Układ nerwowy i narządy zmysłów – jak odbieramy informacje ze świata Każdego dnia widzimy, słyszymy, czujemy zapachy, dotykamy różnych rzeczy i smakujemy jedzenie. Dzięki temu wiemy, co dzieje się wokół nas. Informacje ze świata docierają do mózgu dzięki narządom zmysłów i układowi nerwowemu.

Co to jest układ nerwowy Układ nerwowy: kieruje pracą całego organizmu, odbiera informacje z otoczenia, pozwala nam reagować (na przykład odsunąć rękę od gorącego przedmiotu).

Do układu nerwowego należą: mózg, rdzeń kręgowy, nerwy.

Mózg, rdzeń kręgowy i nerwy Mózg: znajduje się w czaszce, jest głównym centrum dowodzenia organizmu, zapamiętuje, myśli, podejmuje decyzje, odbiera informacje z narządów zmysłów.

Rdzeń kręgowy: biegnie wewnątrz kręgosłupa, przekazuje informacje między mózgiem a resztą ciała.

Nerwy: to cienkie włókna rozchodzące się po całym ciele, działają jak przewody telefoniczne – przenoszą sygnały: z narządów zmysłów do mózgu, z mózgu do mięśni i narządów.

Narządy zmysłów Narządy zmysłów odbierają bodźce ze świata zewnętrznego.

Należą do nich: oczy – zmysł wzroku (widzimy kolory, kształty, ruch), uszy – zmysł słuchu (słyszymy dźwięki), nos – zmysł węchu (czujemy zapachy), język – zmysł smaku (rozpoznajemy smaki: słodki, słony, kwaśny, gorzki, umami), skóra – zmysł dotyku (czujemy ciepło, zimno, ból, nacisk, szorstkość, gładkość).

Każdy zmysł dostarcza do mózgu innych informacji, a razem dają pełniejszy obraz świata.

Jak informacje docierają do mózgu Bodziec działa na narząd zmysłu

Przykłady światło pada na oczy, dźwięk dociera do uszu, zapach trafia do nosa, jedzenie dotyka języka, coś dotyka skóry.

Narząd zmysłu zamienia bodziec na sygnał nerwowy W narządzie zmysłu znajdują się specjalne komórki czuciowe, które reagują na bodźce.

Nerwy przewodzą sygnał do mózgu Informacja wędruje nerwami jak wiadomość przewodem.

Mózg odbiera i analizuje informacje Mózg: rozpoznaje, co to za bodziec, porównuje go z wcześniejszymi doświadczeniami, podejmuje decyzję, co zrobić.

Mózg wysyła polecenia. Przez inne nerwy sygnał wraca do mięśni lub narządów np. zaciskamy powieki przy silnym świetle, odsuwamy rękę od gorącego przedmiotu, odwracamy głowę w stronę dźwięku.

Jak dbać o układ nerwowy i narządy zmysłów Aby układ nerwowy i narządy zmysłów działały prawidłowo, warto: wysypiać się – sen odpoczywa mózg, zdrowo się odżywiać i pić wodę, unikać hałasu (zbyt głośna muzyka szkodzi słuchowi), chronić oczy (robić przerwy w pracy przy ekranie, nie czytać w ciemności), dbać o higienę – myć ręce, nie wkładać brudnych rąk do oczu i uszu, unikać używek (papierosy, alkohol i inne substancje szkodzą układowi nerwowemu).

Podsumowanie Układ nerwowy i narządy zmysłów tworzą razem system odbierania informacji ze świata. Zmysły wychwytują bodźce, nerwy przesyłają sygnały, a mózg je odczytuje i kieruje naszymi reakcjami. Dzięki temu możemy bezpiecznie funkcjonować, uczyć się i poznawać otoczenie.