W tym rozdziale opisane są specjalne narzędzia wspomagające wspólną z innymi uczestnikami projektu pracę nad stronami.

Narzędzia te można ogólnie podzielić na dwa rodzaje: umożliwiające podjęcie dyskusji nad kształtem stron oraz wspomagające (przynajmniej w teorii) rozwiązywanie konfliktów pojawiających się w trakcie wspólnej pracy umożliwiające śledzenie zmian - zarówno na poszczególnych stronach jak i w całym projekcie.

Aby dobrze zrozumieć ten rozdział należy zapoznać się z rozdziałami: Najpierw się zaloguj oraz Okno edycji

Strony dyskusyjne W stronę dyskusyjną zaopatrzona jest każda edytowalna strona MediaWiki. Jest to podstawowe narzędzie do wymiany opinii, zgłaszania uwag i rozwiązywania konfliktów edycyjnych.

Strony dyskusyjne dzielą się generalnie na dwa rodzaje: przypisane do stron ogólnych serwisu przypisane do indywidualnych stron użytkowników.

Oprócz tego dyskusje toczy się również na tzw. meta-stronach projektu. Meta-strony projektów zawierają zwykle informacje o samym projekcie, a także stanowią przestrzeń dla ogólnych dyskusji i głosowań odbywających się w ramach społeczności danego projektu.

Strony dyskusyjne i meta-strony mają zwykle inne tło niż strony dla "czytelników". Przy standardowych ustawieniach MediaWiki strony dyskusyjne są oliwkowo-żółte, zaś meta-strony i strony użytkowników mają kolor morski.

Ogólne strony dyskusyjne Stronę dyskusyjną można zobaczyć, klikając na zakładkę "dyskusja" na dowolnej stronie MediaWiki. Edytuje się ją dokładnie tak samo jak zwykłe strony. Cała różnica polega na tym, że na stronach dyskusyjnych z zasady pisze się "od siebie". Wypowiedzi te oddziela się za pomocą różnego rodzaju wikikodu - tytułów, list, wcięć itd.

Jedynym specyficznym wikikodem stosowanym na stronach dyskusyjnych jest składanie czegoś w rodzaju "elektronicznego podpisu". Robi się to za pomocą czterech tyld:

~~~~

który to kod automatycznie wpisuje link do naszej strony osobistej oraz dokładną datę i czas, pod warunkiem, że jesteśmy zalogowani:

Podręcznik 20:35, 4 lut 2007 (CET)

Trzy tyldy:

~~~

powodują pojawienie się tylko linku do strony użytkownika:

Podręcznik

zaś pięć tyld:

~~~~~

to sama data.

Tylda w większości klawiatur stosowanych w Polsce znajduje się w lewym górnym rogu klawiatury, przy klawiszu "1".

W wielu projektach "podpisywanie się" jest zdecydowanie zalecane przy wszelkich dyskusjach; jest to często jedyna, dozwolona metoda oddawania głosów w różnego rodzaju wewnętrznych wyborach.

Strony dyskusyjne użytkowników

Strony dyskusyjne użytkowników są dostępne po wejściu na stronę osobistą użytkownika, kliknięciu na zakładkę "dyskusja" i "edytuj". Ze stron tych korzysta się tak samo jak z ogólnych stron dyskusyjnych, tyle, że napisanie tam czegokolwiek powoduje, że "właścicielowi" tej strony pojawi się duży, pomarańczowy komunikat "Masz nowe wiadomości" (rys. 21).

Wielu początkujących użytkowników popełnia błąd i odpowiada na wpisy, które ktoś umieścił na ich stronie dyskusyjnej, również na tej samej stronie. W większości serwisów MediaWiki zalecane jest odpowiadać na wpisy do swojej strony dyskusyjnej na stronie tego użytkownika, który zostawił nam wiadomość. Gdy wpiszemy się użytkownikowi, który do nas napisał na jego stronie dyskusyjnej, zostanie on o tym powiadomiony pomarańczowym komunikatem, natomiast jeśli odpowiemy na naszej stronie dyskusyjnej, może on tego w ogóle nie zauważyć.

Historia zmian i pochodne

Historia zmian

Historia zmian to lista zawierająca informacje o kolejnych edycjach jednej strony MediaWiki. Oprogramowanie MediaWiki przechowuje wszystkie kolejne wersje każdej strony. Mechanizm historii zmian pozwala zobaczyć każdą z tych wersji z osobna, porównać różnice między każdymi dwoma wersjami oraz daje możliwość półautomatycznego przywrócenia stanu strony do którejś ze starszych jej wersji. Osobna Wersja strony to jej stan po każdym naciśnięciu klawisza "zapisz", nawet jeśli w trakcie swojej edycji ktoś dokonał zamiany tylko jednego znaku w tekście.

Historię zmian wywołuje się poprzez kliknięcie w zakładkę historia i autorzy (1 na rys. 31).

U góry listy znajduje się narzędzie nawigacyjne (2 na rys. 31), które umożliwia szybkie przeskakiwanie do kolejnych fragmentów listy, w paczkach po 20, 50, 100 itd.. pozycji.

Klawisz Porównaj wybrane wersje (3 na rys. 31) umożliwia wywołanie specjalnej strony, na której przedstawiana jest różnica między dwoma wybranymi wersjami. (patrz: rys. 35 w sekcji Ekran zmian)

Pod klawiszem "Porównaj..." znajduje się to co najważniejsze, czyli lista kolejnych wersji strony. Lista ta jest uszeregowana w odwrotnym porządku chronologicznym, tzn. idąc od góry do dołu przechodzi się do coraz dawniejszych wersji strony. W standardowych ustawieniach MediaWiki lista ta zawiera początkowo tylko 50 ostatnich wersji analizowanej strony. W projektach, w których jest wielu uczestników, niektóre strony mają czasami historie zmian o długości do kilkuset, a nawet kilku tysięcy pozycji.

Każdy wpis na liście składa się z następujących elementów (patrz rys. 31): linków (bież.)(poprz.) (4 i 5); kliknięcie w link "bież." powoduje wyświetlenie porównania zmian tej wersji z wersją bieżącą, tzn. tą którą aktualnie widzi czytelnik; kliknięcie w link "poprz." powoduje zaś wyświetlenie porównania zmian tej wersji z wersją znajdującą się na liście bezpośrednio niżej okrągłego pola zaznaczania (6); gdy zaznaczy się pola przy dwóch dowolnych wersjach strony, a następnie kliknie się na klawisz "Porównaj..." wyświetli się porównanie zmian tych dwóch zaznaczonych wersji strony; można w ten sposób porównać każde dwie wersje strony, o ile są one widoczne naraz na liście; zaraz po wczytaniu listy standardowo zaznaczone są dwie najnowsze wersje strony - bieżąca i jedna wcześniej - dzięki czemu klikając od razu na klawisz "Porównaj..." można szybko sprawdzić jakich zmian dokonano w ostatniej edycji daty i godziny zapisania (7) danej wersji strony; jest to jednocześnie link, po kliknięciu którego można obejrzeć wersję strony zapisanej o podanym w linku czasie pseudonimu edytora (8), który dokonał danej edycji; pseudonim ten jest jednocześnie linkiem do jego/jej strony osobistej; gdy edycji dokonała osoba niezalogowana, zamiast pseudonimu pojawia się jego/jej numer IP, tak jak w przykładzie (11) zaraz za pseudonimem znajdują się linki (dyskusje|edycje) (9) umożliwiające bezpośrednie przejście odpowiednio na stronę dyskusyjną tego edytora lub obejrzenie całego jego wkładu w projekt (np. takiego jak na rys. 34) ostatnim elementem listy jest opis zmian, który zawiera to co autor wpisał w polu o tej samej nazwie w oknie edycji.

Rewert Rewert to wśród edytorów MediaWiki termin oznaczający przywrócenie dawniejszej wersji strony. Dokonuje się go wtedy, gdy uznamy, że dawna wersja była lepsza od tego, co jest obecnie. Mechanizm historii zmian umożliwia dość proste dokonanie takiego przywrócenia. W tym celu należy (patrz rys. 31): klikając na zakładkę "historia i autorzy" (1) wywołać wyżej opisaną historię zmian znaleźć za jej pomocą tę wersję strony, którą chcemy przywrócić i kliknąć na jej datę (7) po pojawieniu się na ekranie tej wersji strony, należy kliknąć na zakładkę "edytuj"; oprogramowanie ostrzeże nas, że edytujemy nieaktualną wersję strony następnie wystarczy kliknąć na klawisz "zapisz" pod polem edycji, zignorować kolejne ostrzeżenie o zapisywaniu nieaktualnej wersji i rewert jest już dokonany.

Jeżeli chcesz zrewertować tylko ostatnią edycję, możesz kliknąć "Anuluj edycję". Administratorzy serwisu posiadają dodatkowy klawisz umożliwiający szybkie cofnięcie wszystkich edycji ostatniego autora zmian, co ułatwia walkę z wandalizmami, które są plagą w projektach typu "każdy może zacząć edytować".

Ostatnie zmiany

Ostatnie zmiany to strona, na której znajduje się lista wszystkich ostatnio dokonanych edycji we wszystkich stronach znajdujących się w danym serwisie. Jest to zatem narzędzie administracyjne, które umożliwia nadzorowanie z jednego miejsca wszystkiego co się dzieje w projekcie. W większości projektów przynajmniej kilka osób parę razy dziennie przegląda "ostatnie zmiany" i interweniuje w razie potrzeby dokonując rewertów, poprawiając błędy po początkujących edytorach, ostrzegając za pomocą mechanizmu stron dyskusyjnych użytkowników, którzy "źle się zachowują" itp.

Stronę "Ostatnie zmiany" może obejrzeć każdy uczestnik projektu, dzięki czemu każdy z nich może włączyć się w tzw. patrolowanie ostatnich zmian, czyli sprawdzanie edycji po edycji i wykonywanie w razie potrzeby odpowiednich akcji. Na rys. 32 pokazany jest przykładowy wygląd "Ostatnich zmian", w wersji jaką widzą zwykli, zalogowani użytkownicy. Administratorzy mają kilka dodatkowych linków i klawiszy umożliwiających m.in. blokowanie "niegrzecznych" użytkowników, szybkie dokonywanie rewertu i paru innych akcji.

Stronę "ostatnie zmiany" wywołuje się, klikając na odpowiedni link w menu po lewej stronie ekranu. Strona "ostatnie zmiany" (rys. 32) składa się z: pola ogłoszeń (2), w którym administratorzy mogą umieszczać linki do rozmaitych pożytecznych stron narzędziowych albo informować o czymś ogół edytorów narzędzia nawigacyjnego (3), które działa mniej więcej tak samo jak analogiczne narzędzie na stronach "historii zmian", choć jest nieco bardziej rozbudowane listy wyboru (4), która umożliwia wyświetlenie ostatnich zmian stron znajdujących się tylko w jednej przestrzeni nazw - można np. wybierając przestrzeń "grafika" zobaczyć jakie ostatnio zdjęcia załadowano do serwisu właściwej listy zmian; struktura tej listy jest zbliżona do tej z historii zmian, choć występują tu pewne, dość istotne różnice: link (różn.) (5) - na samym początku elementu listy powoduje wyświetlenie ekranu różnicy między aktualną i jedną wcześniej wersją strony, zaś link (hist.) - kieruje do historii zmian danej strony dalej na prawo znajduje się tytuł zmienionej strony (6), który jest jednocześnie linkiem do niej, a zaraz za tytułem znajduje się czas (7) dokonania ostatniej edycji liczba w nawiasach (8) oznacza o ile znaków skróciła (-) lub wydłużyła (+) się strona w wyniku ostatniej edycji; daje to pewien pogląd na to czy edycja ta dodała lub odjęła znaczną porcję tekstu, czy też polegała tylko na jej niewielkiej korekcie kolejne części elementu listy są w zasadzie identyczne do historii zmian - występuje tu kolejno pseudonim autora edycji (9), link do jego strony dyskusyjnej i wkładu (10) oraz opis zmian (11).

Obserwowane

Strona ta prezentuje ostatnie zmiany na stronach, które sobie dodaliśmy do naszej prywatnej listy "obserwowanych".

Strony dodaje się do listy "obserwowanych" poprzez kliknięcie na zakładkę "obserwuj", w momencie gdy oglądamy daną stronę i jesteśmy zalogowani do serwisu. Oprócz tego do listy obserwowanych automatycznie trafiają wszystkie strony, które pierwotnie zostały przez nas utworzone. W preferencjach można też sobie ustawić dodawanie do tej listy wszystkich edytowanych kiedykolwiek przez nas stron.

Lista "obserwowanych" umożliwia kontrolowanie, co się dzieje ze stronami, na których nam szczególnie zależy i ew. interweniowanie w sytuacji, gdy sprawy przybiorą niekorzystny z naszego punktu widzenia obrót. Jeśli nie interesuje nas dany serwis jako całość, patrolowanie "obserwowanych" jest dla nas lepszym rozwiązaniem niż wyłuskiwanie zmian w tych stronach na pełnej liście ostatnich zmian. Ponadto, nasze "obserwowane" będą się pojawiały pogrubionym pismem na ogólnej liście "ostatnich zmian".

Listę ze zmianami ograniczoną wyłącznie do obserwowanych stron (rys. 33) wywołuje się poprzez kliknięcie na link "obserwowane", który znajduje się na samej górze ekranu, między "moje preferencje" i "moje edycje". Warto zauważyć, że nie jest to zwykła lista wszystkich stron obserwowanych, lecz lista ostatnich edycji tychże stron. Lista ta jest skonstruowana niemal identycznie z pełną listą ostatnich zmian, oprócz innego wyglądu pola komunikatów (2). W polu tym występują dwa linki: