Energia jonizacji i powinowactwo elektronowe
Jonizacja jest to przejście atomu w jon (atom, który ma więcej, lub mniej elektronów niż atom niezjonizowany, czyli posiada ładunek) na skutek utraty lub zysku elektronu.
Jony dodatnie to kationy, a ujemne to aniony.
Elektrododatniość jest to zdolność atomu do oddawania elektronu i tworzenia jonów dodatnich. Elektrododatniość jest cechą metali.
Wraz ze wzrostem masy atomowej:
Wynika stąd, że najbardziej elektrododatni jest frans, a najmniej fluor.
Elektroujemność jest to zdolność atomu do pobierania elektronu i tworzenia jonów ujemnych. Elektroujemność jest cechą niemetali.
Ponieważ elektroujemność jest przeciwieństwem elektrododatniości, to: Wraz ze wzrostem masy atomowej w grupie elektroujemność maleje, a w okresie elektroujemność rośnie.
Wynika stąd, że najbardziej elektroujemny jest Fluor, a najmniej Frans.
Energia jonizacji Ej jest to energia potrzebna do oderwania elektronu od atomu.
Atom + Energia jonizacji -> kation + elektron (ē)
Pierwsza energia jonizacji E1j jest to energia potrzebna do oderwania od atomu pierwszego elektronu walencyjnego (gdy atom ma jeden elektron walencyjny mówimy po prostu o energii jonizacji). Druga energia jonizacji E2j jest to energia potrzebna do oderwania od atomu drugiego elektronu walencyjnego. Analogicznie trzecia, czwarta... energia jonizacji En [ gdzie n Є N+ ]
Przykładowo Ej sodu wynosi 496 kJ/mol to wtedy dla jednego mola zachodzi równanie: Na + 496kJ -> Na+ + ē
Ale dla magnezu: Mg + E1j -> Mg+ + ē1
Mg+ + E2j -> Mg2+ + ē2
Wraz ze wzrostem masy atomowej: w grupie energia jonizacji maleje (bo coraz łatwiej oderwać elektron zgodnie ze wspomnianym wcześniej wzorem F=q2/r2, ponieważ jest coraz dalej od jądra); w okresie energia jonizacji rośnie (bo jest coraz większy ładunek jądra);
Ale istnieją od tego odstępstwa. Na przykład w trzecim okresie kolejne pierwiastki mają energie jonizacji:
NaMgAlSiPSClAr4967385787861012100012511521
Fosfor ma większą energię jonizacji niż siarka.
Magnez ma większą energię jonizacji (pierwszą) niż glin. Wynika to z konfiguracji elektronowych tych pierwiastków.
12Mg [Ne] 3s2
12Al [Ne] 3s23p1
Elektron niesparowany (glin) łatwiej oderwać niż elektron sparowany (magnez).
Największą energię jonizacji mają gazy szlachetne np. He (2373), Ne (2080), Ar (1521)...
Wnioski wynikające z wykresu: największą energię jonizacji posiadają helowce (patrz wyżej) najmniejszą energię jonizacji posiadają litowce
Powinowactwo elektronowe jest to energia, która się wydziela w procesie przyjmowania elektronów przez atom.
Atom + elektron (ē) -> anion + powinowactwo elektronowe
Ćwiczenia