Lakciōni 22 Czasowniki Pruskie czasowniki w bezokoliczniku mogą mieć jedną z końcówek: -tun albo -twei. Końcówka -tun oznacza czasownik przechodni, czyli taki z którego można utworzyć stronę bierną, a -twei czasownik nieprzechodni. Czasy Czas teraźniejszy i przeszły Form czasu teraźniejszego i przeszłego będziemy się uczyć korzystając ze schematów odmian, które będziemy poznawali w następnych lekcjach.
Często się zdarza, że formy czasownika w cz. teraźniejszym i przeszłym są takie same, i jeśli kontekst nie wskazuje, jaki to czas, możemy użyć odmienionego przez rodzaj i liczbę imiesłowu czynnego czasu przeszłego (w słowniku jest to pragūbiniskas aktīws), np. As segīwuns/segīwusi (Ja robiłem/robiłam).
Czas przyszły Jego budowa to odmieniony przez osobę czasownik posiłkowy wīrstwei w cz. teraźniejszym: As wīrstTū wīrstTāns/Tenā/Sta wīrstMes wīrstmaiJūs wīrsteiTenēi/Tennas wīrst
oraz odmieniony przez rodzaj (który odpowiada rodzajowi podmiotu) i liczbę imiesłów czynny czasu przeszłego, np.: As wīrst segīwuns/segīwusi (Ja będę robił/robiła). Uwaga! Zwróć uwagę na szyk pytania i przeczenia, np.: Wīrst tū segīwuns? – Będziesz robił? As ni wīrst segīwuns. – Nie będę robił. Taka sama kolejność występuje w budowie czasu perfekt.
Czas perfekt Czasu perfekt używamy, kiedy coś się wydarzyło w przeszłości, ale skutki są widoczne w teraźniejszości.
Jego budowa to odmieniony przez osobę czasownik posiłkowy būtwei w cz. teraźniejszym oraz odmieniony przez rodzaj i liczbę imiesłów czynny czasu przeszłego, np.: As jāu asma segīwuns stan. – Już to zrobiłem. Tenā jāu ast pergūbusi. – Ona już przyszła.
Odmiany od do Czasowniki, które odmieniają się tymi schematami, są bardzo często używane i mają nieregularną odmianę. būtwei – być Czas teraźniejszy Czas przeszły1. os. lp.asmabēi2. os. lp.asseibēi3. os. lp.astbēi1. os. lm.asmaibēimai2. os. lm.asteibēitei3. os. lm.astbēi ēitwei – iść Czas teraźniejszy Czas przeszły1. os. lp.ēimagūbi2. os. lp.ēiseigūbi3. os. lp.ēitgūbi1. os. lm.ēimaigūbimai2. os. lm.ēiteigūbitei3. os. lm.ēitgūbi īstun – jeść Czas teraźniejszy Czas przeszły1. os. lp.īmaīda2. os. lp.īseiīda3. os. lp.īstīda1. os. lm.īmaiīdamai2. os. lm.īteiīdatei3. os. lm.īstīda dātun – dać, dawać; pozwolić Czas teraźniejszy Czas przeszły1. os. lp.dāmadāi2. os. lp.dāseidāi3. os. lp.dāstdāi1. os. lm.dāmaidāimai2. os. lm.dāteidāitei3. os. lm.dāstdāi jātwei – jechać Czas teraźniejszy Czas przeszły1. os. lp.jāmajāja2. os. lp.jāseijāja3. os. lp.jātjāja1. os. lm.jāmaijājamai2. os. lm.jāteijājatei3. os. lm.jātjāja