Alkeny Cząsteczki alkenów
Jedno z wiązań w wiązaniu podwójnym w alkenie jest zawsze słabsze - wiązanie takie oznaczamy grecką literą pi (π), wiązanie silniejsze natomiast - literą sigma (σ).
W izomerii geometrycznej alkenów wyróżniamy dwa typy izomerów:
HH\/C=C/\CH3CH3izomer cis
HCH3\/C=C/\CH3Hizomer trans
Zapiszmy dla przykładu taki wzór:
CH2 = CH - CH2 - CH2 - CH2 - CH3
W tym przypadku zaczniemy numerację od lewej strony łańcucha, tak aby wiązanie podwójne znajdowało się przy pierwszym, a nie piątym, atomie węgla:
Jest to więc 1-heksen
Spróbujmy wypisać więc wszystkie izomery oktenu:
CH2 = CH - CH2 - CH2 - CH2 - CH2 - CH2 - CH3 1-okten CH3 - CH = CH - CH2 - CH2 - CH2 - CH2 - CH3 2-okten CH3 - CH2 - CH = CH - CH2 - CH2 - CH2 - CH3 3-okten CH3 - CH2 - CH2 - CH = CH - CH2 - CH2 - CH3 4-okten
W porządku, wszystkie mają wzór C8H16, ale dlaczego są tylko 4 warianty? Przecież okten ma osiem atomów węgla, a nie cztery! Racja, ale przecież numerację możemy zacząć zarówno od lewej, jak i prawej strony, gdybyśmy więc poszli dalej, wciąż byłby to 3-okten, następnie 2-okten, a nie 5-okten, 6-okten itp.
Właściwości alkenów Alkeny, w przeciwieństwie do alkanów, ulegają reakcji addycji (przyłączania). Reakcja addycji polega na przyłączeniu jednej cząsteczki do cząsteczki alkenu - w wyniku tej reakcji powstaje jeden produkt. Addycji mogą ulegać między innymi chlorowce (np. Cl2, Br2,I2), fluorowcowodory (np. HCl, HBr, HI), wodór i woda.
Jednym z przypadków reakcji addycji jest reakcja uwodornienia. W reakcji tej do wiązania podwójnego alkenu przyłączana jest cząsteczka wodoru. W wyniku uwodornienia alkenów powstają alkany. W reakcji uwodornienia stosuje się katalizatory (np. palladowy).
Wykryć obecność alkenu możemy na kilka sposobów, do najważniejszych należą jednak: użycie wody bromowej, użycie roztworu nadmanganianu potasu. Efektem takiego działania przy obecności alkenu będzie odbarwienie powyższych cieczy.