Budowanie realistycznego i pozytywnego obrazu siebie Czym jest obraz siebie? Obraz siebie to sposób, w jaki myślisz o sobie:
jak wyglądasz, jaki masz charakter, co potrafisz, jaki „jesteś” jako człowiek.
Obraz siebie wpływa na to, czy wierzysz w swoje możliwości, czy łatwo się poddajesz, czy lubisz siebie, czy ciągle się krytykujesz.
Skąd się bierze nasz obraz siebie? Na to, jak siebie widzimy, wpływają:
rodzina – to, co mówią rodzice i rodzeństwo, koledzy i koleżanki – ich opinie, żarty, komentarze, nauczyciele – pochwały i uwagi, media – filmy, reklamy, internet, media społecznościowe, własne doświadczenia – sukcesy i porażki,
to, co sami o sobie myślimy – nasze myśli i przekonania. Z czasem te wszystkie informacje łączą się w jedną „opowieść” o sobie.
Realistyczny a nierealistyczny obraz siebie Realistyczny obraz siebie oznacza, że:
widzisz swoje mocne strony (talenty, cechy charakteru), zauważasz też słabsze strony, ale ich nie wyolbrzymiasz, wiesz, że możesz się rozwijać i uczyć nowych rzeczy.
Przykład:
„Dobrze rysuję, ale gorzej idzie mi matematyka. Mogę poćwiczyć, żeby się poprawić.”
Nierealistyczny obraz siebie może być: zbyt negatywny – widzisz tylko wady („we wszystkim jestem beznadziejny”), zbyt idealny – nie dostrzegasz błędów („zawsze mam rację, nic nie muszę poprawiać”).
Oba te skrajne podejścia utrudniają rozwój i psują samopoczucie.
Co to znaczy mieć pozytywny obraz siebie? Pozytywny obraz siebie to nie jest myślenie: „Jestem najlepszy ze wszystkich!”.
To raczej:
„Lubię siebie takim, jaki jestem teraz”, „Wiem, że mam swoje plusy i minusy”, „Mogę się zmieniać i uczyć”.
Osoba z pozytywnym obrazem siebie:
nie wyzywa siebie w myślach, przyjmuje pochwały, zamiast je odrzucać, nie załamuje się jednym niepowodzeniem, szanuje siebie i innych.
Jak budować realistyczny i pozytywny obraz siebie? Poznaj swoje mocne strony Zastanów się:
W czym jestem dobry/dobra? Co lubię robić? Kiedy ktoś mnie chwalił? Za co? Możesz zrobić listę: „Umiem…” „Lubię w sobie…” „Inni mówią, że jestem…” Trzymaj tę listę i dopisuj kolejne rzeczy.
Zauważ swoje słabsze strony – bez obrażania siebie Każdy ma rzeczy, w których jest słabszy. To normalne. Zamiast myśleć:
„Jestem głupi, bo dostałem jedynkę”
lepiej pomyśl:
„Nie przygotowałem się dobrze. Mogę następnym razem poćwiczyć.” Błąd to sygnał: „Tu można się czegoś nauczyć”, a nie dowód, że jesteś zły czy bezwartościowy.
Zmień sposób, w jaki do siebie mówisz Zwróć uwagę na swoje myśli. Jeśli łapiesz się na:
„Jestem beznadziejny”, „Nic mi się nie udaje”, spróbuj zamienić to na: „Popełniłem błąd, ale mogę spróbować jeszcze raz”, „To jest trudne, potrzebuję więcej ćwiczeń”.
Mów do siebie tak, jak do dobrego przyjaciela.
Nie porównuj się ciągle z innymi Porównywanie się z innymi często psuje nasz obraz siebie, bo:
widzimy tylko czyjeś sukcesy, a nie widzimy jego błędów, zapominamy o własnych postępach.
Lepiej porównuj się ze sobą z przeszłości:
„Rok temu nie umiałem tego zadania, a teraz umiem”, „Kiedyś bałam się odpowiadać przy tablicy, teraz jest mi łatwiej”.
Dbaj o ciało – to też część obrazu siebie To, jak myślimy o swoim ciele, wpływa na obraz siebie. Pomaga:
ruch (spacer, rower, sport, taniec), odpowiedni sen, zdrowe jedzenie, higiena (mycie, dbanie o ubranie).
Nie musisz wyglądać jak osoby z reklam. Ważne, by być zdrowym i zadbanym.
Szukaj wspierających osób Otaczaj się ludźmi, którzy:
szanują cię, nie wyśmiewają cię, umieją powiedzieć coś miłego, potrafią też spokojnie powiedzieć, co możesz poprawić.
Może to być:
przyjaciel, rodzic, rodzeństwo, nauczyciel, wychowawca.
Co może przeszkadzać w pozytywnym obrazie siebie? Utrudnia go m.in.:
częste wyśmiewanie lub wyzywanie (np. w szkole), przemoc słowna w internecie, zbyt duża krytyka w domu lub w klasie, oglądanie tylko „idealnych” zdjęć w mediach społecznościowych i wierzenie, że tak wygląda prawdziwe życie.
Jeśli coś z tego cię dotyczy, ważne jest, by porozmawiać z dorosłym, któremu ufasz.
Kiedy szukać pomocy? Warto poszukać pomocy, gdy: prawie cały czas myślisz o sobie źle, wstydzisz się siebie i unikasz innych, ciągle porównujesz się z innymi i czujesz się gorszy/gorsza, często czujesz smutek lub bezradność.
Możesz wtedy porozmawiać z:
rodzicem lub opiekunem,
wychowawcą, pedagogiem lub psychologiem szkolnym, innym dorosłym, któremu ufasz.
Budowanie realistycznego i pozytywnego obrazu siebie to proces. Trwa całe życie, ale możesz zacząć już teraz – od jednego małego, życzliwego kroku wobec samego siebie.