammal Sites (Riversleigh / Naracoorte) 150x150px 150x150px AuQueenslandAustralia Południowa PAu(viii)(ix) 1994 Stanowiska Riversleigh i Naracoorte należą do dziesięciu najważniejszych stanowisk kopalnych na świecie – znalezione tu skamieniałości ilustrują najważniejsze etapy ewolucji fauny australijskiej. 577 Wyspy Heard i McDonaldaHeard and McDonald Islands 150x150px AuWyspy Heard i McDonalda PAu(viii)(ix) 1997 Wyspy położone ok. 4100 km na południowy zachód od Perth, oddalone o 1700 km od Antarktydy – jedyne na świecie aktywne wyspy wulkaniczne w regionie podbiegunowym. Jeden z niewielu na świecie dziewiczych ekosystemów wyspiarskich. 629 Wyspa MacquarieMacquarie Island 150x150px AuTasmania PAu(vii)(viii) 1997 Wyspa położona ok. 1500 km na południowy wschód od Tasmanii, w połowie drogi między Australią i Antarktydą. Wynurzony szczyt grzbietu podmorskiego Macquaire w miejscu, gdzie Płyta indoaustralijska łączy się z płytą pacyficzną. Jedyne miejsce na Ziemi, gdzie płaszcz ziemski wynurza się nad poziom morza. 917 Region Gór BłękitnychGreater Blue Mountains Area 150x150px AuNowa Południowa Walia PAu(ix)(x) 2000 Region charakteryzujący się wapiennymi płaskowyżami, wąwozami i urwiskami, porośniętymi lasami eukaliptusowymi strefy umiarkowanej. Występuje tu 91 taksonów eukaliptusów. Siedlisko wielu rzadkich i endemicznych gatunków flory, w tym 10% flory naczyniowej Australii. 1094 Park Narodowy PurnululuPurnululu National Park 150x150px AuAustralia Zachodnia PAu(vii)(viii) 2003 Park Narodowy Purnululu obejmuje charakterystyczne pasmo Bungle Bungle zbudowane z piaskowców. W wyniku erozji oraz procesów geologicznych, biologicznych i klimatycznych, powstały tu liczne stożki krasowe w kształcie uli o stromych zboczach. Ich powierzchnia poprzecinana jest poziomymi, ciemnoszarymi pasami, utworzonymi z sinic. 1131 Budynek Wystawy Królewskiej i Ogrody CarltonRoyal Exhibition Building and Carlton Gardens 150x150px150x150px AuMelbourne KAu(ii) 20052010 Budynek Wystawy Królewskiej wraz z Ogrodami Carlton wzniesiono na potrzeby wystaw międzynarodowych w 1880 i 1888 roku. Gmach wystawy został zaprojektowany przez Josepha Reeda i łączy elementy renesansu bizantyjskiego, romańskiego, lombardzkiego i włoskiego. 166 Gmach Opery w SydneySydney Opera House 150x150px AuSydney KAu(i) 2007 Gmach opery w Sydney, o charakterystycznym wyglądzie przypominającym muszlę, został zaprojektowany przez duńskiego architekta Jørna Utzona. 1306 Kolonie karne Imperium Brytyjskiego dla więźniów deportowanych do AustraliiAustralian Convict Sites150x150pxAuNorfolkNowa Południowa WaliaTasmaniaAustralia Zachodnia KAu(iv)(vi) 2010 Jedenaście ośrodków penitencjarnych spośród tysięcy zbudowanych przez administrację Imperium Brytyjskiego na terytorium Australii w wieku XVIII i XIX. Dobrze zachowane przykłady miejsc związanych z zakrojonymi na szeroką skalę deportacjami skazanych i z ekspansją kolonialną Imperium Brytyjskiego, opierającą się na obecności i pracy skazańców. 1369 Wybrzeże NingalooNingaloo Coast 150x150px AuAustralia Zachodnia KAu(vii)(x) 2011 Wybrzeże Ningaloo na zachodnim wybrzeżu Australii wraz z najdłuższą, położoną w pobliżu brzegu rafą koralową. W części lądowej znajduje się rozległy system krasowy wraz z siecią podziemnych jaskiń i kanałów. Co roku u wybrzeża Ningaloo pojawiają się rekiny wielorybie. 1577 Krajobraz kulturowy wulkanu Budj BimBudj Bim Cultural Landscape 150x150px AuWiktoria KAu(iii)(v) 2019 Krajobraz kulturowy Budj Bim obejmuje świadectwa kultury aborygeńskiej, z jednym z największych i najstarszych na świecie systemem akwakultury sprzed 6600 lat. Aborygeni zbudowali system stawów i pułapek ze skał wulkanicznych dla połowu węgorza australijskiego.

Obiekty na australijskiej liście informacyjnej UNESCO

Poniższa tabela przedstawia obiekty na australijskiej liście informacyjnej UNESCO:

Nr ref. – numer referencyjny UNESCO; Obiekt – polska nazwa obiektu wraz z jej angielskim oryginałem na australijskiej liście informacyjnej; Położenie – miasto, stan, terytorium; współrzędne geograficzne; Typ – klasyfikacja według zgłoszenia: kulturowe (K), przyrodnicze (P), kulturowo–przyrodnicze (K,P); Rok wpisu – roku wpisu na listę informacyjną; Opis – krótki opis obiektu wraz z informacjami o jego zagrożeniu.

Nr ref. Obiekt Zdjęcie Położenie Typ Rok Opis 5480 Dziedzictwo światowe Wielkiej Wyspy PiaszczystejGreat Sandy World Heritage Area 150x150px AuQueensland PAu(vii)(viii)(ix) 2010 Rozszerzenie obszaru dziedzictwa światowego Wielkiej Wyspy Piaszczystej o tereny Cooloola, Breaksea Spit, Platypus Bay, Great Sandy Strait, obszar Tin Can Bay i teren wojskowy Wide Bay. 5541 Lasy deszczowe środkowo-wschodniej AustraliiThe Gondwana Rainforests of Australia World Heritage Area 150x150px AuNowa Południowa WaliaQueensland PAu(viii)(ix)(x) 2010 Rezerwat przyrody łączący na swoim terenie parki narodowe z Nowej Południowej Walii i Queenslandu. 6445 Krajobraz kulturowy MurujugaMurujuga Cultural Landscape 150x150px AuAustralia Zachodnia K (i)(iii) 2020 Krajobraz kulturowy Murujuga obejmuje wyryte w skałach petroglify. Niektóre z aborygeńskich rysunków datowane są na ponad 45 000 lat. 6524 Góry FlindersaFlinders Ranges 150x150px AuAustralia Południowa P (viii) 2021 Łańcuch górski o długości 430 km. Znajduje się tutaj kopalnia odkrywkowa węgla brunatnego – Leigh Creek.

Przypisy

Linki zewnętrzne Lista światowego dziedzictwa UNESCO

Australia