Przebieg ogólnonarodowego referendum akcesyjnego w 2003 roku Wstęp Po podpisaniu traktatu akcesyjnego w Atenach (16 kwietnia 2003 r.), niezbędnym etapem procesu integracji Polski z Unią Europejską była ratyfikacja tego dokumentu. Zgodnie z decyzją Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 17 kwietnia 2003 r., przyjęto tryb ratyfikacji oparty na ogólnonarodowym referendum. Głosowanie odbyło się w dniach 7 i 8 czerwca 2003 roku.

Podstawa prawna i organizacja głosowania Referendum zostało przeprowadzone na podstawie art. 125 Konstytucji RP oraz ustawy o referendum ogólnokrajowym. Pytanie postawione obywatelom brzmiało: „Czy wyraża Pan/Pani zgodę na przystąpienie Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej?”. Ze względu na wymóg konstytucyjny, aby wynik referendum był wiążący, wziąć w nim udział musiało więcej niż połowa uprawnionych do głosowania (próg 50% frekwencji). Aby zminimalizować ryzyko niskiej frekwencji, władze państwowe zdecydowały o przeprowadzeniu głosowania w ciągu dwóch dni, co było rozwiązaniem bezprecedensowym w powojennej historii Polski.

Kampania referendalna i stanowiska stron Kampania przedreferendalna koncentrowała się na bilansie zysków i strat wynikających z członkostwa. Główne siły parlamentarne, w tym ówczesna koalicja rządząca (SLD-UP) oraz największe partie opozycyjne (PO, PiS, PSL), opowiedziały się za akcesją. Przeciwne stanowisko zajmowały ugrupowania takie jak Liga Polskich Rodzin oraz część Samoobrony RP. Istotną rolę w procesie kształtowania opinii publicznej odegrał Kościół katolicki. Kluczowe znaczenie miało poparcie integracji przez papieża Jana Pawła II, który podczas pielgrzymki do Polski oraz w oficjalnych wystąpieniach użył sformułowania: „Od Unii Lubelskiej do Unii Europejskiej”, co wpłynęło na postawy części elektoratu konserwatywnego i wiejskiego.

Wyniki i skutki prawne referendum Państwowa Komisja Wyborcza ogłosiła oficjalne wyniki 9 czerwca 2003 roku. Frekwencja wyniosła 58,85%, co oznaczało, że referendum jest wiążące dla organów państwowych. Za przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej opowiedziało się 77,45% głosujących (13 501 012 osób), natomiast przeciw było 22,55% (3 936 612 osób). Najwyższe poparcie dla integracji odnotowano w dużych miastach oraz w województwach zachodnich i północnych, natomiast relatywnie niższe w województwach wschodnich i południowo-wschodnich. Pozytywny wynik głosowania upoważnił Prezydenta RP do ratyfikacji Traktatu o przystąpieniu Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, co nastąpiło 23 lipca 2003 roku. Polska stała się pełnoprawnym członkiem organizacji 1 maja 2004 roku.