autumo ()
czasownik (1.1) mówić (1.2) twierdzić, mniemać, przypuszczać
(1.1-2) autumo, autumāre, autumāvī, autumātum
(1.1) Esse temet autumas dignam neceSeneka Młodszy Phaedra 257. → Mówisz, że tyś jest godna śmierci. (1.2) Præfecturam autumans adfore propediemAmmianus Historia XXIX, 2.23. → Przypuszczając, że lada dzień nadejdzie prefektura.
(1.1-2) autumo + Acc. (1.1-2) autumo + Acc. duplex (1.1-2) autumo + ACI
(1.1) aio, for, dico, loquor (1.2) existimo, opinor, puto
(1.1) conticesco, obmutesco, sileo, taceo (1.2) abnuo, infitor, nego
Słowo po raz pierwszy poświadczone u Plauta (wielokrotnie). Jego etymologia pozostaje niejasna. Być może związana jest z autem. Prawdopodobnie podobną derywację wykazuje nego z nec. Dodatkowo Festus w De verborum significatu 166 poświadcza czasownik *negumo utworzony w analogiczny sposób od nego. Inna, mało prawdopodobna, etymologia (Lewis&Short) sugeruje derywację od słowa aio: *ai-tuma- > autuma-. A. Vaniček przedstawia jeszcze inną, nieprawdopodobną, etymologię wyprowadzającą autumo z avis: *avi-tuma- ‘przepowiadający na podstawie lotu ptaków’.
Czasownik archaiczny i poetycki, nieużywany w okresie złotej łaciny, powrócił do użytku w okresie poklasycznym.
Ernout A., Meillet P.J.A., Dictionnaire étymologique de la langue latine. Histoire des mots, Paris 2001, s. 61. autumo [w:] Georges K.E., Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch, Hannover 1913-1918, s. 751. autumo [w:] Graffiot F., Dictionnaire latin français, Paris 1934, s. 197. autumo [w:] Lewis Ch.T., Short Ch., A Latin Dictionary, Oxford 1879. Plezia M., Słownik łacińsko-polski. Tom I, Warszawa 1998, s. 329. Sex. Pompeius Festus, De verborum significatu [w:] Lindsay M.W. (ed.), Sexti Pompei Festi De verborum significatu quae supersunt cum Pauli epitome, Leipzig 1913, s. 163. de Vaan M., Etymological Dictionary of Latin and the other Italic Languages, Leiden 2008, s. 64. Vaniček A., Griechisch-lateinisches etymologisches Wörterbuch. B. I, Leipzig 1877, s. 71.