Dlaczego ludzie ustalają zasady Każdego dnia spotykasz się z różnymi zasadami: w domu, w szkole, na podwórku, w sklepie czy w internecie. Czasem mogą się wydawać kłopotliwe, ale bez nich trudno byłoby ludziom ze sobą żyć.

Co to są zasady Zasady to ustalone sposoby postępowania. Mówią nam: co wolno robić, czego nie wolno, jak powinniśmy zachowywać się wobec innych.

Zasady mogą być zapisane (na przykład regulamin szkoły) albo niepisane (na przykład że nie podsłuchujemy cudzych rozmów).

Gdzie spotykamy zasady Zasady obowiązują między innymi: w domu (obowiązki domowe, godzina powrotu do domu), w szkole (jak zachowujemy się na lekcji i przerwie), na drodze (przepisy ruchu drogowego), w grach i zabawach (reguły gry), w miejscach publicznych (w kinie, w bibliotece, w parku).

Dzięki zasadom ludzie wiedzą, czego się spodziewać po sobie nawzajem.

Po co są zasady – najważniejsze powody Ludzie ustalają zasady, ponieważ pomagają one:

Chronić bezpieczeństwo Zasady: przechodzenia przez ulicę na zielonym świetle, niewpychania się na schodach, zakazu biegania po korytarzu zmniejszają ryzyko wypadków.

Zapewniać sprawiedliwość Reguły: kolejki (kto pierwszy, ten obsługiwany jako pierwszy), podział obowiązków w domu, zasady gry w piłkę pomagają, aby nikt nie był faworyzowany ani pomijany.

Ułatwiać współpracę Gdy wszyscy znają i przestrzegają zasad: łatwiej pracować w grupach, łatwiej organizować wspólne wycieczki i zabawy, mniej jest kłótni i nieporozumień.

Utrzymywać porządek Zasady sprzątania, odkładania rzeczy na miejsce, korzystania z klasopracowni sprawiają, że: łatwiej cokolwiek znaleźć, przyjemniej przebywać razem, szanujemy wspólne rzeczy.

Okazywać szacunek innym Zasady dobrego wychowania (mówienie proszę, dziękuję, dzień dobry, nieprzerywanie innym) pokazują, że: liczymy się z uczuciami innych, uznajemy, że każdy ma swoją godność.

Co by było, gdyby nie było zasad Gdyby ludzie nie ustalali zasad: na drodze panowałby chaos i dochodziłoby do wielu wypadków, w szkole trudno byłoby prowadzić lekcje, w grach zawsze wygrywałby najsilniejszy lub najsprytniejszy, a nie ten, kto gra uczciwie, częściej dochodziłoby do kłótni i bójek.

Brak zasad nie oznacza wolności, ale bałagan i zagrożenie.

Czy wszystkie zasady są dobre Większość zasad ma chronić ludzi i ułatwiać wspólne życie. Zdarza się jednak, że: zasady są niejasne, wydają się niesprawiedliwe, nie pasują już do sytuacji.

Wtedy warto: spokojnie porozmawiać z dorosłymi, zapytać, dlaczego taka zasada obowiązuje, wspólnie zastanowić się, czy można ją zmienić lub doprecyzować.

Rozmowa jest lepszym rozwiązaniem niż łamanie zasad po cichu.

Jak możesz współtworzyć zasady Jako uczeń możesz: brać udział w ustalaniu zasad klasy (kontrakt klasowy), zgłaszać swoje propozycje i uwagi, dawać dobry przykład, samemu przestrzegając uzgodnionych reguł, przypominać kolegom o zasadach w życzliwy sposób.

Zasady są potrzebne, aby ludzie mogli żyć razem spokojnie i bezpiecznie. Dobrze jest je rozumieć, współtworzyć i odpowiedzialnie ich przestrzegać.