Nicienie
Rodzaj uszkodzeniawyrośla na pędach, korzeniach, liściach; korzenie zamierająSzczególnie zagrożone roślinyrośliny ozdobne (nicienie pędowe na floksach), róża na piaszczystych glebach, maliny, truskawka, ziemniak, marchew, pietruszkaŚrodki zapobiegawczeuprawa współrzędna, ściółkowanie, odchwaszczanie, chore części roślin należy niszczyć, najlepiej spalaćDomowe sposoby ochronyuprawa aksamitki (Tagetes) i nagietka (Calendula), przeciwko nicieniom korzeniowymHandlowe środki biologiczneGartendoktor (przeciwko nicieniom korzeniowym), odkaża glebę
Plamistość liści Rodzaj uszkodzeniainfekcja grzybowa lub bakteryjna, na liściach powstają różnorodne plamy, często liście zamierająSzczególnie zagrożone roślinyseler, fasola, ogórek, czosnek, groch, truskawka, ostróżkaŚrodki zapobiegawczeuprawa współrzędna; usuwać od razu źródła infekcji, chore liście spalaćDomowe sposoby ochronypomidory po posadzeniu opryskiwać chudym mlekiem przez trzy dni z rzędu; rośliny zamgławiać często naparem ze skrzypu podczas wilgotnej pogodyHandlowe środki biologiczneBio-S, środek do pielęgnacji pomidorów; Neudo-Vital, preparat z glonów
Bawełnica korówka Rodzaj uszkodzeniapod wełnistym, białym, woskowym nalotem brązowe mszyce, po zgnieceniu wydziela się brunatnoczerwony sok; mszyce uszkadzają korę i powodują tworzenie się narośliSzczególnie zagrożone roślinygłównie jabłoń; rzadziej grusze, głóg, ognik, pigwaŚrodki zapobiegawczesadzić odporne odmiany, pielęgnować korę i pień; chronić bleskotki! krąg wokół drzewa obsiewać nasturcjąDomowe sposoby ochronyczyścić korę szczotką, wycinać zaatakowane gałęzie, opryskiwać wyciągiem z paproci lub roztworem mydła ze spirytusemHandlowe środki biologicznePreicobakt, Bio-Baumanstrich, stosować przed pękaniem pąków, gdyż zagrożone są pożyteczne organizmy, np. pszczoły; w zimie opryskiwać Promanalem lub Neudosanem
Drutowce (larwy sprężyków) Rodzaj uszkodzeniaobgryzanie korzeni i młodych roślin, wygryzanie dziur w marchwi i ziemniakachSzczególnie zagrożone roślinysałata, młode roślinyŚrodki zapobiegawczechronić naturalnych wrogów: kreta, ryjówki, biegacze, ptaki; spulchniać glebęDomowe sposoby ochronypułapki z połówki ziemniaka lub marchwi; sadzić sałatę jako roślinę chwytną, zwiędniętą sałatę ostrożnie wykopać i wyłapać larwy
Pachówka strąkóweczka Rodzaj uszkodzeniapodziurawione strąki, wewnątrz odchody, nasiona wyjedzone przez małe gąsieniceSzczególnie zagrożone roślinygroch i fasolaŚrodki zapobiegawczesiew wczesny lub późny, omijający okres lotu pachówkiDomowe sposoby ochronyrozsypywać wapno z glonówHandlowe środki biologicznepiretroidy, oprysk wieczorem 2x pod koniec kwitnienia, ale efekt niepewny
Kwieciak malinowiec
Rodzaj uszkodzeniaryjkowiec, składa jaja w pąki kwiatowe i przekłuwa szypułki kwiatowe, pąki zasychają i opadająSzczególnie zagrożone roślinytruskawka, malina, jeżynaŚrodki zapobiegawcześciółkowanie wiosną liśćmi paprociDomowe sposoby ochronychore pąki usuwać, opryskiwać rośliny i glebę po zbiorach naparem z wrotyczuHandlowe środki biologicznepiretrody - z reguły jednak w biologicznych ogrodach ich się nie stosuje
Pchełki ziemne Rodzaj uszkodzeniaprzeświecające miejsca wygryzione na liściachSzczególnie zagrożone roślinykrzyżowe: kapusta, kalarepa, rzodkiewka i rzodkiewŚrodki zapobiegawczeutrzymywać wilgotną glebę, susza sprzyja rozmnażaniu pchełek, ściółkować; uprawa współrzędna z sałatą i szpinakiemDomowe sposoby ochronyopryskiwać odwarem z piołunu lub wrotyczu 2x w tygodniu; rozsypywać wapno z glonów lub mączkę skalną; kwitnące gałęzie janowca kłaść w międzyrzędziaHandlowe środki biologicznepiretroidy stosować w ostateczności
Rolnice (larwy sówkowatych) Rodzaj uszkodzeniaszarobrunatne, grube gąsienice żerują nocą na korzeniach, pędach, młodych liściach; gąsienica po dotknięciu zwija sięSzczególnie zagrożone roślinymłode rośliny sałaty, kapusty, marchew, salsefia, astry, kwiaty letnieŚrodki zapobiegawczeczęsto motyczyć glebę, gąsienice zbierać, sadzić sałatę jako roślinę wabiącąDomowe sposoby ochronyopryskiwać ziemię wokół roślin naparem z wrotyczu lub piołunu, najlepiej wieczoremHandlowe środki biologicznepreparat z Bacillus thuringiensis
Namiotnik
Rodzaj uszkodzeniana pąkach, liściach ślady żerowania; małe gąsienice roją się w oprzędzie na liściachSzczególnie zagrożone roślinyjabłoń, pigwa, śliwa, głóg, tarninaŚrodki zapobiegawczeochrona ptaków oraz gąsieniczników; do wrogów należą także drapieżne pluskwiaki i mucha rączycaDomowe sposoby ochronywycinać gałęzie z oprzędami, strząsać gąsienice; zmywać silnym strumieniem wody; zamgławiać roztworem spirytusowo-mydlanymHandlowe środki biologicznesmarować pnie preparatami Preicobakt, Bio-Baumanstrich jesienią i wiosną; przy silnym zaatakowaniu opryskiwać preparatem z Bacillus thuringiensis, najlepiej przed zagęszczeniem liści
Rdza gruszy Rodzaj uszkodzeniachoroba grzybowa, pomarańczowo-żółte plamy na górnej stronie liści, na dolnej małe wyrostki z zarodnikamiSzczególnie zagrożone roślinygrusza, przy czym żywicielem pośrednim jest jałowiecŚrodki zapobiegawczeobserwować jałowce, wycinać zgrubienia w kształcie wrzeciona lub maczugi; niszczyć jałowce w bliskim sąsiedztwie gruszyDomowe sposoby ochronywzmacniająco działają odwary ze skrzypu, paproci lub cebuli i czosnkuHandlowe środki biologicznezapobiegawczo opryskiwać jałowce i grusze preparatem z glonów; powtarzać wszystkie opryski po 10-14 dniach
Szara pleśń Rodzaj uszkodzeniaszary nalot pleśni na liściach i owocach; tkanka obumiera, powstają czerwono-brunatne plamySzczególnie zagrożone roślinywinorośl, truskawka, malina, sałata, ogórek, pomidor, pelargonia, mieczyki, tulipany, narcyzy, cyklameny, piwonieŚrodki zapobiegawczezagrożenie występuje zwłaszcza w wilgotnych latach, pleśń poraża najpierw słabe rośliny; właściwa uprawa gleby, przewiewne stanowisko, ściółkowanie, odporne odmiany i unikanie przenawożenia Domowe sposoby ochronypodlewać gnojówką ze skrzypu i pokrzywy, opryskiwać odwarem ze skrzypu; czosnek sadzić jako śródplon, chore rośliny niszczyć, truskawki ściółkować rozdrobnioną słomąHandlowe środki biologiczneopryskiwać preparatem z glonów, Bio-S, Bio-Blatt, Neudo-Vital
Rdza wejmutkowo-porzeczkowa Rodzaj uszkodzeniachoroba grzybowa, na dolnej stronie liści porzeczek powstają żółte, później rdzawo-brunatne plamy i pęcherzyki, liście opadają; żywicielem pośrednim są sosny, mające na korze pęcherzykowate i pomarańczowe utworySzczególnie zagrożone roślinyczarna porzeczka, sosny o 5. igłach w pęczku (wejmutka)Środki zapobiegawczeunikać sąsiedztwa sosen, sadzić piołun; chore liście wcześnie zrywać i niszczyć; dbać o przewiewne stanowiskoDomowe sposoby ochronyopryskiwać wiosną odwarem z piołunu, często naparem ze skrzypuHandlowe środki biologiczneopryskiwać preparatem Bio-S, Neudo-Vital
Stonka ziemniaczana
Rodzaj uszkodzenialiście zjedzone aż do pędów, szkody wyrządzają chrząszcze czarne w żółte paski i ich czerwonawo-żółte larwySzczególnie zagrożone roślinygłównie ziemniak, czasami pomidor, lulek, pokrzyk wilcza jagodaŚrodki zapobiegawczewrogami są biegaczowate, zdrowe rośliny są rzadziej atakowane, dlatego należy zapewnić dostatek próchnicy w glebieDomowe sposoby ochronyzbierać chrząszcze, jaja, larwy; liście opylać wapnem z glonów lub mączką skalną, dla wzmocnienia podlewać gnojówką z pokrzywy; ściółkować liśćmi paprociHandlowe środki biologiczneopryskiwać wyciągiem z glonów dla wzmocnienia; Spruzit-Staub tylko przy masowym pojawieniu, Novodor (preparat z Bacillus thuringiensis)
Parch ziemniaka Rodzaj uszkodzeniachoroba grzybowa, powstają brunatne, popękane plamy na bulwachSzczególnie zagrożone roślinyziemniakŚrodki zapobiegawczeużywać zdrowe sadzeniaki; unikać zmęczenia gleby stosując odpowiedni płodozmian; zbyt duża zawartość wapnia w glebie sprzyja porażeniu przez grzybDomowe sposoby ochronypozostaje jedynie zapobieganie
Nasionnica trześniówka
Rodzaj uszkodzenialarwy występują w miąższu, owoce gniją; szkodnik występuje w zasadzie tylko w łagodnym klimacieSzczególnie zagrożone roślinywszystkie odmiany czereśni, zwłaszcza podczas ciepłej pogody, jedynie odmiany wczesne są mniej atakowaneŚrodki zapobiegawczesadzić wczesne odmiany czereśni, uszkodzone owoce od razu zebrać i zniszczyć; ściółkowany krąg wokół drzewa sprzyja jego odpornościDomowe sposoby ochronyopryskiwać naparem z piołunu około 3 tygodnie po kwitnieniu, co zapobiega składaniu jaj, jest to jednak możliwe tylko dla małych drzewHandlowe środki biologiczneżółte tablice lepowe rozwieszać do okresu lotu, między majem a lipcem
Śmietka kapuściana Rodzaj uszkodzenialarwy żerują w korzeniach i szyjce korzeniowej, liście zwisają i roślina obumieraSzczególnie zagrożone roślinykapustne, rzodkiew, buraki, gorczycaŚrodki zapobiegawczenie sadzić roślin w okresie lotu śmietki (koniec kwietnia do początku maja); rozsadę sadzić głęboko i obsypywać; zakładać siatki; uprawiać współrzędnie pomidory, ściółkować silnie pachnącymi ziołamiDomowe sposoby ochronyzakładać kołnierze; pędy smarować papką z gliny, podlewać gnojówką z ziół; rozsypywać popiół drzewny , mączkę skalną, wapno z glonów; niszczyć zaatakowane rośliny; w razie potrzeby zastosować oprysk roztworem mydłaHandlowe środki biologiczneprzede wszystkim należy zapobiegać i obserwować młode rośliny kapusty, z handlowych preparatów można rozsypać Biośrodek do opylania warzyw
Kiła kapusty Rodzaj uszkodzeniachoroba grzybowa, zarodniki przez wiele lat pozostają w glebie; na korzeniach występują narośla i guzySzczególnie zagrożone roślinykapustne, rzodkiew, rzodkiewka, lewkonia, dziko rosnące krzyżoweŚrodki zapobiegawczespulchniać i wapnować glebę; w dołki pod rozsadę sypać wapno z glonów, korzenie rozsady zanurzać w mieszaninie odwaru ze skrzypu i gliny; nie siać gorczycy jako nawozu zielonego! stosować urozmaiconą uprawę współrzędną, używać cebuli i pora jako przedplonu; chore rośliny należy niszczyćDomowe sposoby ochronyopryskiwać naparem ze skrzypu, podlewać gnojówką z liści młodej kapustyHandlowe środki biologiczneprzy silnym porażeniu kilkakrotnie opryskać środkiem Bio-S w krótkich odstępach czasu; w dołki pod rozsadę można zastosować Kohl-Fit; najważniejsze jednak jest kilkuletnie zmianowanie
Pryszczarek kapustnik Rodzaj uszkodzeniażerują larwy owada, liście sercowe wykrzywiają się i skręcają, kapusta nie tworzy główkiSzczególnie zagrożone roślinywszystkie kapustneŚrodki zapobiegawczezmianowanie i uprawa współrzędna z pomidorami i selerem; opylać zasiewy wapnem z glonów a w odpowiednim czasie rozciągnąć siatkę lub włókninęDomowe sposoby ochronyopryskiwać roztworem szarego mydłaHandlowe środki biologicznew razie potrzeby opryskiwać piretroidami 3x w tygodniu liście sercowe młodych roślin, w okresie lotu owada, od końca maja do początku czerwca
Bielinek kapustnik, Bielinek rzepnik
Rodzaj uszkodzeniagąsienice motyli szkieletują liścieSzczególnie zagrożone roślinykapustne, rzepak, buraki, lewkonia, dzikie krzyżoweŚrodki zapobiegawczechronić gąsieniczniki; uważać na żółte kokony poczwarek tego gatunku!; uprawiać współrzędnie pomidory, seler i szpinak; glebę okryć gałązkami ligustruDomowe sposoby ochronyzapobiegawczo opryskiwać naparem z piołunu, naparem z wrotyczu lub odwarem z liści pomidora; rozsypywać wapno z glonów; jaja i młode gąsienice zbieraćHandlowe środki biologiczneprzy silnym pojawie zastosować opryski preparatem z Bacillus thuringiensis (np. Neudorffs Raupenspritzmittel)
Kędzierzawość liści Rodzaj uszkodzeniachoroba grzybowa, liście są pofałdowane i skędzierzawione, pędy natomiast zniekształconeSzczególnie zagrożone roślinybrzoskwinia, czasami migdał i morelaŚrodki zapobiegawczestosować kompost i ściółkę wokół drzewa, uprawiać tam nasturcję i czosnek; niszczyć bezzwłocznie chore liścieDomowe sposoby ochronyjesienią opryskiwać drzewa i glebę naparem ze skrzypu i gnojówką z pokrzywyHandlowe środki biologicznejesienią opryskiwać preparatem Bio-S lub Neudo-Vital, zimą można zastosować wodę szklaną
Zaraza ziemniaka