__TOC__ Równanie liniowe z jedną niewiadomą Przykładem równania liniowego może być:
Rozwiązaniem równania jest liczba x, która spełnia to równanie.
Aby rozwiązać równanie liniowe, czyli aby znaleźć liczbę x, przeważnie trzeba wykonać następujące czynności: przenieść niewiadomą na jedną stronę równania, pozostawiając liczby (bądź parametry) po drugiej stronie (przy przenoszeniu zmieniamy znak), wymnożyć lub podzielić obustronnie przez wartość tak, aby pozbyć się liczby stojącej przy niewiadomej.
Wyjaśnienie Aby rozwiązać równanie , wykonamy kolejne kroki wymienione powyżej. Po lewej stronie równania zostawimy niewiadomą, przenosząc liczbę 3 na prawą stronę. Wystarczy zapisać ją po drugiej stronie ze zmienionym znakiem. czyli Aby z wyrażenia 2x uzyskać x, dzielimy przez 2. Zawsze dzielimy obie strony, czyli
, tak więc liczba 1 jest rozwiązaniem.
Przy przekształcaniu równania należy pamiętać o tym, że przenosząc pewną liczbę z jednej strony na drugą, należy zmienić znak na przeciwny, na przykład: jeśli , to , jeśli , to .
Jeśli chcemy wymnożyć lub podzielić równanie przez pewną liczbę, wówczas zapisujemy to dodając na końcu np. " " lub np. " ". - obustronnie mnożymy przez - obustronnie dzielimy przez - obustronnie mnożymy przez ułamek .
Przykłady Równanie
Równanie Pozbywamy się ułamka, mnożąc przez wartość mianownika.
Rozwiązania Jeżeli nie są podane wartości współczynników a i b, wówczas możemy postawić następujące założenia: jeśli , to istnieje jedno rozwiązanie , jeśli , to równanie przyjmie postać . Jest to równanie tożsamościowe i dla każdego x jest prawdą (czyli rozwiązaniem jest każda liczba), jeśli , wówczas równanie może wyglądać np. tak: , co oczywiście jest fałszem. Równanie to nazywa się równaniem sprzecznym i nie istnieje liczba, która je spełnia (brak rozwiązań).
Inną nazwą rozwiązania równania jest też miejsce zerowe, jak i pierwiastek.
Nierówność liniowa z jedną niewiadomą Zacznijmy od kilku przykładów:
Zanim je rozwiążemy, spójrzmy na definicję:
Ważna uwaga: przy mnożeniu (lub dzieleniu) nierówności przez liczbę ujemną, znak nierówności zmieniamy na przeciwnie skierowany (np. > na <).
Przejdźmy do rzeczy, czyli rozwiążmy przedstawione przykłady.
Zaczniemy od :
Rozwiązaniem tej nierówności nie jest jedna liczba, a cały zbiór liczb większych od jednego i jednej drugiej. Odp. .
Teraz możemy przejść do kolejnego przykładu :
Odp. .
Rozwiążmy teraz nierówność :
- przy mnożeniu przez liczbę ujemną trzeba zmienić znak nierówności na przeciwny. Odp. .
Dlaczego gdy mnożymy lub dzielimy przez liczbę ujemną, znak nierówności trzeba zmienić? Słuszność tego możemy sprawdzić na przykładzie:
- fałsz, brakuje zmienionego znaku - prawda, zmieniony znak na '>'.
Równanie z parametrem (R)
Dla jakich wartości parametru funkcja jest malejąca oraz nieparzysta?
Musimy ustalić warunki, które musi spełniać to równanie, aby założenia z zadania były spełnione .
aby funkcja była malejąca Wykres funkcji musi przechodzić przez punkt (0,0) aby funkcja była nieparzysta. W przypadku funkcji nieparzystej zachodzi , zatem w naszym przypadku zachodzi
Mamy:
Teraz musimy złączyć oba te warunki, aby otrzymać wynik. Po złączeniu otrzymujemy:
Co oczywiście jest sprzeczne dlatego: