{| cellspacing="5px"
| rowspan="2" width="30%" style="border: 1px solid #97BF87; background-color:#e2f2df; padding:1em;" valign="top"|
Rządy Władysława Jagiełły Po zgonie królowej Jadwigi Choć kiedy zmarła Jadwiga Jagiełło chciał porzucić tron Polski i udać się na Litwę, jednak w wyniku próśb krakowskich panów pozostał i został powtórnie ogłoszony królem. Zgodnie z testamentem małżonki przeznaczył jej kosztowności: klejnoty, złoto, drogie kamienie, szaty na odnowę podupadłej Akademii Krakowskiej, wybudowanie nowych budynków i ustanowienie pensji dla profesorów. Pod koniec lipca 1400 r. w rocznicę śmierci Jadwigi odbyła się w Krakowie uroczystość podobna do tej z 1364 r., kiedy założono Akademię. Przybył na nią król z całym dworem, profesorowie z rektorem uniwersytetu Stanisławem ze Skalbmierza, kanclerz królewski, biskupi, studenci. Odbyła się wtedy odnowa Akademii Królewskiej, którą zaczęto nazywać Uniwersytetem Jagiellońskim na cześć Jagiełły, który zgodnie z wolą Jadwigi odnowił uczelnię. Niebawem król poślubił wnuczkę Kazimierza Wielkiego Annę.
Unia wileńsko-radomska W 1401 r. doszło do podpisania pogodzenia Witolda z Jagiełłą. Pakty zawarto w Wilnie i Radomiu, stąd ich nazwa: unia wileńsko-radomska. Na jej podstawie król przekazał bratu Litwę w dożywotnie władanie, w zamian jednak Witold musiał uznać zwierzchnictwo Władysława. W razie bezpotomnej śmierci wielkiego księcia panowie litewscy mieli wybrać nowego wielkiego księcia, który także byłby lennikiem Polski. Odtąd Polska posiadała olbrzymie tereny lenne, które ciągnęły się od Bałtyku, przez Litwę Właściwą, podbite tereny księstw ruskich po Morze Czarne. Tam jednak wielcy książęta nie mieli władzy, rządzili zaś lokalni przywódcy. Tereny te zwano Dzikimi Polami.
Stosunki z zakonem Coraz gorzej układały się stosunki Polski i Litwy z Krzyżakami, którzy łamali pokój wieczysty, a nawet napadli na litewską Żmudź i podbili ją, zakon zawarł także antypolski pakt z Zygmuntem Luksemburczykiem. Krzyżacy rabowali polskich kupców, uniemożliwiali Polakom korzystanie z portu w Gdańsku, od 1407 r. zaś, tj. od śmierci wielkiego mistrza Konrada von Jungingena i objęcia władzy przez jego brata Urlicha zaczęli napadać na ziemie litewskie, jakby chcąc sprowokować Polskę. Istotne w lipcu 1409 r. przybyło do Malborka poselstwo króla z arcybiskupem gnieźnieńskim Mikołajem Kurowskim, którego zadaniem było ostrzec mistrza przed wojną. Tymczasem na Żmudzi wybuchło antykrzyżackie powstanie, wspierane przez Witolda, co zakon potraktował jako powód do wojny, jednakże najpierw postanowił rozprawić się z groźniejszą od Litwy Polską.
Wielka Wojna W sierpniu 1409 r. Urlich von Jungingen wypowiedział Polsce wojnę i wkrótce wojska krzyżackie ruszyły na kraj nad Wisłą. Przed wypowiedzeniem wojny mistrz dzięki swojej silnej propagandzie zdołał przekonać większość państw europejskich, iż zarówno Polska jak i Litwa to w rzeczywistości kraje pogańskie, ich król zaś jest dzikim innowiercą. Pierwsze uderzenie Jungingena zakończyło się jego sukcesem i zajęciem pogranicznych zamków w ziemi dobrzyńskiej, wkrótce jednak nastała zima i zakon musiał się wycofać. W ciągu zimy Jagiełło zarządził wielkie polowania, w celu zapewnienia jadła dla jego wojsk, ponadto zapewnił sobie pomoc Mazowsza i Śląska, Witolda zaś wsparli Rusini i Tatarzy. Krzyżacy w skutek propagandy zyskali pomoc państw zachodniej Europy, skąd przybywać zaczęły rzesze rycerzy, przekonane, iż idą na wojnę przeciw dzikim poganom. Ponadto wojnę Polsce wypowiedziały Czechy i dlatego Jagiełło musiał chronić południową granicę, nie mogąc pozwolić na wojnę na dwóch frontach.
Bitwa pod Grunwaldem Marsz na Malbork Latem 1410 r. wojska Jagiełły wyruszyły z Małopolski i Wielkopolski w kierunku Mazowsza, 30 czerwca przekroczyły Wisłę pod Czerwińskiem i połączywszy się z nadciągającymi oddziałami Witolda ruszyły na północ, by 9 lipca przekroczyć granicę z zakonem. Wielka armia ruszyła przez Lidzbark w kierunku Malborka. Stanęła pod zamkiem 10 lipca. Tu jednak Jagiełłę czekała niespodzianka, bowiem wielki mistrz zorientował się, że celem armii nie jest Pomorze Gdańskie, jak myślał, ale Malbork. Jungingen obsadził brody na rzece Drwęcy artylerią i piechotą. Jagiełło zdecydował się obejść obrońców zamku od wschodu, jednak za nim podążyły oddziały krzyżackie, by ponownie zagrodzić im drogę. Wielki mistrz nie zamierzał bawić się z królem i osiadłszy nieopodal wsi Grunwald (Grünfelde) zamierzał wydać im bitwę.
Ustawienie armii Siły zakonne zajęły pozycje pomiędzy Stębarkiem (Tannenbergiem) i Łodwigowem (Ludwisgsdorem), zwrócone około 2,5-kilometrowym frontem ku południowemu wschodowi. Na czoło armii wysunięto artylerię, piechotę, uzbrojoną częściowo w łuki i kusze oraz lekką jazdę. Trzonem armii była jednak stojąca siłami przednimi ciężka jazda, której część stanęła w pobliżu obozu. Wśród wojsk Jagiełły i Witolda zaś wojska ustawiono równolegle do armii krzyżackiej, acz nie na polu, w prażącym słońcu, a w lesie. Straż przednia składała się z lekkiej jazdy litewskiej i tatarskiej, za nią zaś stacjonowały piesi - na lewym skrzydle Polacy, na prawym zaś Litwini i Rusini. Wszystkim, którzy nie byli Litwinami czy Polakami oraz najemnikom król nakazał założyć słomiane opaski, hasłem rozpoznawczym jego żołnierzy były zaś nazwy stolic państwa polsko-litewskiego - "Kraków" i "Wilno". Wszystko to, aby podczas bitwy odróżnić ubranych podobnie sprzymierzeńców króla i najemnych żołnierzy Jungingena, którzy stanowili znaczną część jego armii.
Liczebność Historycy spierają się co do liczebności obu armii. Siły polskie najprawdopodobniej liczył 20 tysięcy jazdy, zorganizowanej w 50 chorągwi wraz z zaciężnymi. Jazda litewska zaś zgrupowana w 40 chorągwi liczyła 10 tysięcy jednostek. Około 5 tysięcy zaś stanowili Tatarzy i Mołdawianie. Wśród armii krzyżackiej zaś było ok. 20 tysięcy żołnierzy.
Zaraz przed bitwą Król Jagiełło nie spieszył z rozpoczęciem bitwy. Przed nią pasował ok. 1000 rycerzy, od czego podobno rozbolała go ręka, wyspowiadał się, wysłuchał dwóch mszy świętych. Polscy żołnierze stali w cieniu, w lesie, podczas gdy ciężkozbrojni ludzie Jungingena prażyli się w pełnym, lipcowym słońcu. Mistrz Urlich zamierzał sprowokować swoich wrogów do bitwy i rozbić ich szyki w kontrnatarciu. W tym celu wysłał do obozu Jagiełły poselstwo z dwoma nagimi mieczami i z wezwaniem do walki. Po odśpiewaniu Bogurodzicy wojska sprzymierzonych były gotowe do walki.
Atak jazdy litewskiej i odparcie napaści Krzyżaków przez piechotę polską Jako pierwszych rzucił na Krzyżaków Jagiełło lekkich jeźdźców litewskich. Po godzinie zaciętej walki ludzie Mistrza zdołali odeprzeć atak i mimo wezwań Witolda do walki jazda rzuciła się do ucieczki. Pogoń krzyżacką zatrzymała część trzonu armii - piechota polska. Trzy szturmy Krzyżaków zostały odparte, ale w ich ręce wpadła polska chorągiew. Myśląc, że zwyciężyli żołnierze Jungingena zaczęli śpiewać Crist ist entsandin ("Chrystus zmartwychwstał"). Wtedy jednak na czele z Zawiszą Czarnym na Krzyżaków naparli polscy rycerze, którzy odbili chorągiew. Oddziały krzyżackie rozproszone przez Polaków zaczęły się wycofywać. Wtedy jednak kilka chorągwi polskich zagrodziło im drogę i okrążeni Krzyżacy zostali zdziesiątkowani. Gdyby doszło do połączenia głównych sił stacjonujących w obozie i przednich zakon mógłby zwyciężyć.
Rozbicie głównych sił zakonnych i odwodu Po kilku godzinach walki, podczas których sprzymierzeńcy wysunęli się na prowadzenie wielki mistrz postanowił użyć odwodu, w którym służył on sam i cała elita zakonna. Odwód podzielono na dwie części: główną z wielkim mistrzem na czele i konnice, której zadaniem był szturm na obóz Jagiełły. Początkowo wszystko szło zgodnie z planem Jungingena, który zakładał, że pierwsza ruszy jazda, która bije się w armię Jagiełły i dotrze do jego obozu. Tak też się stało, jednakże pod obozem konnicę otoczyli królewscy żołnierzy i rozbili ją. Tymczasem po drugiej stronie otoczeni przez tłumy wrogów i napierani przez nich bronili się członkowie odwodu, którzy jednak szybko zostali wybici. Plan Jungingena poszedł w rozsypkę, on sam zginął a armia krzyżacka została totalnie rozbita.
Łupy zdobyte w obozie krzyżackim W obozie zakonnym stacjonowały tabory z ogromnymi bogactwami, m.in. dobytkiem wielkiego mistrza, dostojników krzyżackich, rycerzy oraz najemników. Choć część zabrali poszczególni żołnierze Jagiełły większość przypadła jemu samemu i pozostałym dowódcom. Wyjątkowo cennym łupem był "pełen relikwii świętych złoty pektorał", zdarty z ciała Urlicha von Jungingena, jako dowód jego śmierci. Został on wykupiony przez króla i podarowany archidiecezji gnieźnieńskie, gdzie przebywał do XIX w. Wtedy to został złożony przez króla pruskiego Fryderyka Wilhelma IV w Malborku, gdzie znajdował się do czasów II wojny światowej. Dla żołnierzy zaś szczególnie cennym łupem były beczki z winem, które wnet zaczęto opróżniać czym się tylko dało, od hełmów po buty. Bojąc się, że spici rycerze i wojownicy mogą zaprzepaścić zwycięstwo król Władysław kazał przebić beczki.
Oblężenie Malborka i odwrót Polaków Uciekające w popłochu niedobitki z pod Grunwaldu spowodowały wybuch paniki w państwie Krzyżaków. Jedynym który zachował zimną krew i rozsądek był komturZarządca prowincji Świecia Heinrich von Plauen, który natychmiast ruszył do Malborka, gdzie przejął władzę i rozpoczął przygotowania do obrony przed wojskami Jagiełły. Polacy ich sojusznicy ni ruszyli jednak natychmiast na krzyżacką stolicę i dotarli tam po wielu dniach, dodatkowo przywiezione przez nich armaty były zbyt słabe do skruszenia zamkowych murów. Aby utrudnić oblężenie zamku Plauen kazał spalić otaczające go zabudowania. W międzyczasie wielki książę Witold tłumacząc się chorobami wśród żołnierzy odstąpił od oblężenia i ruszył w drogę powrotną na wschód, podobnie musiał zrobić król Polski, kiedy dowiedział się o pomocy dla Krzyżaków organizowanej przez papieża i Zygmunta Luksemburczyka. Podczas drogi powrotnej 10 października Polacy natknęli się na oddział krzyżacki, idący w kierunku strategicznego miasta Koronowa. Wspierani prawdopodobnie przez załogę miasta żołnierze Jagiełły ruszyli w pościg za przeciwnikiem i dogoniwszy go pokonali go w bitwie.
I pokój toruński 1 lutego 1411 zawarto pokój w Toruniu polsko-krzyżacki, niezbyt korzystny dla zwycięskiej strony. Krzyżacy zobowiązali się do wykupienia jeńców, oddania Litwinom Żmudzi, lecz jedynie na czas życia Jagiełły i Witolda oraz potwierdzili prawa Polaków do ziemi dobrzyńskie, odbitej od nich w 1409 r. Niezależnie od postanowień pokoju toruńskiego zwycięstwo pod Grunwaldem miało ogromne znaczenie, Zahamowało zaborczość zakonu, który został poważnie osłabiony. Już nigdy nie odzyskał dawnej potęgi. W Europie zmieniło się także zdanie o Polakach, zaczęto mówić o nich z uznaniem i tworzyć legendy dotyczące grunwaldzkiej wiktorii, np., iż Polska miała milion żołnierzy.
Stosunki z Krzyżakami i Litwą po bitwie Po wiktorii grunwaldzkiej zakon przestał stanowić poważne zagrożenie dla Polski i jego bezsilność jeszcze bardziej wzmogła nienawiść do Polaków i Litwinów. Krzyżacy nawoływali zachodnie państwa do kolejnej wojny z Jagiełłą, lecz tym razem bez skutku. Walkę z jednym z oszczerców Falkenbergiem podjął arcybiskup gnieźnieński Mikołaj Trąba, któremu udało się przekonać do swoich słusznych poglądów papieża. Z polecenia głowy Kościoła Falkenberg został uwięziony w Rzymie i wypuszczony dopiero kiedy odwołał wszystkie obelgi rzucane na Polskę. Zwycięstwo pod Grunwaldem umocniło stosunki polsko-litewskie. W 1413 r. w Horodle na Rusi zawarto nową unię. Na jej mocy Litwini nie mogli wybierać wielkiego księcia bez zgody Polaków, Polacy zaś króla bez zgody Litwy.
Stosunki z Węgrami po tryumfie grunwaldzkim