Przemoc – rozpoznawanie, reagowanie i ochrona siebie Co to jest przemoc? Przemoc to sytuacja, gdy jedna osoba specjalnie krzywdzi drugą i ma nad nią przewagę (siły, wieku, pozycji, liczby osób).

Nie jest to zwykła kłótnia czy jednorazowe nieporozumienie.

Przemoc może mieć różne formy:

Przemoc fizyczna – bicie, kopanie, popychanie, szarpanie, niszczenie rzeczy. Przemoc słowna – wyzywanie, wyśmiewanie, obrażanie, grożenie. Przemoc psychiczna – wykluczanie z grupy, obgadywanie, ośmieszanie, straszenie, ciągłe krytykowanie. Przemoc w domu – gdy osoba dorosła lub starsze rodzeństwo krzywdzi dziecko (bije, wyzywa, straszy, zastrasza).

Cyberprzemoc – przemoc w internecie i przez telefon (obraźliwe wiadomości, wrzucanie kompromitujących zdjęć, tworzenie obraźliwych memów, podszywanie się pod kogoś).

Pamiętaj! Przemoc zawsze jest zła i nigdy nie jest winą osoby, która jej doświadcza.

Jak rozpoznać przemoc? Możesz podejrzewać przemoc, gdy:

ktoś często dokucza tej samej osobie, robi to celowo, aby ją upokorzyć lub przestraszyć, ofiara boi się, płacze, unika szkoły, grupy, konkretnej osoby, pojawiają się siniaki lub zniszczone rzeczy i brak jasnego wyjaśnienia, w internecie krążą obraźliwe memy, zdjęcia lub posty na temat jednej osoby.

Sygnały, że sam możesz doświadczać przemocy:

często czujesz strach, wstyd, smutek, boisz się iść do szkoły lub wracać do domu, masz problemy ze snem, bóle brzucha, głowy bez wyraźnej przyczyny, czujesz, że „nikt ci nie wierzy” albo że „to i tak nic nie da”.

Jak reagować, gdy ktoś cię krzywdzi? Twoje bezpieczeństwo jest najważniejsze. Zadbaj o bezpieczeństwo.

Jeśli możesz – odejdź z miejsca, gdzie dzieje się przemoc. Nie wdawaj się w bójkę, nie oddawaj przemocą. Powiedz o tym dorosłym

Zgłoś sytuację osobie dorosłej, której ufasz:

rodzicowi lub opiekunowi, nauczycielowi, wychowawcy, pedagogowi lub psychologowi szkolnemu, innemu dorosłemu, którego znasz i mu ufasz.

Możesz powiedzieć: „Czuję się źle, bo…”, „Ktoś mnie bije/wyzywa/straszy…”, „Potrzebuję pomocy”.

W sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia Gdy ktoś poważnie cię atakuje, grozi, że zrobi coś bardzo złego:

zadzwoń pod 112 (numer alarmowy), poproś kogoś dorosłego, żeby zadzwonił. Nie wstydź się i nie milcz

Przemoc to nie jest donoszenie, gdy mówisz o niej dorosłym. To obrona siebie i innych, którzy też mogą być krzywdzeni.

Pomoc telefoniczna Możesz zadzwonić do Telefonu Zaufania dla Dzieci i Młodzieży – 116 111. Rozmowa jest bezpłatna i anonimowa.

Jak pomagać osobie, która doświadcza przemocy? Jeśli widzisz, że ktoś jest krzywdzony:

Nie śmiej się i nie nagrywaj tego telefonem. Nie udostępniaj obraźliwych zdjęć, filmów, memów. Powiedz osobie krzywdzonej: „Wierzę ci”, „To nie twoja wina”, „Możemy razem powiedzieć o tym dorosłemu”. Jak najszybciej zgłoś to dorosłemu (nauczyciel, wychowawca, rodzic). Jeśli dzieje się coś poważnego i nie ma dorosłego w pobliżu – zadzwoń na 112.

Pamiętaj. Milczenie pomaga sprawcy, a mówienie pomaga ofierze.

Jak chronić siebie na co dzień? Znaj swoje granice Masz prawo powiedzieć „nie”, gdy:

ktoś cię dotyka w sposób, który ci nie odpowiada, zmusza cię do zrobienia czegoś, czego nie chcesz, pokazuje ci treści (filmy, zdjęcia), przy których czujesz się źle. Twoje „nie” jest ważne, nawet jeśli ten ktoś to osoba starsza lub znajoma.

W internecie Nie podawaj obcym:

pełnego imienia i nazwiska, adresu, numeru telefonu, nazwy i adresu szkoły.

Jeśli ktoś:

wysyła ci obraźliwe wiadomości,

zmusza do wysłania zdjęć, straszy lub szantażuje – zrób zrzut ekranu, zablokuj tę osobę i powiedz o tym dorosłemu.

Wybieraj bezpieczne towarzystwo Unikaj osób, które:

często się biją, namawiają do łamania zasad, wyśmiewają innych.

Szukaj przyjaciół, przy których czujesz się swobodnie i bezpiecznie. Mów o swoich uczuciach Gdy coś cię martwi lub przeraża, nie trzymaj tego w sobie. Rozmowa z bliską, dorosłą osobą może bardzo pomóc.

Zapamiętaj Przemoc nigdy nie jest twoją winą. Masz prawo do szacunku i bezpieczeństwa – w domu, w szkole i w internecie. Gdy dzieje się coś zagrażającego – zawsze szukaj pomocy dorosłych. Mówienie o przemocy to nie donos, ale odwaga i troska o siebie oraz innych.