Dobra rozmowa – umiejętność słuchania i jasnego mówienia Dobra rozmowa pomaga w rodzinie, w klasie i wśród przyjaciół. Dzięki niej lepiej się rozumiemy, łatwiej rozwiązujemy problemy i rzadziej się kłócimy. Żeby rozmowa była udana, trzeba umieć słuchać i jasno mówić.
Co to jest dobra rozmowa? Dobra rozmowa to taka, w której obie strony: czują się bezpiecznie i szanowane, mogą spokojnie powiedzieć, co myślą i czują, uważnie się słuchają, starają się zrozumieć, a nie tylko wygrać.
W dobrej rozmowie ważne jest nie tylko to, co mówimy, ale też jak to mówimy i jak słuchamy drugiej osoby.
Umiejętność słuchania Słuchanie to coś więcej niż tylko słyszenie słów. Kiedy naprawdę słuchasz:
patrzysz na osobę, z którą rozmawiasz, nie przerywasz, gdy ktoś mówi, nie zajmujesz się w tym czasie telefonem ani innymi rzeczami, starasz się zrozumieć, co druga osoba czuje, zadajesz pytania, gdy czegoś nie rozumiesz.
Możesz pokazać, że słuchasz, używając prostych zdań: Rozumiem, że jest ci trudno. Jeśli dobrze cię rozumiem, chodzi o to, że… Chcesz powiedzieć, że…
Takie słuchanie pomaga drugiej osobie czuć się ważną i szanowaną.
Jasne i spokojne mówienie Jasne mówienie pomaga innym zrozumieć, o co ci chodzi. Warto pamiętać o kilku zasadach:
Mów spokojnie, nie krzycz. Staraj się mówić krótko i na temat. Używaj prostych słów, odpowiednich do wieku rozmówcy. Mów o jednej sprawie naraz, nie mieszaj wielu problemów. Patrz na osobę, do której mówisz.
Pomocne są zdania zaczynające się od: Ja czuję… Jest mi przykro, gdy… Potrzebuję, żebyś…
Na przykład: Złoszczę się, gdy przerywasz mi w połowie zdania. Jest mi przykro, gdy śmiejesz się ze mnie przy innych. Potrzebuję trochę czasu, żeby się uspokoić.
Takie mówienie nie oskarża drugiej osoby, tylko pokazuje twoje uczucia i potrzeby.
Zasady kulturalnej rozmowy Podczas rozmowy z rodzicami, rodzeństwem, nauczycielami i kolegami staraj się:
używać kulturalnych słów: proszę, dziękuję, przepraszam, nie wyśmiewać się z drugiej osoby, nie używać przezwisk i wyzwisk, nie przerywać, tylko poczekać, aż ktoś skończy, nie mówić o kimś źle za jego plecami, szukać rozwiązania, a nie winnego.
Jeśli rozmowa robi się zbyt gorąca, można zaproponować przerwę: Jestem teraz bardzo zdenerwowany. Porozmawiajmy za chwilę, gdy się uspokoję.
Jak rozmawiać przy konflikcie? Gdy dochodzi do kłótni lub nieporozumienia, pomocne mogą być trzy kroki:
Opisz spokojnie sytuację. Wczoraj, gdy grałem na komputerze, nagle go wyłączyłeś. Powiedz, co czujesz. Złoszczę się i czuję się niesprawiedliwie potraktowany. Powiedz, czego potrzebujesz lub co proponujesz. Chcę, żebyśmy wcześniej ustalili zasady gry, a nie wyłączali komputer bez uprzedzenia.
Tak rozmowa może pomóc znaleźć rozwiązanie, zamiast zwiększać kłótnię.
Ćwiczenie dla ciebie Możesz poćwiczyć dobrą rozmowę:
Wybierz osobę z klasy lub z rodziny. Przez dwie minuty jedna osoba mówi o swoim dniu, druga tylko słucha i nie przerywa. Potem słuchająca osoba próbuje w kilku zdaniach powiedzieć, co usłyszała i co zrozumiała. Zamieńcie się rolami.
Zwróć uwagę: Czy łatwo było nie przerywać? Co pomogło ci lepiej zrozumieć drugą osobę? Jak się czułeś, gdy ktoś naprawdę cię słuchał?
Im częściej będziesz ćwiczyć słuchanie i jasne mówienie, tym łatwiej będzie ci rozmawiać w rodzinie, w szkole i z przyjaciółmi.