„Do Hanny” – Jan Kochanowski Podstawowe informacje Autor: Jan Kochanowski Utwór: „Do Hanny” Rodzaj literacki: liryka Gatunek: fraszka (miłosna, dworska; liryka zwrotu do adresatki) Epoka: renesans Tematyka: miłość nieodwzajemniona lub ignorowana, smutek zakochanego, sygnały uczucia
Skrócona treść Podmiot liryczny zwraca się bezpośrednio do Hanny. Zarzuca jej (z lekką ironią), że chyba nie rozumie oczywistych znaków: bladości twarzy, braku „grzecznej” odpowiedzi, częstych westchnień i rzadkiego śmiechu. Te objawy mają dowodzić, że zakochany cierpi. W puencie mówi wprost: to przez Hannę jego serce „mdleje” (słabnie) – czyli przeżywa miłosne przygnębienie.
Osoby mówiące Podmiot liryczny – zakochany mężczyzna, wrażliwy, rozżalony brakiem reakcji Hanny; opisuje własne objawy i emocje. Hanna – adresatka wiersza; przedstawiona jako ta, która nie odpowiada/nie odwzajemnia (albo udaje, że nie widzi uczuć).
Co oznaczają słowa i sensy „twarz blada” – znak cierpienia, zakochania, tęsknoty (konwencjonalny symptom miłości). „kiedy kto nie grzeczy odpowiada” – „niegrzecznie”/chłodno odpowiada, nie okazuje życzliwości. „serce mdleje” – serce słabnie z żalu, miłosnego bólu; przenośnia.
Analiza i interpretacja Apostrofa (bezpośredni zwrot) Utwór jest rozmową z adresatką: „Hanno” – dzięki temu brzmi jak krótka skarga lub wyrzut.
Miłość jako cierpienie Podmiot pokazuje uczucie przez fizyczne i emocjonalne objawy: bladość, wzdychanie, brak radości. To typowe dla liryki miłosnej.
Delikatny wyrzut i ironia Zaczyna od sugestii: „Chybaby nie wiedziała…” – jakby Hanna musiała być nieświadoma, skoro nie dostrzega tak oczywistych znaków. To forma nacisku: „zauważ mnie / domyśl się”.
Puenta Ostatni wers ujawnia przyczynę: to Hanna sprawia, że serce podmiotu „mdleje” (cierpi). Krótko i dosadnie domyka sens fraszki.
Środki stylistyczne apostrofa („Hanno”) pytanie/forma retoryczna i sugestia („Chybaby nie wiedziała…”) wyliczenie objawów (bladość, brak odpowiedzi, westchnienia, brak śmiechu) metafora/przenośnia („serce mdleje”)