sztajer ()
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy (1.1) kolarz torowy jadący za nadającym mu tempo motocyklem rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy (2.1) powolny, parowy taniec ludowy z Alp styryjskich w takcie 3/4, przypominający walca i wywodzący się z lendlera, tańczony w umiarkowanym tempie, zazwyczaj z postawaniem oraz z towarzyszącymi przyśpiewkami (2.2) szybki taniec należący do dawnego polskiego folkloru miejskiego, przyswojony jako odmiana żywej polki, wyróżniający się w choreografii charakterystycznym podrywaniem nogi (2.3) rodzaj szybkiego walca tańczonego w metrum 3/8 (2.4) melodia lub utwór muzyczny przeznaczony do sztajera (2.1-3) rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy (3.1) górna część steru w polskich statkach rzecznych (3.2) partyzanckie: pistolet produkcji austriackiej (3.3) i bimber (3.4) podatek
(1) (2.1-2, 2.4) (3.1-3)
(1.1) Jesienna pora zachęca francuskich sztajerów do ustanawiania rekordów w biegach [kolarskich] za prowadzeniem motorów, na autodromie w Monthlery„Kronika zagraniczna” w: „Kolarz Polski: z dodatkiem łyżwiarskim”, R. I, nr 14, 15 grudnia 1926, Polski Związek Towarzystw Kolarskich, s. 12.. (1.1) Ostatnie miejsce w tej klasyfikacji [kolarstwie torowym] zajmują kolarze jeżdżący za motorami, tak zwani sztajerzy. Są to biegi przedewszystkiem dla publiczności a obliczone na efekt, wchodzą prędzej w zakres ekwilibrystki aniżeli czystego sportu„Kolarstwo torowe” w: „Kolarz Polski”, R. I, nr 4, 20 maja 1926, Polski Związek Towarzystw Kolarskich, s. 4.. (1.1) Drugą sensacją będzie wyścig za motorami, w którym startować będą między innymi dwaj „sztajerzy” polscy J. Lange i Bruno z Łodzi. Zwycięzca tego wyścigu zdobywa temsamem tytuł mistrza Warszawy„Motorowe mistrzostwo Warszawy” w: „Rzeczpospolita”, wyd. główne, red. Stanisław Strzetelski, R. VII, nr 201, 25 lipca 1926, Warszawa: Spółka Wydawnicza „Rzeczpospolita”, s. 8.. (2.1) We fraczku francuskim […] dostawał się tu i owdzie na bale, wprowadzany przez zamożniejszych kolegów, i hulał do upadłego. Umiał już prowadzić angielskie kontredanse, francuskie kadryle, strasburskie i styryjskie sztajery. (2.2) Kiedy tamtej niedzieli z kowalką do karczmy poszła, to choć kulawy, takiego z nią sztajera wywinął, że kobiecinie aż iskry posypały się z oczu. (2.4) Wacio […] usiadł do fortepianu i zagrał sztajera, którego się przez trzy lata podczas swojego w Niemczech pobytu nasłuchał do woli. (2.4) […] moi muzykanci […] grają polonezy i mazury […], orkiestra skrzypka Piekosia […] gra tanga, fokstroty, polki i sztajery […], a my z wujem Euzebiuszem […] rozpatrujemy tajemnice bytu […]. (3.2) Ale wtedy posypały się strzały z tłumu. Niektórzy dezerterzy byli uzbrojeni, mieli sztajery, browningi, pistolety hiszpańskie, karabinki kawaleryjskie a nawet zwykłe. Z tej obfitości broni powstał później bandytyzm. (3.2) Mój ojciec zapiął na marynarce pas, na którym był uwieszony ciężki austriacki sztajer, który przywiózł mu ktoś z włoskiego frontu […]. (3.4) Te posły konserwatywne i liberalne obłożyli ci piwo, gorzałkę, cygary, kofe, cukier […] wielkiemi sztajrami, i ty biedny człowiecze czego się tkniesz, to sztajer płacisz, lecz na to wszystko co konserwa lub liberał tylko dotknie, na to sztajru nie włożą!„Położenie na Mazurach” w: „Dziennik Poznański”, red. Jan Poleski, R. 53, nr 248, 29 października 1911, Poznań: Ludwik Merzbach, s. 4.
(2.1-3) tańczyć sztajera (2.4) grać sztajera
(2.3)
sztajerek , sztajereczek sztajerowski, sztajerski
(1.1, 3.1) → ster; kierownica (2.1-4) → Styryjczyk, mieszkaniec Styrii lub → taniec styryjski < → Styria (3.2) od nazwy miasta Steyr położonego w Austrii; (3.4) → podatek
(3.3) (3.4)