πατώ () patṓ Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής, hasło „πατώ”, Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη, Θεσσαλονίκη 1998.

czasownik nieprzechodniΧρηστικό Λεξικό της Νεοελληνικής Γλώσσας, hasło „πατώ”, Ακαδημία Αθηνών, Αθήνα 2023. (1.1) stawiać lub opierać stopę na jakiejś powierzchni i opierać się na niej; stąpać, chodzić po czymś; także o przedmiocie: opierać się lub przylegać do podłoża (1.2) przychodzić, chodzić, udawać się lub pojawiać się gdzieś (zwłaszcza w zdaniach przeczących) (1.3) o osobie znajdującej się w wodzie: dotykać stopami dna; mieć grunt pod nogami (1.4) opierać się, bazować na czymś czasownik przechodni (2.1) stawiać lub opierać stopę na jakiejś powierzchni i opierać się na niej; stąpać, chodzić po czymś; także o przedmiocie: opierać się lub przylegać do podłoża (2.2) (zwłaszcza w zdaniach przeczących) przychodzić, chodzić, udawać się lub pojawiać się gdzieś (2.3) naciskać, przyciskać, deptać lub zgniatać coś stopą, ręką albo ciężarem ciała; także uruchamiać mechanizm przez jego naciśnięcie (2.4) o pojeździe lub jego kierowcy: przejeżdżać, rozjeżdżać kogoś lub coś kołami (2.5) rozgromić, pokonać, zmiażdżyć przeciwnika (2.6) o wieku: osiągać podany wiek lub wchodzić w podany rok życia (2.7) łamać, naruszać, nie dotrzymywać przysięgi, obietnicy lub danego słowa (2.8) prasować ubranie (2.9) w konstrukcji z rzeczownikiem nazywającym czynność: zaczynać ją nagle lub wykonywać bardzo intensywnie, np. płakać, śmiać się, krzyczeć (2.10) lud. liter. najeżdżać, zdobywać, opanowywać miejsce lub terytorium

(1.1-1.4, 2.1-2.10) C10: πάτησα, πατήθηκα, πατημένος

(1.1) Το μοντέλο δε δίστασε και πάτησε μέσα στις λάσπες.YouWeekly.gr, „Κάτια Ζυγούλη: Πέταξε τα τακούνια και έβαλε μπότες! Πάτησε στις λάσπες…”, 20.01.2020. → Modelka nie zawahała się i weszła w błoto. (1.1) Οι αστροναύτες Νιλ Άρμστρονγκ και Μπαζ Όλντριν πάτησαν στο έδαφός του.Neolaia.gr, „Τελικά ο άνθρωπος πάτησε ή όχι στο φεγγάρι;”, 27.09.2014. → Astronauci Neil Armstrong i Buzz Aldrin stanęli na jego powierzchni. (1.2) Δεν πάτησε κανείς από την Εφορευτική Επιτροπή!Pelop.gr, „Εκλογές 2023: Απρόοπτο σε εκλογικό κέντρο της Πάτρας…”, 21.05.2023. → nie pojawił się nikt z komisji wyborczej. (1.3) Κολυμπάω μόνο εκεί που πατάω.ΥΓΕΙΑ, „Συμβουλές για την ασφάλεια των ατόμων της τρίτης ηλικίας στη θάλασσα”. → Pływam tylko tam, gdzie mam grunt pod nogami. (1.3) Δεν κολυμπούσε εκεί που δεν πατούσε.WomenOnly.gr, „Μάθαμε γιατί ο Bo φοβάται το νερό”. → nie pływał tam, gdzie nie miał gruntu pod nogami. (1.3) Μέχρι εκεί που πατάω πάω και εγώ.Parents.org.gr, forum dyskusyjne, wątek „Μπάνιο στη θάλασσα”. → Ja też idę tylko tak daleko, jak mam grunt pod nogami. (1.4) Πατάει πάνω στα γνώριμα μοτίβα των εφηβικών κωμωδιών.OneMan.gr, „Project X Interview”, 05.04.2012. → Opiera się na znanych schematach komedii młodzieżowych. (1.4) Ο Μίριτσα πατάει πάνω στα γνώριμα μοτίβα του γουέστερν και του νεο-νουάρ.Athinorama.gr, 15.12.2016. → Mirică opiera się na znanych schematach westernu i neo-noir. (1.4) Η «Ευτυχία» πατάει πάνω σε κάτι γνωστό.elculture.gr, wywiad z Angelosem Frantzisem, 08.11.2024. → „Ευτυχία” opiera się na czymś znanym. (2.1) Απ’ τους πολλούς σκοτωμένους το άλογό του δεν πάτησε χώμα.Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, ψηφιακό αρχείο νεοελληνικής λογοτεχνίας. → Przez licznych zabitych koń jego nie stanął na ziemi. (2.2) Πάτησε το πόδι του στην Ελλάδα το μεσημέρι της Τετάρτης.Fosonline.gr, „Οι πρώτες στιγμές του Σολδάνο…”, 02.01.2019. → Przybył do Grecji w środę w południe. (2.2) Υπήρξε ένα σχολείο στο οποίο δεν πάτησε το πόδι του ούτε ένας μαθητής!Newsbreak.gr, 11.01.2021. → Była szkoła, w której nie pojawił się ani jeden uczeń. (2.3) Πάτησα το κουμπί για να ειδοποιήσω τον διαιτητή.in.gr, „Πάτησα το κουμπί, αλλά ο διαιτητής δεν άκουσε…”, 04.02.2008. → Nacisnąłem przycisk, aby powiadomić sędziego. (2.3) Η οδηγός πάτησε το γκάζι.in.gr, 15.04.2025. → Kierująca nacisnęła pedał gazu. (2.3) Οδηγός πάτησε κατά λάθος γκάζι αντί για φρένο.CNN Greece, 17.07.2026. → kierowca nacisnął przez pomyłkę gaz zamiast hamulca. (2.4) Η κοπέλα τον πάτησε με το αυτοκίνητο.ΕΡΤ News, „Δήλεσι: Πάτησε τον σύντροφό της με το αυτοκίνητο…”. → kobieta przejechała go samochodem. (2.4) Ο δράστης ξεκίνησε, την πάτησε.Zougla.gr, „Την πάτησε με το αυτοκίνητό της”. → sprawca ruszył i przejechał ją. (2.4) Ο 29χρονος τούς πάτησε με το αυτοκίνητο.iefimerida.gr, „Σοκαριστικό: Του έκλεψαν κινητό και εκείνος τους πάτησε με αυτοκίνητο”. → 29-latek przejechał ich samochodem. (2.5) Η ΑΕΚ «πάτησε» τον ΠΑΟΚ.MEGA, „ΑΕΚ – ΠΑΟΚ 3-0: «Πάτησε» τον ΠΑΟΚ…”, 19.04.2026. → AEK rozgromiła PAOK. (2.5) Πάτησε τον Άρη με 3-0 ο Παναθηναϊκός.ΣΚΑΪ, 14.01.2026. → Panathinaikos rozgromił Aris 3:0. (2.5) Η ΑΕΚ πάτησε τον Άρη (3-0).Sportal.gr, 29.01.2023. → AEK rozgromiła Aris 3:0. (2.6) Συμπλήρωσε τα 29 χρόνια και πάτησε στα 30.AELole.gr, 17.09.2016. → Ukończył 29 lat i wszedł w 30. rok życia. (2.6) Πάτησε αισίως τα 30 χρόνια του.Sfina.gr, 19.10.2019. → Ukończył właśnie 30 lat. (2.7) Όταν ο ξάδελφος «πάτησε» τον όρκο του.Η Καθημερινή, „Οταν ο ξάδελφος «πάτησε» τον όρκο του”, 23.05.2023. → Gdy kuzyn złamał swoją przysięgę. (2.7) Πάτησε τον όρκο του στη βασιλική εστία.Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, nowogrecki przekład Herodota, 4.68. → Złamał swoją przysięgę przy królewskim ognisku. (2.7) «Πάτησε» τον όρκο του ο Ετό.Zougla.gr, „«Πάτησε» τον όρκο του ο Ετό”, 13.09.2013. → Eto’o złamał swoją przysięgę. (2.8) Κατέβασε τα καλοκαιρινά, τα «πάτησε» με το σίδερο.Zougla.gr, 27.11.2010. → Wyjęła letnie ubrania i wyprasowała je żelazkiem. (2.8) να το «πατήσεις» με το σίδερο.Kotsovolos Blog, 15.10.2022. → wyprasować je żelazkiem. (2.8) Πατήστε το καθένα ξεχωριστά με το σίδερο.e-howto.gr, „Πώς θα κάνω το σιδέρωμα πιο εύκολα και γρήγορα”, 09.09.2024. → Wyprasujcie każde osobno żelazkiem. (2.9) Ο Έντμουντ πάτησε τα γέλια.C.S. Lewis, Το λιοντάρι, η μάγισσα και η ντουλάπα, cyt. za: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. → Edmund wybuchnął śmiechem. (2.9) Η θεία Δέσποινα πάτησε τα κλάματα.Άλκη Ζέη, tekst zamieszczony w cyfrowym archiwum Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας. → ciotka Despina wybuchnęła płaczem. (2.9) Ο πατέρας φούντωσε, πάτησε τις φωνές.Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, ψηφιακό αρχείο νεοελληνικής λογοτεχνίας. → ojciec wpadł w gniew i zaczął krzyczeć. (2.10) αφού της Τροίας πάτησε το κάστρο το ιερό.Όμηρος, Οδύσσεια α 1–10, przeł. Δ. Ν. Μαρωνίτης, cyt. za: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. → gdy zdobył święty gród Troi. (2.10) Του Ηετίωνα σαν πάτησε το κάστρο.Όμηρος, nowogrecki przekład Ν. Καζαντζάκης i Ι.Θ. Κακριδής, cyt. za: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. → gdy zdobył gród Eetiona. (2.10) Την Τένεδο ο Αχιλλέας σαν πάτησε. → Gdy Achilles zdobył Tenedos.

(1.3) πατώνω (1.4) βασίζομαι, στηρίζομαι (2.5) κατατροπώνω, νικώ, συντρίβω (2.7) αθετώ, παραβιάζω (2.8) σιδερώνω (2.10) αλώνω

formy przechodnie: πατώ πόδι → stawiać opór, sprzeciwiać się πατώ το πόδι μου → pojawiać się, przychodzić gdzieś πατείς με πατώ σε → tłok, ścisk; jeden na drugim την πάτησα → dać się nabrać, pomylić się lub ponieść porażkę; także: zakochać się, bardzo polubić kogoś lub coś

(1.1-1.4, 2.1-2.10)

forma równoważna: πατάω