Poczucie własnej wartości, asertywność i wyznaczanie granic W tej części poznasz trzy ważne pojęcia: poczucie własnej wartości, asertywność i wyznaczanie granic. Pomogą ci one lepiej dbać o siebie i o relacje z innymi.
Poczucie własnej wartości Poczucie własnej wartości to sposób, w jaki myślisz o sobie i o tym, ile jesteś wart jako człowiek. Nie chodzi tylko o oceny w szkole czy osiągnięcia sportowe.
Osoba z dobrym poczuciem własnej wartości: zna swoje mocne strony i potrafi je nazwać, widzi też swoje słabsze strony, ale ich nie wyolbrzymia, wierzy, że może się uczyć i rozwijać, akceptuje to, że czasem popełnia błędy.
Słabsze poczucie własnej wartości często widać wtedy, gdy ktoś: ciągle się z kimś porównuje, uważa, że jest gorszy od innych, szybko się poddaje, bardzo boi się oceny innych.
Jak wzmacniać poczucie własnej wartości Poczucia własnej wartości można się uczyć i można je wzmacniać. Pomagają w tym:
Zauważanie swoich sukcesów, nawet małych. Mówienie do siebie życzliwie, a nie obrażanie samego siebie w myślach. Traktowanie błędów jako okazji do nauki, a nie jako dowodu, że jestem beznadziejny. Spędzanie czasu z osobami, które cię szanują i wspierają. Stawianie sobie realnych celów i krok po kroku dążenie do ich osiągnięcia.
Co to jest asertywność Asertywność to umiejętność mówienia o swoich uczuciach, potrzebach i zdaniu w sposób spokojny i stanowczy, z szacunkiem dla siebie i dla innych.
To nie jest: agresja (krzyk, wyzwiska, straszenie), uległość (zgadzanie się na wszystko, choć tego nie chcesz).
Można wyróżnić trzy postawy: Postawa uległa – zgadzam się na coś, choć nie chcę, bo boję się, że ktoś się obrazi. Postawa agresywna – chcę postawić na swoim za wszelką cenę, raniąc innych. Postawa asertywna – jasno mówię, czego chcę lub czego nie chcę, słuchając jednocześnie innych.
Wyznaczanie granic Granice to wyraźne „do tego momentu się zgadzam, dalej już nie”. Każdy człowiek ma prawo do swoich granic.
Granice mogą dotyczyć: ciała (kto może cię dotykać, przytulać), emocji (jak chcesz, żeby z tobą rozmawiano), czasu (ile czasu poświęcasz na naukę, odpoczynek, telefon), prywatności (hasła, wiadomości, pamiętnik), internetu (z kim rozmawiasz, jakie zdjęcia udostępniasz).
Przykłady granic: Nie chcesz, żeby ktoś czytał twoje wiadomości bez pozwolenia. Nie zgadzasz się, żeby koledzy wyśmiewali twoje zainteresowania. Nie chcesz, żeby ktoś cię popychał lub dotykał bez twojej zgody. Nie zgadzasz się na wysyłanie komuś swoich zdjęć, jeśli czujesz dyskomfort.
Kiedy szukać pomocy Koniecznie porozmawiaj z zaufaną dorosłą osobą (rodzicem, wychowawcą, pedagogiem szkolnym, psychologiem), gdy:
ktoś stale wyśmiewa cię lub obraża w klasie albo w internecie, czujesz presję, żeby robić coś, czego nie chcesz (na przykład pić alkohol, wysyłać zdjęcia), ktoś zmusza cię do dotykania lub zachowań, które są dla ciebie nieprzyjemne lub wstydliwe, masz poczucie, że twoje granice są często łamane.
Dbając o poczucie własnej wartości, ucząc się asertywności i wyznaczania granic, troszczysz się o swoje zdrowie psychiczne i o bezpieczne relacje z innymi ludźmi.