Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiejz dnia 20 września 2013 r.w sprawie Krajowego Programu Szkolenia w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego Spis treści Treść rozporządzenia Załącznik - Krajowy Program Szkolenia w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Rodzaje i zakres programów szkolenia Rozdział 3 - Kategorie osób podlegających szkoleniom Rozdział 4 - Wymagania dla instruktorów prowadzących szkolenia Rozdział 5 - Organizacja szkoleń Rozdział 6 - Sposób przeprowadzania i zakres egzaminu Rozdział 7 - Warunki wydania certyfikatu operatora kontroli bezpieczeństwa Rozdział 8 - Zakres danych ujętych na liście operatorów kontroli bezpieczeństwa i sposób jej prowadzenia Rozdział 9 - Nadzór nad realizacją szkoleń Treść rozporządzenia Na podstawie art. 189 ust. 3 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz. U. z 2012 r. poz. 933, z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2012 r. poz. 951 i 1544 oraz z 2013 r. poz. 134, 628, 829 i 912.) zarządza się, co następuje: § 1. Ustala się Krajowy Program Szkolenia w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego, określony w załączniku do rozporządzenia. § 2. 1. Programy szkoleń świadomości ochrony lotnictwa i szkoleń specjalistycznych, zatwierdzone przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego do dnia 19 marca 2013 r., podlegają dostosowaniu do wymogów określonych w rozporządzeniu, w terminie 6 miesięcy od dnia jego wejścia w życie. 2. W przypadku niedostosowania programów szkoleń, o których mowa w ust. 1, do wymogów określonych w rozporządzeniu w terminie 6 miesięcy od dnia jego wejścia w życie, programy te nie mogą być stosowane. § 3. 1. Osoby należące w dniu wejścia w życie rozporządzenia do kategorii osób, o których mowa w § 13 ust. 1 pkt 1 i 4-8 załącznika do rozporządzenia, które zaliczyły szkolenie świadomości ochrony lotnictwa, uznaje się za przeszkolone w zakresie szkolenia podstawowego. 2. Osoby należące w dniu wejścia w życie rozporządzenia do kategorii osób, o których mowa w § 13 ust. 1 pkt 15 załącznika do rozporządzenia, które zaliczyły szkolenie świadomości ochrony lotnictwa, zachowują dostęp do stref zastrzeżonych lotniska przez okres 3 lat od dnia ukończenia tego szkolenia. 3. Osoby należące w dniu wejścia w życie rozporządzenia do kategorii osób, o których mowa w § 13 ust. 1 załącznika do rozporządzenia: 1) pkt 4 i 5, które zaliczyły szkolenie kierunkowe dla operatorów kontroli bezpieczeństwa oraz pracowników służby ochrony lotniska i pracowników specjalistycznej uzbrojonej formacji ochronnej, niewykonujących obowiązków operatorów kontroli bezpieczeństwa, lecz realizujących inne zadania w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego, uznaje się za przeszkolone w zakresie szkolenia specjalistycznego zawodowego, o którym mowa w pkt 11.2.3.4, 11.2.3.5, 11.2.3.6, 11.2.3.7 oraz 11.2.3.9 załącznika do rozporządzenia Komisji (UE) nr 185/2010 z dnia 4 marca 2010 r. ustanawiającego szczegółowe środki w celu wprowadzenia w życie wspólnych podstawowych norm ochrony lotnictwa cywilnego (Dz. Urz. UE L 55 z 05.03.2010, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem 185/2010”, 2) pkt 10 i 11, które zaliczyły szkolenie kierunkowe dla członków załóg statków powietrznych, uznaje się za przeszkolone w zakresie szkolenia specjalistycznego zawodowego, o którym mowa w pkt 11.2.3.6 i 11.2.3.7 załącznika do rozporządzenia 185/2010, 3) pkt 12, które zaliczyły szkolenie kierunkowe dla pracowników podmiotów prowadzących lotniczą działalność gospodarczą, wykonujących zadania w zakresie obsługi naziemnej pasażerów i bagażu, uznaje się za przeszkolone w zakresie szkolenia specjalistycznego zawodowego, o którym mowa w pkt 11.2.3.8 załącznika do rozporządzenia 185/2010, 4) pkt 13, które zaliczyły szkolenie kierunkowe dla pracowników podmiotów prowadzących lotniczą działalność gospodarczą oraz pracowników podmiotów wyznaczonych jako zarejestrowani agenci, znani nadawcy lub organ pocztowy, wykonujących zadania w zakresie obsługi ładunków, przesyłek kurierskich, ekspresowych i poczty, uznaje się za przeszkolone w zakresie szkolenia specjalistycznego zawodowego, o którym mowa w pkt 11.2.3.9 załącznika do rozporządzenia 185/2010, 5) pkt 14, które zaliczyły szkolenie kierunkowe dla pracowników podmiotów prowadzących lotniczą działalność gospodarczą, wykonujących zadania w zakresie sprzątania pokładów statków powietrznych, zaopatrzenia pokładowego statków powietrznych, w tym zaopatrzenia w paliwo, uznaje się za przeszkolone w zakresie szkolenia specjalistycznego zawodowego, o którym mowa w pkt 11.2.3.10 załącznika do rozporządzenia 185/2010 - w okresie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. 4. Osoby należące w dniu wejścia w życie rozporządzenia do kategorii osób, o których mowa w § 13 ust. 1 pkt 6 załącznika do rozporządzenia, które zaliczyły szkolenie kierunkowe dla osób kierujących ochroną lotnictwa cywilnego w podmiotach prowadzących lotniczą działalność gospodarczą, uznaje się za przeszkolone w zakresie szkolenia specjalistycznego dla osób bezpośrednio nadzorujących osoby stosujące środki kontroli w zakresie ochrony w okresie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. 5. Osoby należące w dniu wejścia w życie rozporządzenia do kategorii osób, o których mowa w § 13 ust. 1 pkt 7 załącznika do rozporządzenia, które zaliczyły szkolenie kierunkowe dla osób kierujących ochroną lotnictwa cywilnego w podmiotach prowadzących lotniczą działalność gospodarczą, uznaje się za przeszkolone w zakresie szkolenia specjalistycznego dla osób odpowiedzialnych za organizację ochrony lotnictwa cywilnego w podmiocie prowadzącym działalność lotniczą w okresie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. 6. Instruktorzy prowadzący szkolenie w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego, wpisani na listę prowadzoną przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, przedkładają Prezesowi Urzędu Lotnictwa Cywilnego dokumentację potwierdzającą spełnianie wymogów, o których mowa w rozporządzeniu, w terminie 3 miesięcy od dnia jego wejścia w życie. 7. Szkolenia specjalistyczne dla instruktorów prowadzących szkolenia w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego zaliczone przed dniem wejścia w życie rozporządzenia uznaje się za spełniające wymogi rozporządzenia. § 4. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.3)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 17 lipca 2009 r. w sprawie Krajowego Programu Szkolenia w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego (Dz. U. Nr 122, poz. 1011), które na podstawie art. 18 ustawy z dnia 30 czerwca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo lotnicze oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 170, poz. 1015) utraciło moc z dniem 19 marca 2013 r. 2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2012 r. poz. 951 i 1544 oraz z 2013 r. poz. 134, 628, 829 i 912. 3) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 17 lipca 2009 r. w sprawie Krajowego Programu Szkolenia w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego (Dz. U. Nr 122, poz. 1011), które na podstawie art. 18 ustawy z dnia 30 czerwca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo lotnicze oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 170, poz. 1015) utraciło moc z dniem 19 marca 2013 r. Załącznik - Krajowy Program Szkolenia w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego Rozdział 1 Przepisy ogólne § 1. 1. Ilekroć w Krajowym Programie Szkolenia w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego jest mowa o: 1) egzaminie - rozumie się przez to egzamin kończący szkolenie; 2) instruktorze - rozumie się przez to instruktora prowadzącego szkolenia w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego; 3) Prezesie Urzędu - rozumie się przez to Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego; 4) PWMW - rozumie się przez to psa do wykrywania materiałów wybuchowych, o którym mowa w pkt 12.9 załącznika do rozporządzenia Komisji (UE) nr 185/2010 z dnia 4 marca 2010 r. ustanawiające szczegółowe środki w celu wprowadzenia w życie wspólnych podstawowych norm ochrony lotnictwa cywilnego; 5) rozporządzeniu 185/2010 - rozumie się przez to rozporządzenie Komisji (UE) nr 185/2010 z dnia 4 marca 2010 r. ustanawiające szczegółowe środki w celu wprowadzenia w życie wspólnych podstawowych norm ochrony lotnictwa cywilnego; 6) szkoleniu - rozumie się przez to szkolenie w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego; 7) ustawie - rozumie się przez to ustawę z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze; 8) wykazie - rozumie się przez to wykaz instruktorów prowadzony przez Prezesa Urzędu; 9) zespole z PWMW - rozumie się przez to zespół składający się z PWMW i jego przewodnika. 2. Użyte w Krajowym Programie Szkolenia w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego określenia oznaczają: 1) pomoc dydaktyczna - wyposażenie specjalistyczne i audiowizualne, prezentacje multimedialne, filmy szkoleniowe, rysunki, wykresy, modele, literaturę specjalistyczną, przykłady rozwiązań praktycznych, a także inne wyposażenie służące realizacji szkolenia; 2) pracownik weryfikujący - pracownika, o którym mowa w pkt 12.11.1 załącznika do rozporządzenia 185/2010, obsługującego urządzenie do prześwietlania osób, który ma wykluczyć, że na ciele lub w odzieży osoby poddanej kontroli bezpieczeństwa są przenoszone przedmioty zabronione, o których mowa w Dodatku 4-C załącznika do rozporządzenia 185/2010. Rozdział 2 Rodzaje i zakres programów szkolenia § 2. W zakresie ochrony lotnictwa cywilnego przeprowadza się następujące rodzaje szkoleń: 1) ogólne w zakresie świadomości ochrony lotnictwa cywilnego; 2) świadomości ochrony lotnictwa cywilnego; 3) podstawowe; 4) specjalistyczne zawodowe; 5) specjalistyczne dla osób: a) bezpośrednio nadzorujących osoby stosujące środki kontroli w zakresie ochrony, b) odpowiedzialnych za organizację ochrony lotnictwa cywilnego w podmiocie prowadzącym działalność lotniczą; 6) instruktorów; 7) audytorów krajowych i audytorów wewnętrznych kontroli jakości w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego; 8) zespołu z PWMW; 9) ponowne; 10) regularnie powtarzane. § 3. Zakres programu ogólnego szkolenia w zakresie świadomości ochrony lotnictwa cywilnego obejmuje elementy, o których mowa w pkt 11.2.7 załącznika do rozporządzenia 185/2010. § 4. Zakres programu szkolenia świadomości ochrony lotnictwa cywilnego obejmuje elementy, o których mowa w pkt 11.2.6.2 załącznika do rozporządzenia 185/2010. § 5. Zakres programu szkolenia podstawowego obejmuje elementy, o których mowa w pkt 11.2.2 załącznika do rozporządzenia 185/2010. § 6. Zakresy programów szkoleń specjalistycznych zawodowych obejmują elementy, o których mowa w pkt 11.2.3 załącznika do rozporządzenia 185/2010. § 7. Zakresy programów szkoleń specjalistycznych, o których mowa w § 2 pkt 5, obejmują elementy, o których mowa w pkt: 1) 11.2.4 załącznika do rozporządzenia 185/2010 - w przypadku szkolenia, o którym mowa w § 2 pkt 5 lit. a; 2) 11.2.5 załącznika do rozporządzenia 185/2010 - w przypadku szkolenia, o którym mowa w § 2 pkt 5 lit. b. § 8. Zakres programu szkolenia instruktorów obejmuje: 1) informacje o wcześniejszych aktach bezprawnej ingerencji w lotnictwie cywilnym, aktach terrorystycznych i o bieżących zagrożeniach; 2) przepisy w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego; 3) metody i środki stosowane w celu ochrony lotnictwa cywilnego przed aktami bezprawnej ingerencji w lotnictwie cywilnym; 4) cele i organizację ochrony lotnictwa cywilnego, w tym obowiązki i zakres odpowiedzialności osób stosujących środki kontroli w zakresie ochrony; 5) możliwości i ograniczenia stosowanego sprzętu służącego do ochrony lub stosowanych metod kontroli bezpieczeństwa; 6) podstawowe zasady dydaktyki, prawidłowości procesu uczenia się, nauczania i instruowania; 7) pomoce dydaktyczne i formy szkolenia; 8) metodologię przygotowania, organizacji i prowadzenia szkoleń w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego; 9) przygotowanie materiałów i pomocy dydaktycznych; 10) metodologię oceny opanowania przekazanej podczas szkolenia wiedzy i umiejętności; 11) zasady opracowywania pytań i zadań do egzaminów końcowych; 12) kontrolę jakości procesów szkoleniowych. § 9. Zakres programu szkolenia audytorów krajowych i audytorów wewnętrznych kontroli jakości w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego obejmuje: 1) informacje o wcześniejszych aktach bezprawnej ingerencji w lotnictwie cywilnym, aktach terrorystycznych i o bieżących zagrożeniach; 2) przepisy w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego; 3) metody i środki stosowane w celu ochrony lotnictwa cywilnego przed aktami bezprawnej ingerencji w lotnictwie cywilnym; 4) cele i organizację ochrony lotnictwa cywilnego, w tym obowiązki i zakres odpowiedzialności osób stosujących środki kontroli w zakresie ochrony; 5) możliwości i ograniczenia stosowanego sprzętu służącego do ochrony lub stosowanych metod kontroli bezpieczeństwa; 6) podstawy prawne i organizację systemu kontroli jakości w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego na poziomie krajowym, międzynarodowym i Unii Europejskiej; 7) obowiązki i uprawnienia audytorów kontroli jakości w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego; 8) metodologię w zakresie planowania, prowadzenia i raportowania wykonywanych czynności kontroli jakości w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego; 9) standardy dotyczące czynności audytorskich. § 10. Zakres programu szkolenia zespołu z PWMW: 1) w ramach szkolenia wstępnego - obejmuje kryteria i elementy, o których mowa w pkt 12.9.3.7 oraz 12.9.3.8 załącznika do rozporządzenia 185/2010, i ma na celu zdobycie następujących kwalifikacji przez przewodnika PWMW: a) umiejętność wydawania komend PWMW i skutecznego egzekwowania ich poprawnego wykonania, b) umiejętność kierowania pracą PWMW, c) znajomość i umiejętność stosowania metod motywowania PWMW do pracy, d) umiejętność interpretowania zachowania PWMW, e) znajomość i umiejętność stosowania procedur operacyjnych w przypadku wykrycia materiałów wybuchowych; 2) w ramach szkolenia okresowego - obejmuje wymagania, o których mowa w pkt 12.9.3.10 załącznika do rozporządzenia 185/2010; 3) w ramach szkolenia bieżącego - obejmuje wymagania, o których mowa w pkt 12.9.3.14 oraz 12.9.3.15 załącznika do rozporządzenia 185/2010. § 11. Zakres programu szkolenia ponownego obejmuje elementy odpowiadające szkoleniu, jakie powinna zaliczyć osoba ubiegająca się o uzyskanie uprawnienia. § 12. Zakres programu szkolenia regularnie powtarzanego obejmuje elementy, o których mowa w pkt 11.4.1 załącznika do rozporządzenia 185/2010. Rozdział 3 Kategorie osób podlegających szkoleniom § 13. 1. Szkoleniom podlegają: 1) osoby ubiegające się o uzyskanie uprawnienia operatora oraz operatorzy kontroli bezpieczeństwa osób, bagażu kabinowego, przewożonych przedmiotów i bagażu rejestrowanego; 2) osoby ubiegające się o uzyskanie uprawnienia operatora oraz operatorzy kontroli bezpieczeństwa ładunku i poczty; 3) osoby ubiegające się o uzyskanie uprawnienia operatora oraz operatorzy kontroli bezpieczeństwa poczty i materiałów przewoźnika lotniczego, zaopatrzenia pokładowego i zaopatrzenia portu lotniczego; 4) osoby ubiegające się o uzyskanie uprawnienia do wykonywania badania pojazdów wjeżdżających do strefy zastrzeżonej lotniska oraz osoby wykonujące badania pojazdów wjeżdżających do tej strefy; 5) osoby ubiegające się o uzyskanie uprawnienia do wykonywania kontroli dostępu, nadzoru, patroli oraz osoby wykonujące kontrolę dostępu, nadzór, patrol; 6) osoby ubiegające się o uzyskanie uprawnień do bezpośredniego nadzorowania osób stosujących środki kontroli w zakresie ochrony oraz osoby bezpośrednio nadzorujące osoby stosujące środki kontroli w zakresie ochrony; 7) osoby ubiegające się o uzyskanie uprawnień do organizowania ochrony lotnictwa cywilnego w podmiocie prowadzącym działalność lotniczą oraz osoby odpowiedzialne za organizację ochrony lotnictwa cywilnego w podmiocie prowadzącym działalność lotniczą; 8) osoby ubiegające się o uzyskanie uprawnień instruktora oraz instruktorzy; 9) osoby ubiegające się o uzyskanie uprawnień audytora krajowego i audytora wewnętrznego kontroli jakości w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego oraz audytorzy krajowi i audytorzy wewnętrzni kontroli jakości w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego; 10) osoby ubiegające się o uzyskanie uprawnień do przeszukiwania statków powietrznych w celu ochrony lotnictwa cywilnego oraz osoby przeszukujące statki powietrzne w celu ochrony lotnictwa cywilnego; 11) osoby ubiegające się o uzyskanie uprawnień do ochrony statków powietrznych oraz osoby zajmujące się ochroną statków powietrznych; 12) osoby ubiegające się o uzyskanie uprawnień do realizacji procedury łączenia bagażu rejestrowanego z pasażerem oraz osoby realizujące procedurę łączenia bagażu rejestrowanego z pasażerem; 13) osoby ubiegające się o uzyskanie uprawnień do stosowania środków kontroli w zakresie ochrony ładunku lub poczty innych niż kontrola bezpieczeństwa lub uzyskania dostępu do identyfikowalnego ładunku albo identyfikowalnej poczty oraz osoby stosujące środki kontroli w zakresie ochrony ładunku lub poczty inne niż kontrola bezpieczeństwa lub mające dostęp do identyfikowalnego ładunku albo identyfikowalnej poczty; 14) osoby ubiegające się o uzyskanie uprawnień do stosowania środków kontroli w zakresie ochrony poczty i materiałów przewoźnika lotniczego, zaopatrzenia pokładowego i zaopatrzenia portu lotniczego innych niż kontrola bezpieczeństwa oraz osoby stosujące środki kontroli w zakresie ochrony poczty i materiałów przewoźnika lotniczego, zaopatrzenia pokładowego i zaopatrzenia portu lotniczego inne niż kontrola bezpieczeństwa; 15) osoby inne niż pasażerowie i inne niż osoby wymienione w pkt 1-14 oraz 16 i 17, wymagające dostępu bez eskorty do stref zastrzeżonych lotniska; 16) osoby ubiegające się o uzyskanie uprawnień przewodnika PWMW oraz przewodnicy PWMW; 17) osoba ubiegająca się o uzyskanie uprawnień pracownika weryfikującego oraz pracownicy weryfikujący. 2. Osoby kierowane na szkolenia związane z prowadzeniem kontroli bezpieczeństwa lub kontroli dostępu spełniają wymagania określone w pkt 11.1.7 załącznika do rozporządzenia 185/2010. Weryfikacja tych wymagań dokonywana jest zgodnie z pkt 11.1.6 oraz dokumentowana zgodnie z pkt 11.1.8 załącznika do rozporządzania 185/2010. 3. Ogólnemu szkoleniu w zakresie świadomości ochrony lotnictwa cywilnego podlegają osoby: 1) biorące udział w przewozie lotniczym ładunku lub poczty; 2) mające dostęp bez eskorty do zaopatrzenia pokładowego; 3) mające dostęp bez eskorty do zaopatrzenia portu lotniczego. 4. Szkoleniu świadomości ochrony lotnictwa cywilnego podlegają osoby należące do kategorii osób, o których mowa w ust. 1 pkt 15. 5. Szkoleniu podstawowemu podlegają osoby ubiegające się o uzyskanie uprawnień, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 4-8. 6. Szkoleniu specjalistycznemu zawodowemu, określonemu w pkt: 1) 11.2.3.1 załącznika do rozporządzenia 185/2010, podlegają osoby ubiegające się o uzyskanie uprawnień, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 17; 2) 11.2.3.2 załącznika do rozporządzenia 185/2010, podlegają osoby ubiegające się o uzyskanie uprawnień, o których mowa w ust. 1 pkt 2; 3) 11.2.3.3 załącznika do rozporządzenia 185/2010, podlegają osoby ubiegające się o uzyskanie uprawnień, o których mowa w ust. 1 pkt 3; 4) 11.2.3.4 załącznika do rozporządzenia 185/2010, podlegają osoby ubiegające się o uzyskanie uprawnień, o których mowa w ust. 1 pkt 4; 5) 11.2.3.5 załącznika do rozporządzenia 185/2010, podlegają osoby ubiegające się o uzyskanie uprawnień, o których mowa w ust. 1 pkt 5; 6) 11.2.3.6 załącznika do rozporządzenia 185/2010, podlegają osoby ubiegające się o uzyskanie uprawnień, o których mowa w ust. 1 pkt 10; 7) 11.2.3.7 załącznika do rozporządzenia 185/2010, podlegają osoby ubiegające się o uzyskanie uprawnień, o których mowa w ust. 1 pkt 11; 8) 11.2.3.8 załącznika do rozporządzenia 185/2010, podlegają osoby ubiegające się o uzyskanie uprawnień, o których mowa w ust. 1 pkt 12; 9) 11.2.3.9 załącznika do rozporządzenia 185/2010, podlegają osoby ubiegające się o uzyskanie uprawnień, o których mowa w ust. 1 pkt