gęś ()
wymowa asynchroniczna: , , , inna wersja wymowy asynchronicznej: , , wymowa synchroniczna: , (najrzadziej spotykana, niegdyś zalecana przez Słownik wymowy polskiej PWN)
rzeczownik, rodzaj żeński (1.1) ptak z rodziny kaczkowatych; (1.2) gęś domowa; (1.3) potrawa z mięsa gęsi (1.2), rzadziej gęsi (1.1) (1.4) kobieta ograniczona, naiwna, głupia, niedoświadczona (1.5) kawał przetopionego żelazaKazimierz Nitsch, Z badań nad językiem polskim (z literatury chorwackiej), „Poradnik Językowy” nr 4/1908, s. 53.
(1.1)
(1.1) Wtem z gór orzeł nadleciał, miał dziób, szpony krzywe, gęsiom szyje poskręcał – i padły nieżywe, pozabijaneHomer: Odyseja..
(1.1) dzika gęś • gęś domowa • gęś egipska (1.3) pieczona gęś • gęś z jabłkami (1.4) głupia / prowincjonalna gęś
(1.2) (1.3) gęsina;
(1.1) ptak (1.2) ptak (1.3) potrawa
(1.1)
gąsiątko , gęsię , gąsię , gęsina , gęsiarnia , gąsiorek , gęsiówka , gęśnica , gąsówka , Gęsiówka gąska , gąseczka gąsior gęsi, gęsiny gęsiego
głupia gęś • niech to gęś kopnie! • przysłowia: dobre pierze, niezła też gęś • dogadywali się jak gęś z prosięciem • dwie gęsie, trzy niewieście, już ci jarmark w mieście • gdy gęś dzika w marcu przybywa, ciepła wiosna bywa • gdy na świętą Barbarę gęś chodzi po lodzie, to Boże Narodzenie będzie po wodzie • gdy w świętą Barbarę gęś chodzi po lodzie, to Boże Narodzenie będzie po wodzie • gdy w świętą Barbarę gęś po stawie chodzi, w Boże Narodzenie pływać po nim się godzi • gęsi Rzym ocaliły, a złodzieja zgubiły • kiedy w Gromniczną gęś chodzi po wodzie, to będzie na Wielkanoc chodzić po lodzie • kura sąsiada jest zawsze tłustsza niźli własna gęś • na Katarzynę gęś po wodzie, Boże Narodzenie po lodzie • na Marcina gęś do komina • nad bażanta gęś wolę, kiedy on w lesie, a ta na stole • ważywszy na gęś, na pieprz żałuje • wesele Marcina: gęś i dzban wina • znać się jak gęś na szafranie
→ gęś
(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Ptaki
amharski: (1.1) ዝይ angielski: (1.1) goose arabski: (1.1) وزة (wazza) baskijski: (1.1) antzara baszkirski: (1.1) ҡаҙ; (1.2) ҡаҙ; (1.3) ҡаҙ białoruski: (1.1) гусь ; (1.2) гусь białoruski (taraszkiewica): (1.1) гусь ; (1.2) гусь bułgarski: (1.1) гъска ; (1.3) гъска ; (1.4) гъска , патка chorwacki: (1.1) guska czeski: (1.1) husa ; (1.4) husa dolnołużycki: (1.1) gus duński: (1.1) gås esperanto: (1.1) ansero farerski: (1.1) gás fiński: (1.1) hanhi francuski: (1.1) oie hiszpański: (1.1) oca interlingua: (1.1) ansere islandzki: (1.1) gæs japoński: (1.1) ガチョウ (gachō) jidysz: (1.1) גאַנדז (gandz) kaszubski: (1.1) gãs ; (1.2) gãs , pila ; (1.3) gãs kataloński: (1.1) oca ; (1.2) oca kazachski: (1.1) қаз; (1.2) қаз kornijski: (1.1) goedh krymskotatarski: (1.1) qaz; (1.2) qaz; (1.3) qaz maltański: (1.1) wiżża niderlandzki: (1.1) gans niemiecki: (1.1) Gans ; (1.3) Gans ; (1.4) Gans norweski (bokmål): (1.1) gås / nowogrecki: (1.1) χήνα nowopruski: (1.1) zansī , zānsī ; (1.2) zansī , zānsī ; (1.3) zansī , zānsī rosyjski: (1.1) гусь , гусыня (samica) rumuński: (1.1) gâscă ; (1.2) gâscă ; (1.3) gâscă slovio: (1.1) gus (гус) słowacki: (1.1) hus staropruski: (1.1) sansy ; (1.2) sansy ; (1.3) sansy szkocki: (1.1) guse szwedzki: (1.1) gås tatarski: (1.1) qaz; (1.2) qaz; (1.3) qaz ukraiński: (1.1) гуска walijski: (1.1) gŵydd wilamowski: (1.1) gons , gaons ; (1.3) gons , gaons ; (1.4) gons , gaons włoski: (1.1) oca