"Dennis Ritchie designed C to be close to the hardware with an assumption in its design was that the programmers using the language were well trained and professionals, using processes that professional do, such as code reviews." Clem Colequora: Why-are-programs-written-in-C-and-C-so-frequently-vulnerable-to-overflow-attacks
Definicje Błąd (oprogramowania, programu) (ang. bug) jest to usterka programu komputerowego powodująca jego nieprawidłowe działaniebłąd w wikipedii
Sygnał (ang. signal) jest to informacja przesyłana do procesu.
Wyjątek (ang. exception) jest to przewidziany przez programistę błąd programu Z Lipiński : Programowanie w Cpp
Niezdefiniowane zachowanie ( ang. undefined behavior UB)undefined behavior (UB) w ang. wikipediinayuki : undefined-behavior-in-c-and-cplusplus-programs
Unspecified behaviorUnspecified behaviorw ang. wikipedii
Skutek uboczny, efekt uboczny (ang. side effect) – dowolny efekt wyrażenia lub wywołania funkcji, który wykracza poza zwrócenie wartości, np. interakcja z systemem operacyjnym lub zmiana wartości zmiennej globalnej. Innymi słowy skutek uboczny następuje, gdy modyfikowany zostaje jakiś stan programu poza swoim lokalnym środowiskiem, to znaczy następuje zauważalna interakcja ze „światem zewnętrznym”, oprócz zwracania wartości.Skutek uboczny w wikipedii
Typy Ze względu na przyczynę błędy dzieli się na trzy główne typy:Błąd_(informatyka) w wikipedii, zobacz również wersję ang błędy składniowe – nie pozwalają na kompilację programu, jak np. literówka w wywołaniu zmiennej. Są one najczęściej dość łatwe do usunięcia, zazwyczaj wynikają z drobnych pomyłek programisty. błędy semantyczne (znaczeniowe) – część błędów semantycznych można wychwycić już w momencie kompilacji, np. próbę odwołania się do nieistniejącej funkcji, lecz inne mogą ujawnić się dopiero w trakcie wykonywania. błędy logiczne – nie przerywają kompilacji, lecz powodują niewłaściwe działanie warstwy logicznej jak np. niepoprawne wyznaczanie pozycji gracza (które także może być spowodowane literówką – jak np. wpisanie znaku „+” zamiast „-”). Ten typ błędów jest znacznie trudniejszy do wykrycia i usunięcia; często błąd tkwi w jednym źle zapisanym znaku, lecz programista musi do tego znaku sam dojść (w przypadku błędu składniowego znak jest wskazywany przez komunikat kompilatora).
Ze względu na moment wykrycia błędy dzielimy na: błędy wykryte przy kompilacji ( buildtime) błędy wykryte przy uruchomieniu ( runtime) błędy niewykryte, czyli ukryte ( program kompiluje się poprawnie i uruchamia się bez komunikatów o błędach)
Przykłady typowych błędów programowanie-pułapki-jezyka-cc errors
Błędy przy kompilacji opis błędów kompilacji Błędy przy uruchamianiu
Błędy przy uruchamianiu programu (błędy wykonania, ang. run-time errors) Naruszenie ochrony pamięci (ang. Segmentation fault) mogą być spowodowane przez:wikipedia: Naruszenie ochrony pamięci przepełnieniem stosu (ang. stack overflow) W Sikora-Kobyliński, M Czępiński, G Kulewski : Ostatnia linia obrony przed atakiem dostęp do tablicy z użyciem indeksu poza jego zakresem (Index > IndexMax). W C nie ma wymagania sprawdzania zakresu tablic, trzeba to robić samemu. użycie scanf("%d", x); zamiast scanf("%d", &x);...definition of "Segmentation Fault" - Where is... przepełnienie buforaPrzepełnienie bufora w wikipediiOpen Web Application Security ProjectSmashing The Stack For Fun And Profit by Aleph One przepełnienie bufora stosuJourney to the Stack, Part I by Gustavo Duarte Mar 10th, 2014 przepełnienie bufora sterty Błędy z użyciem wskaźników: wycieki pamięci ( ang. memory leak ). Błędy przy obsłudze plików Błędy w obliczeniach numerycznych Błędy związane z łańcuchami Naruszenie ochrony pamięci
Przepełnienie stosu
Może być spowodowane: rekursją: nieskończoną lub zbyt głęboką rozmiarem zmiennych statycznych (stosu)
Rekursja Program powoduje nieskończoną rekursję: #include
int foo() { return foo();
int main () { foo();
return 0; }
Program kompiluje się bez problemów:
gcc c.c -Wall
ale jego uruchomienie powoduje błąd:
./a.out Naruszenie ochrony pamięci
Rozmiar zmiennych Poniższy program tworzy styczne tablice o coraz większym rozmiarze aż do powstania błędu związanego z dostępem do pamięci:
#include
void TestArray(int length) {
double n[length]; /* n is an array of 10 integers */ int i;
/* initialize elements of array n to 0 */ for ( i = 0; i < length; i++ )
n[ i ] = i *100.0; /* set element at location i to i + 100 */
n=n; // to remove warning: variable ‘n’ set but not used [-Wunused-but-set-variable
// http://stackoverflow.com/questions/37538/how-do-i-determine-the-size-of-my-array-in-c // length = sizeof(n)/sizeof(n) printf(" length = %d , size = %ld bytes = %ld kB \n",length, length*sizeof(double), length*sizeof(double)/1000);
int main () { int i; for (i=1; i<1000000; i++) TestArray(1000*i); return 0; }
Tablice statyczne są zapisywane w stosie więc następuje przepełnienie stosuPrzepełnieniestosu w ang wikipedii : Wynik:
length = 1043000 , size = 8344000 bytes = 8344 kB length = 1044000 , size = 8352000 bytes = 8352 kB length = 1045000 , size = 8360000 bytes = 8360 kB length = 1046000 , size = 8368000 bytes = 8368 kB length = 1047000 , size = 8376000 bytes = 8376 kB Naruszenie ochrony pamięci
Co dziwne największa możliwa do utworzenia tablica ma rozmiar 8376 kB, co jest większe niż ustalony maksymalny rozmiar stosu:
ulimit -s
otrzymujemy
8192
Potencjalne rozwiązania problemu: zmiana zmiennych na dynamiczne zmiana limitu wielkości stosu zmiana algorytmu
Przepełnienie bufora Program wczytuje znaki
/* http://www.tenouk.com/Bufferoverflowc/Bufferoverflow1.html The output, when the input is: 12345678 (8 bytes), the program run smoothly.
When the input is: 123456789 (9 bytes), then : * the following will be displayed when compiled with Microsoft Visual C++ 6.0. * In Linux the “Segmentation fault” message will be displayed and the program terminates. */ #include #include #include
int main(int argc, char *argv[]) { // theoretically reserve 5 byte of buffer plus the // terminating NULL....should allocate 8 bytes = 2 double words, // to overflow, need more than 8 bytes... // so, if more than 8 characters input by user, // there will be access violation, segmentation fault etc. char mybuffer; // a prompt how to execute the program... if (argc \n", argv); exit(0);
// copy the user input to mybuffer, without any bound checking // a secure version is srtcpy_s() strcpy(mybuffer, argv); printf("mybuffer content= %s\n", mybuffer); // you may want to try strcpy_s() printf("strcpy() executed...\n"); return 0; }
Kompilujemy program bez problemów:
gcc b.c -Wall
Uruchamiamy:
./a.out
Wynik:
strcpy() NOT executed.... Syntax: ./a.out
Zapomnieliśmy wprowadzić dane, program dopomina się o nie. Ponownie uruchamiamy:
./a.out 1234
Wynik:
mybuffer content= 1234 strcpy() executed...
bez błędów.
./a.out 12345678
mybuffer content= 12345678 strcpy() executed...
Wprowadzenie więcej niż 8 znaków:
./a.out 123456789
powoduje błąd:
mybuffer content= 123456789 strcpy() executed... *** stack smashing detected ***: ./a.out terminated Przerwane
Zobacz również: przykład z printf
Przykłady TOCTOUTime-of-check_to_time-of-use w ang. wikipedii lista błędów programowychList_of_software_bugs in eng. wikipedia
Zapobieganie standardy kodowania, formatowanie kodu MISRA_C – standard budowania aplikacji w języku C stworzony przez Motor Industry Software Reliability Association (MISRA) utworzony w celu zapewnienia przejrzystości i przenośności kodu źródłowego, głównie z myślą o systemach mikroprocesorowych programowanych w C. Standard MISRA C został stworzony z myślą o przemyśle samochodowym. Obecnie jednak jest podstawowym standardem tworzenia oprogramowania we wszelkich systemach, które wymagają dużej niezawodności m.in. przemysł lotniczy, kolejowy, medyczny, telekomunikacyjny oraz militarny. CERT Coding Standards Przestrzeń nazw Przestrzeń nazw (ang. namespace) nie istnieje w c w taki sposób jak w C++, ale można używać prefiksówstackoverflow question: namespaces-in-c
Przykłady uzycia: biblioteka stbstb single-file public domain libraries for C/C++ by Sean T. Barrett. stb_image_write.h ( file name ) STBI_THREAD_LOCAL ( name ) static void *stbi__malloc_mad4(int a, int b, int c, int d, int add)
Dokumentacja Dokumentacja ręczna: komentarze znaczące nazwy funkcji i zmiennych ASCII artExplaining Code using ASCII Art by John Regehr, Professor of Computer Science, University of Utah, USA automatyczna Doxygen Doxygen Magically Turns Source Code into Documentation by Carla Schroder Sphinxsphinx-doc cldoc - clang based documentation generator for C and C++
Zobacz również Programowanie_w_systemie_UNIX: dokumentacja cytowanie prac citing-papers-in-software by Fredrik Johansson
Usuwanie niepotrzebnego kodu artykuł w ang wikipedii : Dead code elimination
Znajdowanie martwego kodu cppcheck Squish Cocofind-unused-functions-c-code-coverage using Squish Coco kompilacja z gcc -Wunreachable-code ( usunięta opcja w nowym kopilatorze) Frama-C
Zmniejszanie zakresu zmiennej
ang. Reduce Scope Of Variable
Bezpieczne programowanie
W C nie ma automatycznego: sprawdzania zakresów indeksu tablicy (ang. no bounds checks on array) to prowadzi do błędu Off by one wskaźników (ang. pointer references)
Funkcje, których należy unikać dotyczą: Protect your code through defensive programming by Gary McGraw, John Viega operacji na łańcuchach