rozebrać się do rosołu ()
fraza czasownikowa przechodnia dokonana ( rozbierać się do rosołu) (1.1) rozebrać się do naga
(1.1) Domnienuje się, że ów frazeologizm powstał w związku z obserwacją ludzi wykonujących czynności opisane w tym powiedzeniu albo na podstawie anegdoty. Wyklucza się też przy tym, jakoby frazeologizm ten miał powstać na bazie jakiegoś słowa obecnie już wycofanego z powszechnego użycia. Interpretacja nie jest pewna; geneza może być dwojaka. Pierwsza propozycja zakłada, że frazeologizm utarł się w oparciu o wydane we Lwowie Bajki, Fraszki, Podania, Przysłowia i Pieśni na RusiJest to zbiór tekstów z 1866 roku autorstwa księdza Sadoka Barącza.. W pierwszej opowieści zawartej w tym zbiorze literackim doszło do spotkania Araburdy z wojewodą poznańskim, aby nakłonić wojewodę do zwrotu długu zaciągniętego u pewnego szlachcicaAraburda występował tu w roli komornika egzekwującego spłatę długu.. Zadłużony wojewoda, mając na celu wygonienie egzekutora ze swej posiadłości, podał mu tzw. czystą polewkęW przełożeniu na dzisiejsze realia byłby to rosół.. Po podaniu tejże potrawy Araburda miał zareagować w następujący sposób (pisownia oryginalna): Nie wiele myśląc, począł się rozbierać, już buty ściągnął, gdy Wojewoda zmięszany zawołał: co wasze robisz panie bracie? // A cóż myślę dać nurka, może jaką krupę ułowię. Niektóre źródła falsyfikują tą propozycję. Na ich podstawie wysnuwamy wniosek, że ten frazeologizm nie może pochodzić z powyższego zbioru literackiego, bo ów jest notowany już we wcześniejszych publikacjach, a więc już kilkanaście lat wcześniej fraza była na tyle utarta, że weszła do słownika. Alternatywna propozycja zakłada, że frazeologizm utarł się w wyniku obserwacji ludzi jedzących rosół. Ze względu na mocno rozgrzewające właściwości rosołu osoby go spożywające mogą się przy tym pocić, dlatego dla zwiększenia własnego komfortu (przed lub w trakcie uczty) zdejmują część swojej odzieży.