Przemoc i agresja – rodzaje, konsekwencje, reagowanie Co to jest agresja, a co to jest przemoc? Agresja to zachowanie, w którym ktoś chce kogoś zranić: słowem, czynem albo przez internet. Może to być np. wyśmiewanie, popychanie, straszenie.
Przemoc to powtarzająca się agresja, kiedy:
jedna osoba ma przewagę (jest silniejsza, starsza, popularniejsza), druga osoba czuje się bezradna i boi się, krzywdzenie trwa dłużej, a nie jest jednorazowym konfliktem.
Konflikt to kłótnia dwóch stron o podobnej sile (np. spór o piłkę). Przemoc to sytuacja, kiedy jedna strona wyraźnie krzywdzi drugą.
Rodzaje przemocy i agresji Przemoc fizyczna Dotyczy ciała.
Przykłady:
bicie, kopanie, popychanie, wykręcanie rąk, podstawianie nogi, niszczenie czyichś rzeczy (np. zeszytu, telefonu).
Przemoc słowna Dotyczy słów.
Przykłady:
wyzwiska, przezywanie, wyśmiewanie wyglądu, pochodzenia, sposobu mówienia, grożenie („Zobaczysz, co ci zrobię!”), obrażanie rodziny.
Przemoc emocjonalna (psychiczna) Krzywdzi uczucia i poczucie własnej wartości.
Przykłady:
wykluczanie z zabawy („Nie bawimy się z tobą, bo cię nie lubimy”), rozsiewanie plotek i kłamstw, ignorowanie kogoś, udawanie, że nie istnieje, ośmieszanie przy innych.
Cyberprzemoc (przez internet) Dzieje się w sieci: w grach, na czatach, w mediach społecznościowych.
Przykłady:
wysyłanie niemiłych wiadomości i komentarzy, zakładanie ośmieszających profili, publikowanie czyjegoś zdjęcia bez zgody, wykluczanie z grupy w grze, żeby kogoś upokorzyć.
Konsekwencje przemocy Przemoc szkodzi ofierze, sprawcy i świadkom.
Dla osoby krzywdzonej Może pojawić się:
strach, smutek, wstyd, bóle brzucha, głowy, kłopoty ze snem, niechęć do chodzenia do szkoły, myśli: „Jestem beznadziejny/beznadziejna”.
Dla osoby, która krzywdzi uczy się, że „siłą da się wszystko załatwić”, traci zaufanie innych, może mieć kłopoty w szkole (uwagi, rozmowa z rodzicami, dyrektorem), z czasem może mieć też problemy z prawem (np. u starszych nastolatków i dorosłych).
Dla świadków czują się nieswojo, boją się zareagować, mają poczucie winy, jeśli nic nie zrobią, mogą się bać, że sami staną się ofiarą.
Jak reagować na przemoc i agresję?
Najważniejsze: nigdy nie jesteś winny/winna temu, że ktoś cię krzywdzi. Za przemoc odpowiada ten, kto ją stosuje.
Gdy ktoś jest wobec ciebie agresywny Jeśli to możliwe:
Zadbaj o bezpieczeństwo Odejdź z miejsca, gdzie jest niebezpiecznie. Nie wchodź w bójkę – możesz się poważnie zranić. Powiedz jasno, że się nie zgadzasz. Użyj krótkich zdań:
„Nie wyzywaj mnie.” „Nie zgadzam się na takie żarty.” „Przestań mnie popychać.”
Poszukaj wsparcia powiedz o tym dorosłemu: wychowawcy, nauczycielowi dyżurującemu, pedagogowi/psychologowi szkolnemu, rodzicowi lub opiekunowi. jeśli jeden dorosły nie zareaguje – powiedz innemu.
Nie wstydź się prosić o pomoc proszenie o pomoc to nie „skarżenie”, ale dbanie o swoje bezpieczeństwo.
Gdy widzisz, że ktoś inny jest krzywdzony Możesz:
nie śmiać się i nie przyłączać się do wyzwisk, powiedzieć: „To nie jest śmieszne. Przestańcie.” – jeśli jest to bezpieczne, zawołać dorosłego (nauczyciela, woźną, trenera), po całej sytuacji podejść do osoby krzywdzonej i powiedzieć coś miłego: „Widziałem, co się stało. To nie twoja wina. Chcesz, pójdziemy razem do nauczyciela?”
Reagowanie na cyberprzemoc Nie odpowiadaj agresją na agresję.
Zrób zrzuty ekranu (screeny) – to dowód. Zablokuj osobę, która cię obraża. Pokaż wiadomości dorosłemu. Nie udostępniaj dalej obraźliwych filmików i zdjęć.
Gdzie szukać pomocy?
Jeśli dzieje się coś trudnego, rozmawiaj z: rodzicami lub opiekunami, wychowawcą, innym nauczycielem, któremu ufasz, pedagogiem lub psychologiem szkolnym, starszym, zaufanym rodzeństwem.
Możesz też skorzystać z telefonów zaufania dla dzieci i młodzieży (numery zwykle wiszą na plakacie w szkole lub są na stronie internetowej szkoły).
Zapamiętaj Agresja i przemoc nigdy nie są w porządku. Nikt nie ma prawa cię bić, wyzywać, poniżać ani krzywdzić w internecie. Masz prawo do bezpieczeństwa, szacunku i pomocy. Reagowanie na przemoc jest odwagą, a nie skarżeniem.