Uczucia – jak je rozpoznać i nazywać Po co nam ten temat? Każdy człowiek ma uczucia. Pojawiają się one codziennie: w domu, w szkole, na podwórku. Gdy umiemy je rozpoznawać i nazywać, łatwiej dogadujemy się z innymi i lepiej dbamy o siebie.

Co to są uczucia? Uczucia (emocje) to nasze reakcje na to, co się dzieje wokół nas albo w nas samych. Są naturalne i ma je każdy człowiek.

Nie ma uczuć dobrych i złych. Są uczucia przyjemne i nieprzyjemne, na przykład:

radość zadowolenie spokój smutek złość strach wstyd zazdrość duma

Uczucia są jak sygnały. Pokazują, co jest dla nas ważne i czego potrzebujemy.

Jak odczuwamy uczucia w ciele? Uczucia nie są tylko w naszej głowie. Często odczuwamy je też w ciele. Na przykład:

radość – uśmiechasz się, masz ochotę skakać, czujesz lekkość w ciele smutek – masz łzy w oczach, opadają ci ramiona, nie chce ci się mówić złość – zaciskasz pięści, robi ci się gorąco, masz napięte mięśnie strach – szybciej bije ci serce, pocą ci się dłonie, chcesz się schować wstyd – czerwienisz się, odwracasz wzrok, chcesz zniknąć duma – prostujesz się, unosisz głowę, czujesz, że coś ci się udało

Gdy nauczysz się zauważać, co dzieje się w twoim ciele, łatwiej rozpoznasz, co czujesz.

Jak rozpoznać, co czuję? Możesz skorzystać z prostych kroków:

Zatrzymaj się na chwilę i weź kilka spokojnych oddechów. Zwróć uwagę na swoje ciało: serce, oddech, mięśnie, twarz. Pomyśl, co przed chwilą się wydarzyło. Zadaj sobie pytanie: co teraz czuję? Spróbuj nazwać uczucie jednym słowem.

Możesz też dokończyć w myślach takie zdanie:

Czuję teraz ... , bo ...

Na przykład: „Czuję teraz smutek, bo pokłóciłem się z kolegą.”, „Czuję radość, bo dostałam dobrą ocenę.”

Jak nazywać uczucia? Kiedy mówisz o uczuciach, używaj słów:

czuję czuję się jest mi

Na przykład:

Czuję złość, kiedy ktoś mnie wyśmiewa. Czuję radość, gdy spędzam czas z przyjaciółmi. Jest mi przykro, kiedy ktoś łamie obietnicę. Czuję strach, gdy oglądam bardzo straszny film.

Warto pamiętać, że czym innym jest mówienie o uczuciach, a czym innym o zachowaniu. Możemy powiedzieć:

Czuję złość, kiedy bierzesz moje rzeczy bez pytania.

Zamiast:

Ty zawsze mnie denerwujesz.

W pierwszym zdaniu mówisz o sobie i swoim uczuciu. W drugim oskarżasz drugą osobę, co może prowadzić do kłótni.

Po co mówić o uczuciach? Mówienie o uczuciach:

pomaga innym zrozumieć, co przeżywasz ułatwia rozwiązywanie konfliktów zbliża do rodziny i przyjaciół sprawia, że sam lepiej siebie znasz

Gdy nie mówimy o uczuciach, możemy:

kumulować w sobie złość i smutek wybuchać za mocno w małych sprawach czuć się niezrozumiani

Dlatego warto uczyć się mówienia o tym, co czujemy, spokojnie i jasno.

Zapamiętaj Każdy ma prawo do swoich uczuć. Uczucia nie są ani dobre, ani złe. Mogą być przyjemne lub nieprzyjemne. Ważne jest to, co robimy pod wpływem uczuć. Uczuć można się uczyć: rozpoznawać je, nazywać i o nich mówić.

Ćwiczenie Dokończ zdania w zeszycie lub w myślach:

„Czuję radość, gdy...” „Czuję smutek, kiedy...” „Czuję złość, ponieważ...” „Czuję strach, gdy...” „Jestem z siebie dumny/dumna, bo...”

Potem wybierz jedno zdanie i wyobraź sobie, że mówisz je do drugiej osoby spokojnym głosem.