podkurek () , ,
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy (1.1) pora, kiedy pieją koguty, przed świtem (1.2) uczta w ostatni wtorek karnawału wyprawiana przez chłopców za pieniądze zebrane podczas obwożenia po wsi koguta (1.3) postny posiłek podawany o północy między tłustym wtorkiem a Środą Popielcową (1.4) posiłek podawany nad ranem po całonocnej zabawie lub pracy składający się zazwyczaj z barszczu, bigosu i kiełbasy
(1.1-4)
(1.3) Po wieczerzy mięsnej w ostatni wtorek dawali około godziny dwunastej północnej mleko, jajca i śledzie, przegrawając niejako tymi potrawami następującemu postowi i niby po stopniach od mięsa przez nabiał do niego przystępując. Ta maślana kolacja zwała się podkurek; była wszędzie w używaniu tak w wielkich domach, jako też w małychJ. Kitowicz: Opis obyczajów za panowania Augusta III — O Zapustach i Kuligach. (1.4) Posłano z rozkazem, aby nowe gąsiorki na stół przyniesiono, do których zażądali inni przekąski, tak że na nowo nakrywać i podkurek zastawiać musiała służbaJ.I. Kraszewski: Saskie ostatki. (1.4) Po kolacji jakaś partia szachów z księdzem Anastazym, jakaś partyjka winta […] godzina jedenasta, pół do dwunastej… Smutno byłoby iść spać bez jakiegoś wzmocnienia, bez leciutkiego, przedsennego posiłku. Maciejunio, drepcząc pośpiesznie, przynosi domowe serki owcze, obce, ostre, zielone – jabłka nieopisanej dobroci, jesienne delicje jakieś tam malusieńkie kieliszeczki, z czymś tam ciemnowiśniowym… Słowem, krótki i skromny „podkurek” przed śródnocnym pianiem kogutaS. Żeromski: Przedwiośnie.
(1.1) doświtek
(1.2) zobacz też: podkoziołek