Ustawaz dnia 19 lipca 2019 r.o systemie rekompensat dla sektorów i podsektorów energochłonnych 1)Niniejsza ustawa w zakresie swojej regulacji wdraża art. 10a ust. 6 dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 r. ustanawiającej system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych w Unii oraz zmieniającej dyrektywę Rady 96/61/WE (Dz. Urz. UE L 275 z 25.10.2003, str. 32, z późn. zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 7, str. 631). Spis treści Treść ustawy Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Zasady, tryb przyznawania oraz sposób obliczania wysokości rekompensat Rozdział 3 - Fundusz Rekompensat Pośrednich Kosztów Emisji Rozdział 4 - Kary pieniężne Rozdział 5 - Przepisy zmieniające, dostosowujące i przejściowe oraz przepis końcowy Załącznik nr 1 - Wykaz sektorów i podsektorów energochłonnych Załącznik nr 2 - Wskaźniki efektywności zużycia energii elektrycznej w odniesieniu do produktów z sektorów lub podsektorów energochłonnych Treść ustawy 2)Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych oraz ustawę z dnia 28 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw. Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. Ustawa określa zasady, tryb udzielania oraz sposób obliczania wielkości pomocy publicznej z tytułu przenoszenia kosztów zakupu uprawnień do emisji w rozumieniu ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1201 i 2538 oraz z 2019 r. poz. 730, 1501 i 1532) na ceny energii elektrycznej zużywanej do wytwarzania produktów w sektorach lub podsektorach energochłonnych, zwanej dalej „rekompensatami”. Art. 2. Do ubiegania się o rekompensaty są uprawnione podmioty wykonujące działalność gospodarczą w sektorze lub podsektorze energochłonnym, określonych w wykazie sektorów oraz podsektorów energochłonnych stanowiącym załącznik nr 1 do ustawy. Art. 3. Ilekroć w ustawie jest mowa o: 1) instalacji - rozumie się przez to instalację w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2019 r. poz. 1396, 1403, 1495, 1501 i 1527), wytwarzającą co najmniej jeden produkt z sektora lub podsektora energochłonnego, określonych w załączniku nr 1 do ustawy; 2) tytule prawnym - rozumie się przez to prawo własności, prawo użytkowania wieczystego, trwały zarząd, ograniczone prawo rzeczowe albo stosunek zobowiązaniowy; 3) weryfikatorze - rozumie się przez to: a) osobę prawną lub jednostkę organizacyjną niebędącą osobą prawną, o której mowa w art. 3 pkt 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2018/2067 z dnia 19 grudnia 2018 r. w sprawie weryfikacji danych oraz akredytacji weryfikatorów na podstawie dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 334 z 31.12.2018, str. 94), b) osobę fizyczną, która uzyskała akredytację w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej zgodnie z rozporządzeniem, o którym mowa w lit. a. Art. 4. 1. Do postępowania w sprawie przyznania rekompensat, zwrotu rekompensat, zakazu ubiegania się o przyznanie rekompensat oraz nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 26, stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730 i 1133). 2. Od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, zwanego dalej „Prezesem URE”, wydanych w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - sądu ochrony konkurencji i konsumentów. 3. Do postępowań w sprawie odwołania od decyzji Prezesa URE, o których mowa w ust. 2, stosuje się przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, 1469 i 1495) o postępowaniu w sprawach z zakresu regulacji energetyki. 4. Do postanowień, na które przysługuje zażalenie, wydanych przez Prezesa URE w toku postępowań, o których mowa w ust. 1, przepisy ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio. Zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Rozdział 2 Zasady, tryb przyznawania oraz sposób obliczania wysokości rekompensat Art. 5. O przyznanie rekompensat może się ubiegać podmiot, który: 1) posiada tytuł prawny do instalacji i eksploatuje tę instalację; 2) posiada wdrożony: a) system zarządzania środowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 13 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1221/2009 z dnia 25 listopada 2009 r. w sprawie dobrowolnego udziału organizacji w systemie ekozarządzania i audytu we Wspólnocie (EMAS), uchylającego rozporządzenie (WE) nr 761/2001 oraz decyzje Komisji 2001/681/WE i 2006/193/WE (Dz. Urz. UE L 342 z 22.12.2009, str. 1, z późn. zm.3)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 158 z 10.06.2013, str. 1, Dz. Urz. UE L 222 z 29.08.2017, str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 325 z 20.12.2018, str. 18.), lub b) system zarządzania środowiskowego potwierdzony certyfikatem ISO 14001 wydanym przez niezależną i akredytowaną w tym zakresie jednostkę certyfikującą, lub c) system zarządzania energią potwierdzony certyfikatem ISO 50001 wydanym przez niezależną i akredytowaną w tym zakresie jednostkę certyfikującą; 3) nie został postawiony w stan likwidacji lub wobec którego nie jest prowadzone postępowanie upadłościowe w rozumieniu ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2019 r. poz. 498, 912 i 1495) oraz postępowanie upadłościowe obejmujące likwidację majątku dłużnika prowadzone w związku z art. 449 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2019 r. poz. 243, 326 i 912); 4) nie zalega z zapłatą podatków stanowiących dochód budżetu państwa, z wyjątkiem przypadków, gdy uzyskał przewidziane prawem zwolnienie, odroczenie, rozłożenie na raty zaległości podatkowych albo podatku lub wstrzymanie w całości wykonania decyzji właściwego organu podatkowego; 5) nie zalega z zapłatą należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, z wyjątkiem przypadków, gdy zawarł umowę o odroczeniu terminu płatności albo umowę o rozłożeniu na raty należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Art. 6. 1. Maksymalny limit środków finansowych przeznaczanych na przyznanie rekompensat za dany rok kalendarzowy jest równy wysokości środków ze sprzedaży w drodze aukcji uprawnień do emisji, o których mowa w art. 49 ust. 2c ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych, uzyskanych w roku kalendarzowym poprzedzającym rok kalendarzowy, za który są przyznawane rekompensaty. 2. Maksymalny limit środków finansowych przeznaczanych na przyznanie rekompensat, o którym mowa w ust. 1, pomniejsza się o wysokość rekompensat należnych za poprzednie lata, a wypłaconych w danym roku kalendarzowym. 3. W przypadku gdy w danym roku kalendarzowym łączna wysokość rekompensat ustalona na podstawie pozytywnie rozpatrzonych wniosków o przyznanie rekompensat złożonych w danym roku kalendarzowym przekracza kwotę ustaloną zgodnie z ust. 1 i 2, wysokość rekompensat, które będą wypłacone w danym roku kalendarzowym, podlega proporcjonalnemu obniżeniu tak, aby łączna wysokość wypłacanych rekompensat w tym roku była równa maksymalnemu limitowi środków finansowych przeznaczanych na przyznanie rekompensat, o którym mowa w ust. 1, pomniejszonemu zgodnie z ust. 2. 4. Informację dotyczącą maksymalnego limitu środków finansowych przeznaczanych na przyznanie rekompensat, o którym mowa w ust. 1, minister właściwy do spraw gospodarki przekazuje Prezesowi URE, do dnia 15 stycznia roku kalendarzowego, w którym są przyznawane rekompensaty. 5. Prezes URE, do dnia 31 stycznia każdego roku, podaje do publicznej wiadomości w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ten organ: 1) terminową cenę uprawnień do emisji uwzględnianą przy obliczaniu rekompensat za poprzedni rok kalendarzowy; 2) maksymalny limit środków finansowych przeznaczanych na przyznanie rekompensat, o którym mowa w ust. 1, za poprzedni rok kalendarzowy. Art. 7. 1. W przypadku gdy do produktu wytwarzanego w instalacji ma zastosowanie jeden ze wskaźników efektywności zużycia energii elektrycznej określonych w załączniku nr 2 do ustawy, dla którego wartość jest wyrażona w megawatogodzinach na megagramy (MWh/Mg) produktu, wysokość rekompensat obliczana jest według wzoru: \( A\max t = Ai_t \times C_t \times P_{t - 1} \times E \times BO \) w którym poszczególne symbole oznaczają: Amaxt - wysokość rekompensat dla instalacji; Ait - intensywność pomocy wyrażona jako ułamek 0,75; Ct - wskaźnik emisji w wysokości 0,88 megagramów dwutlenku węgla na megawatogodzinę (Mg CO2/MWh); Pt-1- terminowa cena uprawnień do emisji dla roku kalendarzowego, za który przyznawane są rekompensaty; E - wskaźnik efektywności zużycia energii elektrycznej określony w załączniku nr 2 do ustawy; BO - produkcja referencyjna w megagramach (Mg). 2. W przypadku gdy do produktu wytwarzanego w instalacji ma zastosowanie jeden ze wskaźników efektywności zużycia energii elektrycznej określonych w załączniku nr 2 do ustawy, dla którego wartość wyrażona jest w megagramach dwutlenku węgla na megagramy (Mg CO2/Mg) produktu, wysokość rekompensat obliczana jest według wzoru: \( A\max t = Ai_t \times C_t \times P_{t - 1} \times E \times BO \) w którym poszczególne symbole oznaczają: Amaxt - wysokość rekompensat dla instalacji; Ait - intensywność pomocy wyrażona jako ułamek 0,75; Ct - wskaźnik emisji w wysokości 0,88 megagramów dwutlenku węgla na megawatogodzinę Mg CO2/MWh; Pt-1- terminowa cena uprawnień do emisji dla roku kalendarzowego, za który przyznawane są rekompensaty; E - wskaźnik efektywności zużycia energii elektrycznej obliczany według następującego wzoru: \( E = {{We \times Ep} \over {Ie}} \) w którym poszczególne symbole oznaczają: We - wskaźnik efektywności zużycia energii elektrycznej określony w załączniku nr 2 do ustawy; Ep - stosunek odpowiednich emisji pośrednich określanych dla każdego z produktów w okresie odniesienia, który odpowiada okresowi, dla którego określana jest produkcja referencyjna, do sumy wszystkich emisji bezpośrednich i odpowiednich emisji pośrednich obliczonych zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 21 ust. 5 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych; Ie - przeciętna wartość intensywności emisji w wysokości 0,465 megagrama dwutlenku węgla na megawatogodzinę (Mg CO2/MWh); BO - produkcja referencyjna w megagramach (Mg). 3. W przypadku gdy do produktu wytwarzanego w instalacji nie ma zastosowania żaden ze wskaźników efektywności zużycia energii elektrycznej określonych w załączniku nr 2 do ustawy, wysokość rekompensat obliczana jest według wzoru: \( A\max t = Ai_t \times C_t \times P_{t - 1} \times EF \times BEC \) w którym poszczególne symbole oznaczają: Amaxt - wysokość rekompensat dla instalacji; Ait - intensywność pomocy wyrażona jako ułamek 0,75; Ct - wskaźnik emisji w wysokości 0,88 megagramów dwutlenku węgla na megawatogodzinę (Mg CO2/MWh); Pt-1- terminowa cena uprawnień do emisji dla roku kalendarzowego, za który przyznawane są rekompensaty; EF - wskaźnik efektywności zużycia rezerwowej energii elektrycznej w wysokości 80%; BEC - referencyjne zużycie energii elektrycznej w megawatogodzinach (MWh). 4. Przez produkcję referencyjną, o której mowa w ust. 1 i 2, rozumie się wyrażoną w megagramach (Mg): 1) średnią roczną wielkość produkcji produktu zaliczanego do sektorów lub podsektorów energochłonnych określonych w załączniku nr 1 do ustawy w instalacji z co najmniej sześciu lat z okresu 2005-2011, jeżeli instalacja ta była eksploatowana w każdym roku kalendarzowym w tym okresie, albo 2) średnią roczną wielkość produkcji produktu zaliczanego do sektorów lub podsektorów energochłonnych określonych w załączniku nr 1 do ustawy w instalacji z trzech kolejnych lat kalendarzowych, począwszy od drugiego roku kalendarzowego eksploatacji instalacji, jeżeli instalacja ta była eksploatowana przez co najmniej cztery następujące po sobie lata poprzedzające rok kalendarzowy, za który są przyznawane rekompensaty, albo 3) średnią roczną wielkość produkcji produktu zaliczanego do sektorów lub podsektorów określonych w załączniku nr 1 do ustawy, w instalacji z całego okresu jej eksploatacji, jeśli instalacja była eksploatowana przez co najmniej jeden rok w okresie poprzedzającym rok, za który przyznawane są rekompensaty, ale nie dłużej niż przez cztery następujące po sobie lata poprzedzające rok, za który przyznawane są rekompensaty, albo 4) roczną wielkość produkcji produktu zaliczanego do sektorów lub podsektorów energochłonnych określonych w załączniku nr 1 do ustawy w instalacji, jeżeli instalacja ta nie była eksploatowana przez co najmniej jeden rok w okresie poprzedzającym rok kalendarzowy, za który przyznawane są rekompensaty. 5. Przez referencyjne zużycie energii elektrycznej, o którym mowa w ust. 3, rozumie się wyrażone w megawatogodzinach (MWh): 1) średnie roczne zużycie energii elektrycznej na produkcję produktu zaliczanego do sektorów lub podsektorów energochłonnych określonych w załączniku nr 1 do ustawy w instalacji z co najmniej sześciu lat z okresu 2005-2011, jeżeli instalacja ta była eksploatowana w każdym roku kalendarzowym w tym okresie, albo 2) średnie roczne zużycie energii elektrycznej na produkcję produktu zaliczanego do sektorów lub podsektorów energochłonnych określonych w załączniku nr 1 do ustawy w instalacji z trzech kolejnych lat kalendarzowych, począwszy od drugiego roku kalendarzowego eksploatacji instalacji, jeżeli instalacja była eksploatowana przez co najmniej cztery następujące po sobie lata poprzedzające rok kalendarzowy, za który są przyznawane rekompensaty, albo 3) średnie roczne zużycie energii elektrycznej na produkcję produktu zaliczanego do sektorów lub podsektorów określonych w załączniku nr 1 do ustawy, w instalacji z całego okresu jej eksploatacji, jeżeli instalacja była eksploatowana przez co najmniej jeden rok w okresie poprzedzającym rok, za który przyznawane są rekompensaty, ale nie dłużej niż przez cztery następujące po sobie lata poprzedzające rok, za który przyznawane są rekompensaty, albo 4) roczne zużycie energii elektrycznej na produkcję produktu zaliczanego do sektorów lub podsektorów energochłonnych określonych w załączniku nr 1 do ustawy w instalacji, jeżeli instalacja ta nie była eksploatowana przez co najmniej jeden rok w okresie poprzedzającym rok kalendarzowy, za który są przyznawane rekompensaty. 6. Przez terminową cenę uprawnień do emisji, o której mowa w ust. 1-3, rozumie się średnią arytmetyczną dziennych cen zamknięcia dla kontraktów terminowych uprawnień do wprowadzenia do powietrza ekwiwalentu, w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1447 i 1501), dwutlenku węgla (CO2) utworzonych w ramach systemu, który służy do rozliczania wielkości emisji, i którymi można rozporządzać w Unii Europejskiej na zasadach określonych w ustawie z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych, wykonywanych przez dostawę w grudniu roku, za który przyznawane są rekompensaty, na giełdach Intercontinental Exchange oraz European Energy Exchange, w dniach od 1 stycznia do 31 grudnia roku poprzedzającego dany rok kalendarzowy, za który przyznawane są rekompensaty. Terminową cenę uprawnień do emisji przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski, z dnia notowania kontraktów terminowych uprawnień do wprowadzania do powietrza ekwiwalentu, w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji. 7. W przypadku, o którym mowa w ust. 3: 1) wysokość rekompensat oblicza się wyłącznie dla produktów zaliczanych do sektorów i podsektorów energochłonnych określonych w załączniku nr 1 do ustawy; 2) ilość energii elektrycznej zużytej do wytworzenia produktów zaliczanych do sektorów i podsektorów energochłonnych określonych w załączniku nr 1 do ustawy określa się na podstawie wskaźników technologicznych umożliwiających oszacowanie zużycia energii elektrycznej na wytworzenie danego produktu lub proporcjonalnie do ilości wytwarzanego produktu odniesionej do całkowitej produkcji danej instalacji lub na podstawie rzeczywistego zużycia energii elektrycznej. 8. Wysokość rekompensat obliczona zgodnie z ust. 1-3 jest pomniejszana o kwotę odpowiadającą procentowemu udziałowi zużycia w instalacji energii elektrycznej wytworzonej na własne potrzeby przez podmiot posiadający tytuł prawny do władania tą instalacją w celu jej eksploatacji oraz energii elektrycznej zakupionej na podstawie umowy sprzedaży energii elektrycznej zawartej z przedsiębiorstwem energetycznym wykonującym działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania energii elektrycznej, jeśli energia ta została wytworzona: 1) poza instalacją, o której mowa w art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych, lub 2) w instalacji, o której mowa w art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych, w której są spalane biomasa wspólnie z innymi paliwami, w odniesieniu do części energii elektrycznej odpowiadającej udziałowi energii chemicznej biomasy w energii chemicznej całości paliwa zużywanego do wytwarzania energii elektrycznej, obliczanej na podstawie rzeczywistych wartości opałowych tych paliw - w całkowitym zużyciu energii elektrycznej w instalacji w roku poprzedzającym rok kalendarzowy, za które przyznawane są rekompensaty. 9. Wysokość rekompensat obliczona zgodnie z ust. 1-3 jest pomniejszana o kwotę stanowiącą równowartość rekompensat obliczonych zgodnie ze wzorem określonym w ust. 3, dla roku kalendarzowego, za który przyznawane są rekompensaty, przyjmując referencyjne zużycie energii elektrycznej w wysokości 1 gigawatogodziny (GWh). Art. 8. 1. W przypadku gdy w instalacji po upływie okresu, na podstawie którego wyznaczono dla tej instalacji produkcję referencyjną zgodnie z art. 7 ust 4: 1) miała miejsce co najmniej jedna zmiana fizyczna w odniesieniu do konfiguracji technicznej i funkcjonowania instalacji, inna niż zwykła wymiana istniejącej linii produkcyjnej, oraz 2) w wyniku dokonanej zmiany fizycznej w instalacji lub kilku zmian fizycznych w instalacji może ona funkcjonować przy zdolności produkcyjnej co najmniej 10% wyższej od wyjściowej zdolności produkcyjnej - produkcję referencyjną lub referencyjne zużycie energii elektrycznej przypisane do instalacji zwiększa się proporcjonalnie do tego zwiększenia zdolności produkcyjnej, zwanego dalej „znaczącym zwiększeniem zdolności produkcyjnej”. 2. Wyjściową zdolność produkcyjną instalacji, o której mowa w ust. 1, określa się na podstawie średniej z dwóch największych miesięcznych wielkości produkcji w ciągu pierwszych 6 miesięcy okresu, na podstawie którego wyznaczono dla tej instalacji produkcję referencyjną zgodnie z art. 7 ust. 4. 3. Zdolność produkcyjna instalacji po znaczącym zwiększeniu zdolności produkcyjnej jest uznawana za wyjściową zdolność produkcyjną tej instalacji. Art. 9. W przypadku gdy w roku kalendarzowym, za który są przyznawane rekompensaty, poziom produkcji w instalacji w stosunku do produkcji referencyjnej zostanie obniżony o: 1) nie mniej niż 50% i mniej niż 75% - wysokość rekompensat obliczana zgodnie z art. 7 ust. 1-3 jest zmniejszana o 50%; 2) nie mniej niż 75% i mniej niż 90% - wysokość rekompensat obliczana zgodnie z art. 7 ust. 1-3 jest zmniejszana o 75%; 3) co najmniej 90% - rekompensat nie przyznaje się. Art. 10. 1. Prezes URE przyznaje rekompensaty w drodze decyzji, na wniosek podmiotu, o którym mowa w art. 5, zwanego dalej „wnioskodawcą”. 2. Wnioskodawca składa wniosek o przyznanie rekompensat, zwany dalej „wnioskiem”, w terminie do dnia 31 marca ro