Model pagórka i doliny rzecznej – wykonanie i omówienie elementów Model terenu to prosta makieta, która pokazuje, jak wygląda powierzchnia Ziemi. Dzięki niemu łatwiej zrozumieć, czym jest pagórek, dolina rzeczna i jak płynie rzeka.
Co przedstawia model Na modelu pokazujemy: pagórek – niewysokie wzniesienie terenu, dolinę rzeczną – obniżenie terenu, którym płynie rzeka, rzekę – linię, którą spływa woda w dół, koryto rzeki – zagłębienie, w którym płynie woda, brzegi rzeki – miejsca, gdzie woda styka się z lądem.
Model pomaga też zauważyć, że woda zawsze płynie z wyżej położonych miejsc do niżej położonych.
Wykonanie modelu Potrzebne materiały Do wykonania prostego modelu możesz użyć: plasteliny, gliny lub masy solnej, tekturowej tacki albo kawałka sztywnego kartonu, patyczka lub ołówka do rzeźbienia koryta rzeki, małych karteczek i wykałaczek do oznaczania elementów, ewentualnie trochę wody (jeśli chcesz sprawdzić, jak będzie płynąć).
Kolejne etapy pracy Na środku tacki uformuj z plasteliny niewysoki pagórek. W jednym miejscu pagórka zrób łagodniejsze zbocze, wzdłuż którego będzie spływać woda. Obok pagórka uformuj niższy teren – to będzie dolina rzeczna. Patyczkiem wyżłób od górnej części pagórka przez dolinę do brzegu tacki wąskie zagłębienie – koryto rzeki. Może być lekko kręte. U góry koryta zaznacz miejsce, w którym rzeka się zaczyna – źródło. Na brzegu tacki zaznacz miejsce, gdzie rzeka wypływa z modelu – ujście. Na małych karteczkach napisz nazwy: pagórek, wierzchołek, zbocze, dolina rzeczna, koryto rzeki, brzegi rzeki, źródło, ujście. Wbij karteczki w odpowiednich miejscach modelu. Jeśli nauczyciel pozwoli, możesz delikatnie wlać trochę wody do źródła i obserwować, jak spływa korytem w dół.
Omówienie elementów modelu Pagórek Pagórek to niewielkie wzniesienie terenu. Na modelu ma: wierzchołek – najwyższy punkt pagórka, zbocza – pochyłe powierzchnie schodzące w dół, podnóże – miejsce, gdzie pagórek łączy się z niższym terenem.
Im bliżej wierzchołka, tym teren jest wyżej położony.
Dolina rzeczna i rzeka Dolina rzeczna to obniżenie terenu, którym płynie rzeka. Na modelu: jest niżej niż pagórek, ciągnie się wzdłuż koryta rzeki.
Rzeka: zaczyna się w źródle, zwykle w miejscu położonym wyżej, płynie w dół korytem, kończy swój bieg w ujściu.
Koryto rzeki i jej brzegi Koryto rzeki: to zagłębienie w ziemi, którym płynie woda, ma dwa brzegi, czyli miejsca styku wody z lądem.
Jeśli koryto jest lekko kręte, na modelu widać zakola rzeki – łukowate wygięcia jej biegu.
Co pomaga zrozumieć model Model pokazuje, że: woda zawsze płynie z wyżej położonych miejsc do niżej położonych, pagórki i doliny mają różną wysokość, rzeki kształtują teren, tworząc doliny.
Dzięki modelowi łatwiej potem rozumieć rysunki i mapy pokazujące formy terenu.
Podsumowanie Model pagórka i doliny rzecznej pomaga: rozpoznać podstawowe formy terenu, nazwać ich elementy: pagórek, wierzchołek, zbocze, dolina rzeczna, koryto rzeki, brzegi rzeki, źródło, ujście, zrozumieć kierunek przepływu wody.
To prosta praca plastyczno-przyrodnicza, która ułatwia zapamiętanie wyglądu pagórka i doliny rzecznej.