mieć pietra ()
fraza czasownikowa nieprzechodnia niedokonana (1.1) odczuwać strach wobec kogoś lub czegoś; bać się, czuć lęk
(1.1)
(1.1) Miałem pietra jak diabli – mówił Romuś i trudno mu było nie wierzyć. – Choć było chłodno, czułem, jak pot ścieka mi po plecach. (1.1) Przez parę dni mieliśmy pietra, czy przypadkiem nie zmieni zdania i nie powiadomi o tym gestapo.
(1.1) mieć lekkiego, niezłego, ogromnego, porządnego, strasznego pietra
(1.1) bać się, niepokoić się, obawiać się, odczuwać strach, być przerażonym, czuć lęk; lękać się, trwożyć się; pietrać się, mieć cykora, mieć duszę na ramieniu, cykać się, mieć boja, mieć cykorię, strachać się
Wyrażenie jest biblizmem. Odwołuje się do postaci św. Piotra Apostoła, który w kluczowym momencie (podczas przesłuchań Jezusa przez Sanhedryn) trzykrotnie zaparł się Chrystusa ze strachu. Postać Piotra w tym kontekście stała się archetypem zachowania asekuranckiego i tchórzliwego. Samo słowo Pieter to gwarowa forma imienia Piotr. Nastąpiła apelatywizacja (przejście nazwy własnej w pospolitą), w wyniku której pieter (archaizm) zaczął oznaczać strach.
zobacz też: Indeks:Polski - Związki frazeologiczne