Śmierć gen. Sikorskiego w Gibraltarze – kryzys przywództwa i rząd Stanisława Mikołajczyka Katastrofa lotnicza w Gibraltarze 4 lipca 1943 roku, w której zginął premier i Naczelny Wódz generał Władysław Sikorski, pozbawiła polski rząd na uchodźstwie lidera o największym autorytecie międzynarodowym. Wydarzenie to nastąpiło w krytycznym momencie wojny, tuż po zerwaniu stosunków z ZSRR, co znacznie osłabiło pozycję Polski w obozie alianckim.
Rozdział funkcji i nowy gabinet Po śmierci Sikorskiego prezydent Władysław Raczkiewicz zdecydował o rozdzieleniu funkcji cywilnych i wojskowych, które dotychczas były skupione w jednym ręku. Na stanowisko Naczelnego Wodza powołano generała Kazimierza Sosnkowskiego, kojarzonego z twardą polityką wobec ZSRR. Misję tworzenia rządu powierzono natomiast liderowi Stronnictwa Ludowego, Stanisławowi Mikołajczykowi, który objął urząd premiera 14 lipca 1943 roku. Nowy gabinet kontynuował formułę koalicji czterech stronnictw, jednak jego pozycja negocjacyjna wobec Wielkiej Brytanii i USA była słabsza niż za czasów poprzednika.
Dylematy polityczne rządu Mikołajczyka Głównym wyzwaniem rządu Mikołajczyka była obrona integralności terytorialnej państwa w obliczu roszczeń terytorialnych ZSRR oraz ustaleń mocarstw na konferencji w Teheranie (listopad 1943 r.), gdzie wstępnie zaakceptowano linię Curzona jako przyszłą granicę wschodnią Polski. Premier podejmował próby wznowienia relacji dyplomatycznych z Moskwą, jednak napotykał na zaporowe warunki stawiane przez Stalina (m.in. uznanie zmian granicznych i rekonstrukcja rządu). Wobec braku skutecznego wsparcia ze strony Churchilla i Roosevelta, rząd w Londynie tracił wpływ na kształtowanie powojennego ładu w Europie Środkowej.