Jak radzić sobie ze złością i gniewem
Wprowadzenie Każdy człowiek czasem się złości. Złość i gniew to zwyczajne uczucia, które pojawiają się, gdy coś idzie nie po naszej myśli. W etyce uczymy się, jak przeżywać złość tak, żeby nie ranić innych ani siebie.
Czym jest złość i gniew Złość i gniew to silne emocje. Pojawiają się na przykład, gdy: ktoś nas niesprawiedliwie oceni ktoś nas wyśmieje lub obrazi ktoś złamie obietnicę przegramy, choć bardzo nam zależało jesteśmy zmęczeni, głodni, a ktoś nas jeszcze denerwuje
Same uczucia nie są złe. Ważne jest to, co z nimi robimy.
Jak rozpoznać, że się złoszczę Złość można poznać po sygnałach z ciała i zachowania: serce bije szybciej robi nam się gorąco zaciskamy pięści, szczękę, zęby mamy ochotę krzyczeć, płakać, rzucać rzeczami pojawiają się myśli typu: mam tego dość, zaraz wybuchnę
Warto nauczyć się zauważać te sygnały jak najwcześniej.
Co jest w porządku, a co nie W porządku jest: czuć złość mówić o niej spokojnie bronić swoich granic bez obrażania innych
Nie w porządku jest: bić, kopać, popychać wyzywać, obrażać, wyśmiewać niszczyć rzeczy swoje i cudze mścić się na innych
Uczucia są nasze, ale za zachowanie odpowiadamy.
Sposoby radzenia sobie ze złością Zatrzymaj się na chwilę Gdy czujesz, że zaraz wybuchniesz, możesz: policzyć powoli do dziesięciu wziąć kilka głębokich oddechów odsunąć się na bok, wyjść na chwilę z klasy (za zgodą nauczyciela) napić się wody
To pomaga, żeby nie zrobić czegoś, czego później będziesz żałować.
Powiedz o swoich uczuciach Zamiast krzyczeć lub obrażać, możesz powiedzieć: Jestem zły, gdy tak do mnie mówisz. Denerwuje mnie, że nie dotrzymałeś umowy. Bardzo się wkurzyłem, kiedy popchnąłeś mnie na boisku.
Mów o sobie (ja czuję, ja myślę), a nie atakuj drugiej osoby (ty jesteś…).
Użyj ruchu Czasem nadmiar złości można rozładować ruchem: pójść na szybki spacer pobiegać, pograć w piłkę porozciągać się, zrobić kilka przysiadów
Ważne, żeby nie wyżywać się na innych ludziach ani zwierzętach.
Porozmawiaj z kimś zaufanym Po silnym wybuchu złości dobrze jest: opowiedzieć o tym rodzicowi lub opiekunowi porozmawiać z wychowawcą, pedagogiem, psychologiem zwierzyć się przyjacielowi lub przyjaciółce
Rozmowa pomaga zrozumieć, skąd wzięła się złość i jak następnym razem zareagować lepiej.
Czego unikać, gdy jesteś zły Lepiej nie: pisać w złości obraźliwych wiadomości lub komentarzy w internecie podejmować ważnych decyzji, gdy czujesz silny gniew wypominać wszystkim dawnych błędów udawać, że nic się nie stało, jeśli w środku aż kipisz
Lepiej najpierw się uspokoić, a potem wrócić do rozmowy.
Kiedy szukać dodatkowej pomocy Warto poprosić dorosłych o pomoc, gdy: bardzo często się złościsz w złości ranisz innych (słowami lub czynami) po wybuchu gniewu czujesz wstyd i żal, ale nie wiesz, jak to zmienić złość przeszkadza ci w nauce, przyjaźniach, życiu w domu
Proszenie o pomoc nie jest oznaką słabości, ale odwagi i odpowiedzialności.
Podsumowanie Złość i gniew są naturalnymi uczuciami. Można sobie z nimi radzić, gdy: zauważasz pierwsze sygnały złości dajesz sobie chwilę na uspokojenie mówisz o swoich uczuciach bez obrażania innych prosisz o pomoc, gdy sam sobie nie radzisz
Dzięki temu złość przestaje kierować tobą, a staje się sygnałem, że coś trzeba zmienić lub o czymś porozmawiać.