Głoski, czyli звуки:

cz czas / час czosnek / часник dz = dzwon / дзвін dź = dźwięk / звук dż = dżem / джем ch chata / хата chór / хор rz

Litera "rz" występuje w języku polskim, ponieważ odpowiada tzw. miękkiemu "r", które zachowało się w innych językach słowiańskich. Ma zupełnie inne pochodzenie językowe niż litera "ż". Pojawia się najczęściej po spółgłoskach: b, ch, d, g, k, p, t, w, na końcu wyrazów na przykład zawodów (np. weterynarz - ветеринар) oraz gdy wymienia się na "r", jak "morze" / " море -> "morski" / "морський"; "kora" / "кора" -> "Na korze drzewa siedzi pająk".

Na początku wyrazów: rzadko / рідко rząd / ряд rzecz / річ rzeka / ріка rzemieślnik / ремісник rzeźba / скульптура rzeźnik / м'ясник rzęsa / віяW języku polskim ряска to "rzęsa wodna". rzodkiewka / редиска Rzym / Рим

Po spółgłoskach: brzeg / берег chrześcijaństwo / християнство chrząszcz / жук W języku polskim "żuk" (жук) to rodzaj chrząszcza. chrzan / хрін drzazga / тріска drzemać / дрімати drzewo / дерево -> drewno / деревина drzwi / двері grzech / гріх grzyb / гриб grzywna / штраф krzew / кущ - розмовний "krzak" krzyk / крик krzyż / хрестW języku polskim "chrzest" to "хрещення". prze... przenosić / переносити przyjaciel / приятель trzcina cukrowa / цукрова тростинаW języku polskim "trociny" to деревні опилки. trzy / три trzymać / тримати wrzesień / вересень wrzeszczeć / верещати wrzucać / вкидатиСловник української мови

W języku polskim bardzo rzadko występuje złożenie "psz". Na przykład: pszczoła / бджола pszczelarz / бджолярm pszenica / пшениця pszenno-buraczany: 1) ґрунт для пшениці та буряка, 2) іронічно "грубый"

Wyraz "morze" jest homofonem (омофон), ponieważ jest pisany z literą "rz", ale istnieje wyraz "może", który wymawia się tak samo, ale ma inne znaczenieHomonimy, homofony, homografy: morze / море może / може = partykuła (ча́стка), którą stosujemy, gdy chcemy wyrazić propozycję, radę, prośbę. Na przykład: Ania może iść do kina / Аня може піти в кіно. Słowo "może" występuje w złożeniu "być może" (бути може): Być może jutro będzie deszcz / Може, завтра буде дощ. Być może ona ma rację / Може, вона й має рацію.

Oczywiście w języku mówionym często rezygnuje się ze słowa "być" i wymawia się "Może jutro...", "Może ona...", co również jest poprawne.

Ukraińskie "може бути" odpowiada polskiemu "może być": Хто там може бути? / Kto tam może być? Людина, яка любить квіти, не може бути поганою. / Człowiek, który lubi kwiaty nie może być zły.

W języku polskim są słowa, które mimo iż zawierają litery "rz" wymawiane są nie jako "rz", ale osobno jako "r" i "z". Na przykład: marznąć / мерзнути -> przemarznąć - wymarznąć - zmarznąć - zamarznąć || zmarzlina, np. "wieczna zmarzlina" = "ві́чна мерзлота" mierzićSłowo "mierzić" jest zupełnie innym słowem niż "mierzyć" (міряти). obmierzły - синонім "одіозний" murza / мурза (турецьке слово) - село Мурзасіхле (Murzasichle) tarzan / тарзан

W złożeniach z przedrostkiem "cyber-", "hiper-" "super-", np. superzabawa / суперзабава.

Wraz z ewolucją języka polskiego część złożeń "rz" zamieniło się na "rż". Na przykład: rżnąćMaximilian Jakubowicz, Grammatyka jezyka polskiego, Wilno 1825, część I, rozdział I, paragraf 1. "O wymawianiu".

sz szczotka / щітка szum / шум szyna / рейка - шина / opona barszcz / борщ - barszcz ukraiński / український борщ pszczoła / бджола

Linki zewnętrzne Kiedy "rz" wymienia się na "sz" Listy wyrazów w języku polskim

Bibliografia M. Magajewska, Problemy fonetyczne Włochów uczących się języka polskiego - ujęcie porównawcze, [w:] W poszukiwaniu nowych rozwiązań: Dydaktyka języka polskiego jako obcego u progu XXI wieku, red. W.T. Miodunka, A. Seretny, UJ 2008.