Tensor gęstości energii-pędu poznaliśmy w podpunktach: (sygnatura dodatnia) i (sygnatura ujemna), bez uzasadnienia jego definicji. Tutaj omówimy składowe tego tensora oraz jego właściwości.

Gęstość masy w danym punkcie zależna od prędkości Gęstość materii w pewnym punkcie, a ściślej - w infinitezymalnym otoczeniu danego punktu - jest zależna od prędkości materii względem obserwatora i rośnie wraz ze wzrostem prędkości. Gdy dane ciało spoczywa, to jego gęstość jest najmniejsza; gęstość tę nazywa się gęstością spoczynkową.

Wzrost gęstość w danym infinitezymalnym obszarze wraz z prędkością jest związany ze wzrostem masy tego obszaru oraz skróceniem długości l w kierunku, w którym ciało się porusza.

Zatem gęstość zależy od gęstości spoczynkowej i od prędkości płynu w tym samym punkcie na podstawie przeprowadzonych obliczeń w punkcie :

gdzie jest to pewna wielkość, która jest zależna od wartości prędkości danej cząstki płynu (w danym punkcie), która często występuje w szczególnej teorii względności.

Koncentracja cząstek w danym punkcie zależna od prędkości Koncentracja cząstek jest to liczba cząstek w jednostce objętości wyrażona jako iloraz liczby cząstek przez jej objętość zajmowaną przez nie. Tak jak zauważyliśmy przy liczeniu gęstości w danym punkcie, koncentracja cząstek w danym punkcie, który się porusza się z prędkością v jest:

Koncentracja cząstek w danym punkcie jest dana wzorem względem koncentracji spoczynkowej, tzn. gdy dana cząstka porusza się z prędkością zerową:

Definicja funkcji γ jest taka, że ona jest zależna od wartości prędkości cząstki, ale jego definicję już wcześniej pokazano w poprzednim rozdziale.

Prawo zachowania ilości cząstek Prawo ciągłości dla koncentracji cząstek w zależności od prędkości danej cząstki płynu jest zdefiniowana wzorem podobnym do dla ściśle określonego punktu:

Jeśli zdefiniujemy współrzędną czasową jako iloczyn prędkości światła i czasu, co zapisujemy x=ct, to czterowektor koncentracji na podstawie wzoru wyraża się wzorem poniżej. Widzimy, że element czasowy czterowektora prędkości jest równe koncentrancji cząsteczek z dokładnością do stałej, a elementy przestrzenne są równe iloczynowi koncentracji cząsteczek przez i-tą współrzędną danej prędkości w danym punkcie dla płynu:

Po wprowadzeniu definicji współrzędnej czasowej i definicji tensora koncentracji , to równanie ciągłości zapisujemy w sposób równoważny wedle:

Zdefiniujmy tensor koncentracji, poprzez koncentrację spoczynkową n i przez czteroprędkość u, wedle:

Udowodnijmy, że ta definicja jest równoważna z wcześniejszą definicją tensora koncentracji N. Najpierw udowodnijmy przejście od do dla μ=0, czyli dla elementu czasowego wspomnianego tensora.

a teraz gdy 0≠ μ=i, udowodnijmy przejście od do dla tego ostatniego przypadku, czyli dla współrzędnych przestrzennych ostatnio wspomnianego czterowektora prędkości:

Na podstawie obliczeń i udowodniliśmy, że koncentracja wyrażona tymi wzorami są ze sobą równoważne. Co kończy dowód. Jeśli zachodzi warunek przy definicji tensora koncentracji cząstek , to zachodzi również, gdy pominiemy stałą c:

Definicję przyjmijmy jako ostateczną definicję tensora koncentracji cząstek, który również spełnia warunek .

W przestrzeniach Minkowskiego prawo zachowania energii i pędu Wyprowadzimy tutaj prawo zachowania lokalne energii i pędu, a także wyprowadzimy wzór ogólny na tensor gęstości energii-pędu.

Lokalne prawo zachowania masy relatywistycznej czy energii relatywistycznej Prawo ciągłości ilości masy materii (energii) jest wyrażona poprzez wzór poniżej, którego tutaj nie wyprowadzamy, co jest tematem mechaniki teoretycznej. Przedstawia się w zależności od gęstości płyny w danym punkcie względem czasu i położenia, jeśli dany punkt, którego dotyczy lokalne prawo ciągłości porusza się z prędkości .

gdzie jest to gęstość cząstki płynu w danym punkcie wyrażona przez wzór i która zależy od wartości prędkości i gęstości spoczynkowej masy. to jej prędkość chwilowa danej cząstki.

Zdefiniujmy współrzędną czasową x jako iloczyn prędkości światła i czasu, co zapisujemy jako x=c t, a także zdefiniujmy gęstość prądu masy jako pewien tensor:

To prawo ciągłości na podstawie definicji gęstości prądu zapisujemy w bardzo prosty sposób:

Z definiujmy jako czterowektor prądu względem czterowektora prędkości jaki dany punkt posiada, i posiadający gęstość spoczynkową ρ:

Udowodnijmy przechodniość przestawienia do dla ν=0 czteroprądu kontrawariantnego czasowego (zerowego):

A teraz udowodnijmy znów przechodniość przestawienia do dla elementów przestrzennych czteroprądu prądu j , tzn. gdy jest spełnione 0≠μ=i:

Zatem elementy czterowektora według (elementy czasowe) i (elementy przestrzenne) czyli wzór na definicję czteroprądu , który jest przedstawiony w zależności od czteropędu cząstki i gęstości spoczynkowej jest równoważny z definicją początkową . Co kończy dowód.

Lokalne prawo zachowania pędu Prawo ciągłości ilości jakieś współrzędnej pędu materii (energii) jest wyrażona poprzez wzór poniżej, którego tutaj nie wyprowadzamy, co jest tematem mechaniki teoretycznej. Przedstawia się w zależności od gęstości płyny w danym punkcie względem czasu i położenia, jeśli dany punkt, którego dotyczy lokalne prawo ciągłości porusza się z prędkości .

gdzie gęstość pędu jest to i-ta współrzędna gęstości pędu cząstki płynu w danym punkcie. to jej prędkość chwilowa danej cząstki. Zdefiniujmy współrzędną czasową x jako iloczyn prędkości światła i czasu, co zapisujemy jako x=c t, a także zdefiniujmy gęstość prądu masy jako pewien tensor:

To prawo ciągłości na podstawie definicji gęstości prądu zapisujemy w bardzo prosty sposób:

Z definiujmy jako czterowektor prądu względem:

Udowodnijmy przechodniość przestawienia do dla ν=0 czteroprądu kontrawariantnego czasowego (zerowego):

Zatem na podstawie i wzór jest prawdziwy i równoważny wzorowi .

Tensor gęstości energii-pędu i jego lokalna zachowawczość Zdefiniujmy tensor gęstości energii-pędu przy pomocy czterowektora prądu (wynikający z zasady zachowania energii relatywistycznej) i (wynikający z zasady zachowania współrzędnej pędu):

Jeśli prawo ciągłości zachodzi dla j dla energii relatywistycznej i dla pędu relatywistycznego, to również zachodzi dla T , a zatem mamy lokalną zasada zachowania dla tensora gęstości energii-pędu:

Tensor gęstości energii definiujemy jako strumień czteropędu względem powierzchni stałego x. Zobaczymy, czy nasza definicja tensora energii-pędu opowiedziana przed chwilą jest zgodna z naszymi oczekiwaniami, zatem: T jest strumieniem gęstości energii przepływająca przez powierzchnię t=const, co jest gęstością energii. a T jest strumieniem gęstości energii przepływająca przez powierzchnię x. T jest i-tą współrzędną strumienia gęstości pędu przepływająca przez powierzchnię t=const, co jest i-tą współrzędną gęstości pędu. a T jest strumieniem i-tą gęstości pędu przepływająca przez powierzchnię x. Zatem w ogólnym przypadku T definiujemy jako strumień μ-tej współrzędnej tego gęstości pędu przez powierzchnię ν. Tensor gęstości energii w postaci bez-wskaźnikowej definiujemy jako iloczyn tensora pędu cząstki relatywistycznej i tensora strumienia cząstek (lub ) w sposób:

Biorąc za definicję czteropędu , a także definicję tensora koncentracji , zatem tensor definiujemy w postaci wskaźnikowej przez:

Równanie ciągłości dla gęstości energii (pędu), przy stałym pierwszym wskaźniku w tensorze energii-pędu T, piszemy wedle zasady:

Równość możemy zapisać w postaci rozwiniętej zapisanej przy pomocy różniczkowania względem każdej zmiennej kontrawariantnej:

Równość może być zapisana w sposób ogólny zapisanej w sposób tensorowy korzystając przy tym z definicji tensora położenia w sposób . Tensor gęstości energii jest symetryczny ze względu na kontrawariantne wskaźniki (u góry tensora) przy definicji podwójnie kontrawariantnego tensora gęstości energii , zatem ma miejsce własność:

Równanie zawiera w sobie równanie obrazujące lokalną zasadę zachowania energii i pędu.

Ogólny wzór na tensor gęstości energii-pędu w układach płaskich (lokalnie płaskich) z lokalnością stałego ciśnienia i prędkości Skorzystajmy ze wzoru na tensor energii-pędu i lokalnej zachowawczości tensora energii-pędu wiedząc, że ciało porusza się po linii prostej w układzie płaskim, bo , a także wiedząc, że pochodne ciśnienia względem współrzędnych tensora położenia są równe zero w układzie o lokalnie stałym ciśnieniu, bo w nim ciśnienie nie wpływa na ruch ciała. W poniższych obliczeniach znak u góry to sygnatura dodatnia, a u dołu ujemna. Oznaczając primem, wtedy:

Zatem na podstawie obliczeń tensor gęstości energii-pędu jest równy wzorowi:

Zatem tensor energii-pędu podany wzorem spełnia lokalność zachowawczość energii-pędu , która jak widzimy spełnia też w obranym układzie.

Przejście od układu współrzędnych lokalnie płaskiego do zakrzywionej czasoprzestrzeni Tensor gęstości energii w układzie krzywoliniowym w zależności od tensora energii w przestrzeni Minkowskiego zapisujemy wedle rachunku tensorowego, w których względem zmiany układu współrzędnych czasoprzestrzeni z układu lokalnie płaskiego do krzywoliniowego wiedząc, że tylko on zależy od tensora położenia i również tensora metrycznego, zapisujemy w sposób:

Wyznaczmy pochodną kowariantną lewej strony wyrażenia , korzystając przy tym z lokalnego zachowania energii , zatem wtedy:

Tensor gęstości energii (literka z górnym podkreśleniem) jest tensorem w krzywoliniowym układzie współrzędnym, a nie z pokreśleniem w lokalnie płaskiej przestrzeni Minkowskiego, skorzystaliśmy tutaj, że w układzie lokalnie płaskim pochodna kowariantna jest równa zwykłej pochodnej cząstkowej dla tensora gęstości bez podkreślenia i dlatego zastąpiliśmy średnik przez przecinek. Również skorzystaliśmy, że zwykła pochodna cząstkowa ta w układzie Minkowskiego tensora gęstości energii jest równa zero, stąd udowodniliśmy twierdzenie o zasadzie zachowania energii-pędu dla układów ogólnie zakrzywionych . Tensor gęstości energii , ale dla przestrzeni Minkowskiego, w który obowiązuje tensor metryczny Minkowskiego bez zaniedbania ciśnienia p, go piszemy wzorem . I udowodnijmy, że ten tensor dla układów lokalnie płaskich przechodzi w tensor gęstości energii dla układów ogólnie krzywoliniowych (zakrzywionych) i oznaczmy ten tensor z podkreśleniem (znak u góry to sygnatura dodatnia, a u dołu sygnatura ujemna):

Zatem udowodniliśmy, że tensor gęstości energii jest również słuszny nie tylko dla płaskiej przestrzeni Minkowskiego, ale również dla przestrzeni krzywoliniowych (zakrzywionej). Udowodnimy również, że jeśli spełnia warunek jako lokalną zasadę zachowania energii wedle (co udowodniliśmy dla układów posiadających ciśnienie o zaniedbywalnej wartości dla tensora gęstości energii-pędu , który to spełnia warunek ) w układzie lokalnie płaskim, to również tensor gęstości energii-pędu napisanej w układzie krzywoliniowym (zakrzywionym) spełnia warunek na podstawie dowodu przejścia z układu Minkowskiego (który jest układem lokalnie płaskim) do układu krzywoliniowego (zakrzywionego).

Płyny z uwzględnieniem zasad termodynamiki Aby posługiwać wzorami opisującymi płyn, należy się posłużyć pierwszą zasadą termodynamiki, która przedstawia zmianę energii wewnętrznej układu w zależności od zmiany ciepła dostarczającego do ciała i pracy wykonanej nad układem przez zmianą objętości układu, przedstawiając je wzorem, z którego wyprowadzimy zmianę ciepła dostarczonego do ciała:

Wiadomo jednak, co jest oczywiste dla nas z definicji, że koncentracja cząsteczek wyrażona przez n napisaną poprzez liczbę cząstek należącej do układu N przez objętość V (w którym znajdują się cząstki), z którego wyznaczmy objętość układu zajmowanego przez nie w zależności od liczby cząstek i koncentracji. A potem wyznaczmy, jeśli zmiana koncentracji cząsteczek jest równa Δ n, to jaka jest zmiana objętości tego ciała przy stałej ilości cząsteczek N jakie układ zawiera.