Ciało spolaryzowane ma pewien moment dipolowy, a to dlatego, że poszczególne cząsteczki są tak poukładane, że całkowity moment dipolowy ma wartość niezerową.
Potencjał elektryczny ciała spolaryzowanego Potencjał w danym punkcie przestrzeni odległej o R od danej cząstki ciała spolaryzowanego wedle wzoru na potencjał elektryczny pochodzący od dipola elektrycznego , ale tutaj dla infitezymalnego wektora momentu dipolowego dipola elektrycznego, wyraża się przez:
Powyższej użyto zamiast , bo moment dipolowy bardzo małej cząstki ciała spolaryzowanego jest bardzo mały. Ale jest wektorem jednostkowym i równoległy do , który ma początek, gdzie znajduje się infinitezymalny spolaryzowany ładunek o końcu w którym liczymy infinitezymalny potencjał elektryczny. Określmy infinitezymalny moment dipolowy przez polaryzację zdefiniowanej ze wzoru znajdującego się w infinitezymalnej objętości dV przez:
gdzie nazywamy polaryzacją elektryczną. a zatem nasz potencjał pochodzący od ciała spolaryzowanego jest całką infinitezymalnych potencjałów elektrycznych wyrażonych wzorem pochodzących od bardzo małego dipola w objętości :
Policzmy wyrażenie poniżej, które będzie nam bardzo potrzebne poniżej, czyli dywergencję odwrotności promienia R, który w rezultacie wyjdzie nam z obliczeń wektor jednostkowy podzielonej przez kwadrat promienia R:
Mając warunek i korzystając przy tym z definicji pochodnej iloczynu, można napisać, że potencjał ciała spolaryzowanego jest wyrażony:
Z korzystajmy z twierdzenia o dywergencji dla pierwszego wyrazy w końcowej równości i zamieniając ją na całkę po powierzchni ciała spolaryzowanego, wtedy otrzymujemy:
Również dobrze wzór na potencjał elektryczny możemy wyrazić poprzez ładunki powierzchniowe i objętościowe, którego całkowity potencjał skalarny w danym punkcie jest wyrażony:
Porównując wzory , który wyprowadziliśmy z definicji potencjału skalarnego pochodzącego od różnych infinitezymalnych dipoli w ciele spolaryzowanym i będących naturalną definicją potencjału skalarnego pochodzących od ładunków objętościowych i powierzchniowych, dochodzimy wtedy do wniosku, że gęstość powierzchniowa i objętościowa są wyrażone:
Znając polaryzację ośrodka spolaryzowanego w danym punkcie i na powierzchni, możemy wyznaczyć jej gęstość powierzchniową i objętościową ładunków związanych.
Pole indukcji elektrycznej Całkowita gęstość ładunków w ciele spolaryzowanym jest sumą ładunków związanych i swobodnych, wyraża się:
gdzie ρ, jest to gęstość ładunków tzw. związanych, które powstają w wyniku zewnętrznego pola elektrycznego w wyniku polaryzacji, a ρ, jest to gęstość ładunków, które nie powstają przez pole elektryczne, ale są w prowadzone przez eksperymentatora do układu badawczego.
Z prawa Gaussa wyprowadzonego w punkcie , gdy pole elektryczne jest wytwarzane przez ładunki, którego w danym punkcie występuje pole elektryczne , która inaczej mówiąc jest wytwarzane przez gęstość objętościową ładunków objętościowych swobodnych jest i związanych , a także korzystając na samym końcu ze wzoru na całkowitą gęstość ładunku poprzez gęstość ładunków swobodnych i związanych w danej objętości, otrzymujemy:
Ponieważ mamy wzór na gęstość ładunków związanych , które wyprowadziliśmy z definicji potencjału elektrycznego pochodzącego od maleńkich dipoli elektrycznych w ciele spolaryzowanym, wtedy równanie przyjmuje takową postać:
Po przeniesieniu wyrazu z polaryzacją elektryczną w w na jej lewą stronę, w rezultacie dostajemy zwartą postać wspomnianego powyższego równania:
Oznaczmy jako indukcję elektryczną , która jest funkcją natężenia elektrycznego panującego w danej objętości ciała spolaryzowanego i polaryzowalności , to ich suma wyraża się:
Zapisując prawo Gaussa z użyciem definicji wektora , w postaci różniczkowej, wtedy dostajemy inny równoważny wzór do naszego prawa:
Wyrażenie możemy zapisać również w postaci całkowej, całkując obustronnie wspomniane wyrażenie, wtedy prawa strona jest to po prostu ładunek swobodny znajdujący się w pewnej objętości, a lewa strona zamieniając całkowanie po objętości całkowaniem po powierzchni zamknietej okalającą tą właśnie omawianą objętość, wtedy otrzymujemy wzór Gaussa dla ciał spolaryzowanych w postaci całkowej:
Jest to uogólnienie wzoru Gaussa dla ciał spolaryzowanych, a pierwszy nasz wzór był spełniony tylko dla próżni.
Wektor indukcji elektrycznej a jego rotacja Aby udowodnić czemu jest równa rotacja wektora indukcji elektrycznej, w tym celu wykorzystamy definicję indukcji elektrycznej i policzymy jego rotację wykorzystując przy tym, że rotacja pola elektrostatycznego jest równa zero wedle wzoru :
A zatem udowodniliśmy na podstawie obliczeń , otrzymujemy ostateczny wzór łączący indukcję elektryczną z polaryzowalnością elektryczną danego punktu ośrodka spolaryzowanego:
co zapisując za pomocą symolu rot jest równoważne wzorowi w postaci:
Nie jest wcale oczywiste w , że zachodzi:, co w ogólności nie jest spełnione, mimo że elektrostatyce rotacja natężenia pola elektrycznego jest równa zero.
Energia związana z dielektrykami Załóżmy, że mamy pewien dielektryk, i do którego wprowadzamy do niego ładunki swobodne, wtedy energia dielektryka zmienia się wedle:
Dla ciał spolaryzowanych jest spełnione prawo Gaussa wedle . Jeśli to prawo podstawimy do wzoru określająca zmianę energii całkowitej ciała spolaryzowanego, to otrzymamy równoważny wzór w postaci:
Z twierdzenia iloczynu pochodnej mamy wyrażenie, które będzie nam potrzebne w , które piszemy wedle:
Wykorzystując związek , dla równania zmiany energii ciała spolaryzowanego otrzymamy wynikowe równanie do wspomnianego:
Jeśli weżniemy na tyle dużą powierzchnię zamkniętą, tak by w sobie zawierał wszystkie ładunki, i założymy, że na tej powierzchni potencjał elektryczny jest w przybliżeniu równy zero, to wtedy pierwszy wyraz znika w wyrażeniu , wtedy:
Biorąc warunek i zakładając, że tensor nie zmienia się w całej objętości ciała spolaryzowanego, a także wyrażenie , który jest definicją indukcji elektrycznej poprzez natężenie pola elektrycznego i polaryzację, wtedy zapisujemy równoważnie:
Ostateczny wzór na infinitezymalną energię jakieś małej objętości w danym punkcie ciała spolaryzowanego wynikający ze wzoru jest w postaci:
Zatem na podstawie gęstość energii w danym punkcie ciała spolaryzowanego jest iloczynem indukcji elektrycznej i natężenia pola elektrycznego podzielonej przez liczbę dwa.
Warunki brzegowe na granicy między dielektrykami
Prostopadłościan tak dobieramy dla ułatwienia, na małym wycinku powierzchni między dwoma ośrodkami elektrycznymi, w którym należy w ogólności pamiętać, że w granicy pomiędzy dwoma ośrodkami może być płaszczyzną niepłaską, dla tak zdefiniowanego prostopadłościanu podstawy są tak zdefiniowane by były równoległe do wycinka powierzchni dielektryka, a jego boczne ścianki były prostopadłe do omawianej powierzchni naszego spolaryzowanego ciała na tym wycinku. Wewnątrz tego prostopadłościanu znajduje się ładunek q. Rozważmy prawo całkowe Gaussa licząc strumień bocznych ścianek, według rysunku obok. Zatem to prawo dla naszego prostopadłościanu zapisujemy wedle wzoru:
Przy liczeniu strumienia względem jakieś ścianki, to strumień indukcji elektrycznej oznaczmy jako iloczyn średniej wartości indukcji magnetycznej panujący na danej ściance przez pole tej ścianki, jak można trywialnie udowodnić powyższe wnioski. Przy czym zakładamy, że wektory powierzchni są prostopadłe do tych ściśle określonych ścianek i ich wartości równe są powierzchni tych ścianek, na które wskazują, i dlatego rozważamy części prostopadłe wektorów indukcji do tych ścianek, bo w prawie Gaussa dla dielektryków pod całką mamy iloczyn skalarny, który wycina ich części prostopadłe wektorów indukcji do wektorów powierzchni, pozostawiając ich części równoległe do wektorów powierzchni. Zakładamy, że powierzchnie wszystkich ścianek dążą do zero, tak by iloraz powierzchni jakikolwiek ścianki bocznej przez pola jakikolwiek ścianki podstawy była w przybliżeniu równa zero, a matematycznie dążyła do zera, ale pamiętamy pola podstaw są bardzo małe i wynoszą S, zatem średnia wartość natężenia pola elektrycznego jest równa natężeniu pola magnetycznego w danym punkcie dla podstaw blisko przy powierzchni dwóch ośrodków, przez którą przechodzi bardzo mały prostopadłościan, zatem dla prawa Gaussa dla dielektryków po podzieleniu wspomnianego równania przez i potem przechodzimy do granicy stosunku pola ścianek bocznych do pola ścianek podstawy, które dążą do zera, wtedy zapisujemy to w postaci:
Gęstość ładunku powierzchniowego nazywamy iloraz ładunku znajdujący się w omawianym prostopadłościanie podzielona przez powierzchnię okładek równoległych do powierzchni dielektryka i przedstawia się:
Ostatecznie nasze równanie po wykorzystaniu , wtedy wyrażać ją możemy przez wartość indukcji pola magnetycznego wektora prostopadłego do powierzchni na danym wycinku w danym punkcie nad i pod granicą pomiędzy ośrodkami:
Następnym krokiem jest zastosowanie prawa Stokesa i wniosków, korzystający z tego prawa. Obierzmy sobie prostokąt, którego powierzchnia jest prostopadła do powierzchni dielektryka, którego odcinki górne są równoległe do powierzchni dielektryka, a boczne są prostopadłe, i wiedząc że całka po odcinku dla iloczynu natężenia pola elektrycznego przez nieskończenie małą długością, która jest częścią danego boku, jest równa średniej natężenia pola elektrycznego panujące na danym boku przez długość tego boku.
Jeśli długości boku górnego i dolnego należącego do prostokąta są bardzo małe przy powierzchni granicy dwóch ośrodków, którą przechodzi bardzo mały prostokąt a właściwie infinitezymalny przy założeniu, że długość boku górnego lub dolnego jest o wiele większa niż długość dla boków bocznych (lewego i prawego), czyli: h/l<<1. Zatem z tego prawa dostajemy, że:
gdzie: jest to długość odcinków górnych tego prostokąta długość odcinków bocznych prostokąta. lub są to części wektorów równoległych natężenia pola elektrycznego równoległe do ścianki górnej lub dolnej a właściwie ich wartości. lub są to części równoległe, a właściwie ich wartości natężenia pola elektrycznego. Zatem przy powyższych założeniach, co do prostokąta, to równanie podzielmy przez h obustronnie i przechodzimy go granicy ilorazu długości boku lewego lub prawego przez długość boku dolnego lub górnego dążącą do zera, wtedy ono przechodzi w:
Końcowa równość w możemy zapisać równoważnie w postaci:
Na podstawie wzoru dostajemy, że składowa równoległa do powierzchni dielektryka jest wartością niezmienną. Znając funkcję , a , można udowodnić jaka jest zmiana wektora: na granicy między dwoma dielektrykami.
Dielektryki liniowe Będziemy się tutaj zajmować dielektrykami liniowymi dla których zachodzi jego tensorowa wersja , ale w tym przypadku liniowym:
gdzie χ jest to podatność elektryczna ośrodka liniowego. Wektor polaryzacji elektrycznej jest wektorem równoległym do wektora natężenia pola elektrycznego w danym punkcie ciała spolaryzowanego. Dla próżni względna podatność elektryczna ośrodka liniowego jest równa zero.
Dielektryki liniowe, podatność elektryczna i przenikalność elektryczna Ale mamy do czynienia z dielektrykami linowymi, dla którego zachodzi , zatem wektor indukcji elektrycznej zdefiniowanej wedle wzoru z definicji liniowości wektora polaryzacji elektrycznej do wektora natężenia pola elektrycznego jest wyrażony:
Wektor indukcji elektrycznej według jest równoległy do wektora natężenia pola elektrycznego dla dielektryków liniowych. Przyjmijmy, że współczynnik proporcjonalności występujący w jest przenikalnością elektryczną i napiszmy go jako:
gdzie ε jest to względna przenikalność elektryczna i zachodzi:
gdzie ε jest to przenikalność elektryczna ośrodka, ona jest sumą jedynki i podatności elektrycznej badanego ośrodka, dla próżni, która jest ośrodkiem liniowym, dla której względna przenikalność ośrodka jest równa jeden, dla której podatność ośrodka jest równa zero.