Wiatr rzeczywisty to faktyczny wiatr wynikający z czynników meteorologicznych. Wiatr odczuwany na nieruchomym jachcie jest wiatrem rzeczywistym.
Wiatr własny to "wiatr" wywołany ruchem poruszającego się jachtu względem powietrza (a więc powietrza względem jachtu). Prędkość wiatru własnego jest równa prędkości jachtu, ale wieje on centralnie od dziobu w tył.
Wiatr pozorny to wypadkowa wiatru rzeczywistego i własnego. Jest to wiatr odczuwany na poruszającym się jachcie i działający na jego żagle. Dodanie wektorów obu składowych wiatru daje wektor wiatru ostrzejszego niż rzeczywisty. W przypadku kursów pełnych prędkość wiatru pozornego jest mniejsza od rzeczywistego, na kursach ostrych - większa.
Skutki praktyczne Powyższa teoria fizyczna ma zastosowania praktyczne:
Pływanie jednocześnie na żaglach i na silniku Użycie dodatkowo silnika podczas żeglugi pod żaglami zwiększa prędkość jachtu, a więc też wiatru własnego. Wiatr pozorny staje się przez to ostrzejszy bez zmiany kursu jachtu ani zmiany kierunku wiatru rzeczywistego. Skutkuje to powiększeniem kąta martwego, a więc odbiera możliwość płynięcia w pewnych kierunkach.
Nagły wzrost prędkości wiatru Przy wzroście prędkości wiatru rzeczywistego (na skutek szkwału) kurs względem wiatru pozornego staje się pełniejszy. Pozwala to płynąć ostrzej. Efekt ten jest jednak tylko chwilowy, gdyż wzrost prędkości wiatru powoduje wzrost prędkości jachtu i wiatru pozornego - kurs stanie się ostrzejszy i trzeba będzie odpadać.